Clergy's livelihood with respect to the church property

see the original item page
in the repository's web site and access all digital files if the item*

PhD thesis (EN)

2008 (EN)
O βιοπορισμός του κλήρου σε σχέση με την περιουσία της εκκλησίας
Clergy's livelihood with respect to the church property

Νικολακάκης, Δημήτριος Η.

Clergymen represent a particular class in the charismatic body of the Church and perform a special work. Clergymen have shouldered more than anyone else the responsibility of the gispel's propagation, for they are responsible for the celebration of worship, the catechesis of believers and by and large the administration of ecclesiastic matters. The successful response to their mission pressupposes, as one would expect, extensive devotion to their priestly duties, a fact that poses a question with regard to the maintenance of themselves and of their families. As maintened by the common 'fund' of the ecclesiastic community. But is such a thing theologically acceptable? Is it appropriate that the Church maintains the clergymen? the question is not simple, especially if one takes into consideration that Saint Paul the Apostle himself, despite his hard missionary work, proacticed at the same time the profession of tentmaker in order to earn a living and he is not the only one in the histoyr of the Church. Is it not the situation during the various historical periods that is of critical importance in this question, but the stance of the Church on the issue. This comment is due to the observation that while there are studies approaching the question from a point of view of the legal histoyr and provide useful information on what happened and how the clergy earned its living, the consideration of the theological bases, on which this specific right is founded, and especially the consideration of the extent to which this right is compatible with the pronciples and the faith of the Orthodox Church have barely concerned researchers. The fact that in Greece clergymen are remunerated by the State deoes not lessen at all the significance of the problem area in question, first and foremost because the theological treatment of an issue does not depend on the short-lived data of secular reality, and also because more and more people object to this form of salary and declare in public that it must be done? Can we allow clergymen, in addition to their priestly diaconate, to practice a profession in order to earn a living? Furthermore, by way of compensation for their diaconate do they deserve to be maintained by the church property or the eventual offering of believers? This essay attempts to give an answer to these questions in the hope of helping in furthering the research on a subject which is of a highly practical interest and which especially nowadays turns out to be more topical than ever before
Οι κληρικοί αποτελούν ιδιαίτερη τάξη μέσα στο χαρισματικό σώμα της Εκκλησίας και επιτελούν ειδικό έργο. Αυτοί κατά κύριο λόγο έχουν επωμιστεί το βάρος της διακονίας του Ευαγγελίου, καθώς είναι υπεύθυνοι για την τέλεση της λατρείας, την κατήχηση του ποιμνίου και της διοίκησης εν γένει των εκκλησιαστικών πραγμάτων. Η επιτυχής ανταπόκριση στην αποστολή τους προϋποθέτει, όπως είναι αναμενόμενο, εκτεταμένη ενασχόληση με τα ιερατικά τους καθήκοντα, γεγονός που δημιουργεί ζήτημα ως προς τη συντήρηση των ιδίων και των οικογενειών τους. Αφοσιωμένοι στην εκκλησιαστική τους διακονία είναι λογικό να συντηρούνται από το κοινό ταμείο της εκκλησιαστικής κοινότητας. Είναι όμως κάτι τέτοιο θεολογικά αποδεκτό; ενδείκνυται να συντηρεί η Εκκλησία τους κληρικούς; το ζήτημα δεν είναι απλό, ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς ότι ο ίδιος ο Απόστολος Παύλος, παρά το σκληρό ιεραποστολικό του έργο, ασκούσε παράλληλα για τη διαβίωσή του το επάγγελμα του σκηνοποιού, και δεν ήταν ο μόνος στην ιστορία της Εκκλησίας. Κρίσιμο μέγεθος σ΄αυτό το ερώτημα δεν είναι το ποιά κατάσταση επικρατούσε κατά τις διάφορες ιστορικές περιόδους, αλλά ποιά είναι η στάση της Εκκλησίας επί του θέματος. Η επισήμανση αυτή οφείλεται στη διαπίστωση ότι, ενώ υπάρχουν μελέτες που προσεγγίζουν το ζήτημα από τη σκοπιά της Ιστορίας του Δικαίου και παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες για το τι συνέβαινε και πως βιοποριζόταν ο κλήρος, λίγο έχει απασχολήσει την έρευνα η εξέταση των θεολογικών βάσεων, επί των οποίων ερείδεται τι συγκεκριμένο δικαίωμα και κυρίως μέχρι ποιού σημείου είναι συμβατό με τις αρχές και την πίστη της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Το γεγονός ότι στην Ελλάδα οι κληρικοί μισθοδοτούνται από το κράτος δεν μειώνει σε τίποτα τη σημασία της συγκεκριμένης προβληματικής, πρωτίστως διότι η θεολογική πραγμάτευση ενός θέματος δεν εξαρτάται από τα εφήμερα δεδομένα της κοσμικής πραγματικότητας, επιπλέον δε επειδή όλο και πληθαίνουν οι φωνές που εναντιώνονται στη μισθοδοσία αυτή και δημόσια διακηρύσσουν ότι πρέπει να παύσει. Στο απευκταίο αυτό ενδεχόμενο τι πρέπει να συμβεί; Επιτρέπεται οι κληρικοί παράλληλα με την ιερατική τους διακονία να ασκούν και ένα επάγγελμα για τα προς το ζην; Επίσης, δικαιούνται σε αντιστάθμισμα της διακονίας τους ν ασυντηρούνται από τη περιουσία της Εκκλησίας ή τις τυχόν προσφορές των πιστών; Στα ερωτήματα αυτά προσπαθεί να απαντήσει η παρούσα εργασία με την ελπίδα να συμβάλει στην προαγωγή της έρευνας περί ενός θέματος με έντονο προακτικό ενδιαφέρον που ειδικά στις μέρες μας παρουσιάζεται περισσότερο επίκαιρο από ποτέ

PhD Thesis / Διδακτορική Διατριβή

Canon law, Orthodox Eastern Church
Επαγγελματική δραστηριότητα
Κανονικό δίκαιο, Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία
Εκκλησιαστικό δίκαιο, Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία
Εκκλησιαστική περιουσία (Κανονικό δίκαιο), Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία
Clergy, Salaries, etc.
Ecclesiastical law, Orthodox Eastern Church
Church property (Canon law), Orthodox Eastern Church
Κλήρος, Οικονομικά, Προσωπικά
Professional activity

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (EL)
Aristotle University of Thessaloniki (EN)



Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας

This record is part of 'IKEE', the Institutional Repository of Aristotle University of Thessaloniki's Library and Information Centre found at Unless otherwise stated above, the record metadata were created by and belong to Aristotle University of Thessaloniki Library, Greece and are made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license ( Unless otherwise stated in the record, the content and copyright of files and fulltext documents belong to their respective authors. Out-of-copyright content that was digitized, converted, processed, modified, etc by AUTh Library, is made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license ( You are kindly requested to make a reference to AUTh Library and the URL of the record containing the resource whenever you make use of this material.

*Institutions are responsible for keeping their URLs functional (digital file, item page in repository site)