The application of the cross-in-square type in the Middle and Late Byzantine church Arcitecture: the case of the simple tetrastyle varient

see the original item page
in the repository's web site and access all digital files if the item*

PhD thesis (EN)

2009 (EN)
Η εφαρμογή του σταυροειδούς εγγεγραμμένου στη μέση και στη ύστερη βυζαντινή περίοδο: το παράδειγμα του απλού τετρακιονίου/τετράστυλου
The application of the cross-in-square type in the Middle and Late Byzantine church Arcitecture: the case of the simple tetrastyle varient

Κάππας, Μιχάλης Γ.

Ο απλός τετράστυλος/τετρακιόνιος υπήρξε η παραλλαγή σταυροειδούς εγγεγραμμένου με τη μεγαλύτερη διάδοση στη βυζαντινή ναοδομία της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου, εξαιρουμένων των συνεπτυγμένων εκδοχών του τύπου, που φαίνεται ότι υπερτερούν αριθμητικά. Εντοπίστηκαν 162 παραδείγματα με μεγάλη γεωγραφική διασπορά, τα οποία παρουσιάζονται υπό μορφή παραρτήματος στον δεύτερο τόμο της εργασίας. Στο συνθετικό μέρος της μελέτης επιχειρείται η συνολική πραγμάτευση του μνημειακού συνόλου που μας απασχόλησε. Διακρίνονται εννέα γεωγραφικές ενότητες, στις οποίες τα μνημεία παρουσιάζονται με χρονολογική σειρά. Τα επόμενα κεφάλαια είναι αφιερωμένα στην εξέταση των ειδικών χαρακτηριστικών της υπό εξέταση παραλλαγής. Αναλύονται διεξοδικά ζητήματα γενικών και επιμέρους αναλογικών σχέσεων, η μορφή των στηριγμάτων που φέρουν τον τρούλο και τη θολοδομία, οι τρόποι κάλυψης των γωνιακών διαμερισμάτων, οι διάφορες λύσεις εσωτερικής πλαστικής διάρθρωσης των σταυροειδών πυρήνων, καθώς επίσης οι τρόποι στέγασης των σταυρικών σκελών και των γωνιακών διαμερισμάτων. Ακολουθεί μία ενότητα αφιερωμένη στην εξωτερική πλαστική διάρθρωση των απλών τετράστυλων σταυροειδών εγγεγραμμένων, με έμφαση στον τρόπο που η διάπλαση των όψεων προσαρμόζεται ή ενδεχομένως και υπαγορεύεται από την εσωτερική τους δομή. Στο πέμπτο κεφάλαιο επιχειρείται η κατάθεση μιας νέας πρότασης ομαδοποίησης των μνημείων της υπό εξέταση παραλλαγής, όχι με βάση τη μορφή των στηριγμάτων τους, όπως μέχρι σήμερα έχει επιχειρηθεί, αλλά κυρίως με βάση την εσωτερική διάρθρωση των επιμέρους διαμερισμάτων τους. Διακρίνονται δύο κύριες υποομάδες, οι απλοί τετράστυλοι με «ανισοϋψή ανοίγματα» μεταξύ γωνιακών διαμερισμάτων και κεραιών του σταυρού και τα ομοιότυπα παραδείγματα στα οποία τα εν λόγω ανοίγματα διαμορφώνονται «ισοϋψή». Η εργασία ολοκληρώνεται με την εξαγωγή γενικότερων συμπερασμάτων.
The simple tetrastyle domed church was one of the most common variants of the cross-in-square type, prevailing in the ecclesiastical architecture of the Middle and Late Byzantine Period. More than 160 examples found all over the Byzantine Empire and beyond it are examined briefly in the catalog, that accompanies the text. In the first part of the dissertation there is a general presentation of the monuments, organized chronologically according to geographical distribution. The following section presents an analysis of specific features of the buildings examined such as the overall proportions of their naves, the forms of the supports carrying their domes, vaulting and roofing methods of both the corner bays and the cross arms and finally the articulation of their façades with blind arches, usually reflecting the layout of the interior. In the next chapter a new grouping of the simple tetrastyles is proposed, based not on the form of the supports carrying their domes, but on the layout of their interior. In the first main category we ascribe all the simple tetrastyles with openings of unequal height between the corner bays and the cross arms, and in the second all those where the respective openings are equal in height. The thesis ends with some general conclusions.

PhD Thesis / Διδακτορική Διατριβή

Αρχιτεκτονική, Βυζαντινή
Corner bay
Τυφλό αψίδωμα
Εκκλησιαστική αρχιτεκτονική
Architecture, Byzantine
Church architecture, Byzantine
Ημικυλινδρική καμάρα
Εκκλησιαστική αρχιτεκτονική, Βυζαντινή
Blind arch
Strainer arch
Γωνιακό διαμέρισμα
Domical vault
Church architecture

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (EL)
Aristotle University of Thessaloniki (EN)



Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας

This record is part of 'IKEE', the Institutional Repository of Aristotle University of Thessaloniki's Library and Information Centre found at Unless otherwise stated above, the record metadata were created by and belong to Aristotle University of Thessaloniki Library, Greece and are made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license ( Unless otherwise stated in the record, the content and copyright of files and fulltext documents belong to their respective authors. Out-of-copyright content that was digitized, converted, processed, modified, etc by AUTh Library, is made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license ( You are kindly requested to make a reference to AUTh Library and the URL of the record containing the resource whenever you make use of this material.

*Institutions are responsible for keeping their URLs functional (digital file, item page in repository site)