Ζητήματα αστικής ευθύνης τραπεζών κατά τη διενέργεια πληρωμών και μεταφορά κεφαλαίων

see the original item page
in the repository's web site and access all digital files if the item*

2009 (EN)
Issues of civil liability in the law of bank payments
Ζητήματα αστικής ευθύνης τραπεζών κατά τη διενέργεια πληρωμών και μεταφορά κεφαλαίων

Καρυδά, Αννα Μιλτιάδη

Μεγάλο μέρος των σύγχρονων τραπεζικών συναλλαγών συνιστούν οι συμβάσεις διενέργειας πληρωμών και εισπράξεων. Οι συμβάσεις εμβάσματος και γύρου αποτελούν τις σημαντικότερες συμβάσεις διενέργειας πληρωμών και εισπράξεων. Στα πλαίσια της παρούσας εργασίας εξετάζονται η έννοια, η νομική φύση, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των μερών, ο τρόπος και ο χρόνος εκπλήρωσης των αναλαμβανόμενων υποχρεώσεων καθώς και η δυνατότητα ανάκλησης των εντολών πληρωμής για κάθε μία από τις παραπάνω συμβάσεις ξεχωριστά. Η ευθύνη της τράπεζας σε περίπτωση πλημμελούς εκπλήρωσης, υπερημερίας ή μη εκπλήρωσης (αδυναμίας παροχής) των υποχρεώσεων που αναλαμβάνει έναντι του εντολέα της στα πλαίσια μιας εντολής πληρωμής είναι κατ’ αρχήν ευθύνη ενδοσυμβατική. Η τράπεζα θα ευθύνεται πρωτίστως κατ’ ΑΚ 343, 344, 345, 383, 385 και συμπληρωματικά κατ’ ΑΚ 686, 689, 690 και 714 που εφαρμόζονται αναλόγως. Η επισκόπηση της ελληνικής και αλλοδαπής νομολογίας καταδεικνύει ότι η ανώμαλη εξέλιξη της ενοχής μπορεί να αποδίδεται σε ποικίλες αιτίες όπως σφάλμα ή καθυστέρηση κατά τη διαβίβαση της εντολής πληρωμής, εμφιλοχώρηση απάτης ή πλαστογραφίας και αδυναμία διακανονισμού. Η ζημία που αποκαθίσταται επί πλημμελούς ή επί μη εκπλήρωσης μια εντολής πληρωμής μπορεί να συνίσταται σε απώλεια κεφαλαίου, τόκους καθώς και έμμεση ζημία. Σε περίπτωση που, λόγω της αρχής της υπαιτιότητας, δεν μπορεί να καταλογιστεί σε κανένα από τα μέρη συμβατική ευθύνη, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η διατύπωση νομικών κανόνων σχετικά με την κατανομή του κινδύνου μεταξύ των μερών. Με την επιφύλαξη κάποιων ειδικών περιπτώσεων, τον κίνδυνο συνήθως θα φέρει η τράπεζα, εφόσον δεν έχει ολοκληρωθεί η εκτέλεση της εντολής πληρωμής. Το ζήτημα της ευθύνης της τράπεζας για πταίσμα της ανταποκρίτριας που χρησιμοποιεί κατά την εκτέλεση των εντολών πληρωμής αποτελεί ένα πολυδιάστατο νομικό πρόβλημα. Σημαντικό είναι το επιμέρους ζήτημα του χαρακτηρισμού της ανταποκρίτριας ως βοηθού εκπληρώσεως ή υποκατάστατου της εντολοδόχου τράπεζας. Προτείνεται όμως μία προσέγγιση που να λαμβάνει υπόψη όλα τα επιμέρους κρίσιμα νομικά ζητήματα που σχετίζονται με το γενικότερο πρόβλημα, όπως η νομική φύση των τραπεζικών εντολών πληρωμής και η δυνατότητα αναλογικής εφαρμογής του άρθρου 716 παρ. 2 ΑΚ. Οι Οδηγίες 97/5 και 2007/64 καθιερώνουν αντικειμενική ευθύνη της τράπεζας για αποζημίωση του εντολέα σε περίπτωση μη εκτέλεσης της πράξης πληρωμής. Η αντικειμενική αυτή ευθύνη λειτουργεί συμπληρωματικά προς τις γενικές διατάξεις που ρυθμίζουν την ευθύνη της τράπεζας κατά την εκτέλεση πράξεων τραπεζικών πληρωμών. Η αποκατάσταση κάθε είδους ζημιών μπορεί να επιδιωχθεί με τη χρησιμοποίηση και άλλων πλην της συμβατικής ευθύνης νομικών βάσεων, όπως με την εφαρμογή των διατάξεων περί αδικαιολόγητου πλουτισμού ή αδικοπραξίας. Προτείνεται ακόμη και η εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 8 ν. 2251/1994 σχετικά με την ευθύνη του παρέχοντος υπηρεσίες.
Money transmission services form a significant part of the contemporary bank transactions. Remittance and giro transfer (i.e. funds transfer between accounts) are the most common methods of bank payments. In the framework of this paper we consider particular aspects of the law of bank payments, such as the scope, legal nature, rights and duties of the parties as well as issues concerning the way and time of completion of payment and countermand of payment, separately for each of the aforesaid transactions. In case the receiving bank is in a breach of contract or in default, a contractual liability of the bank towards the payer arises. The receiving bank will be liable for damages according to the provisions of the Greek Civil Law concerning bilateral contracts, personal contracts and agency, provisions which can be applied on the transactions in question. Cases from Greek and international jurisprudence demonstrate that a breach of contract or a breach of duty and care can be due to a number of reasons such as incorrect or late payment, forgery or fraud. Restitution for breach of contract includes recovery of the amount of the payment, default interest and consequential loss. In case that no fault of any party in performance of the contract can be established, it is significant to determine which party is to assume the risk of failure to perform its contractual obligations. According to the general rule, it is the receiving bank which has to bear this particular risk for as long as the payment is not complete. Whether the receiving bank should be considered liable for negligence of the correspondent bank it uses to execute a funds transfer is a difficult and multi-dimensional legal issue. It is suggested that all legal issues involved, for example the issue of legal nature of the funds transfer transactions or the admissibility of the application of article 716 para. 2 of the Greek Civil Law have to be taken into careful consideration. Directives 97/5 and 2007/64 enact an obligation of the receiving bank to refund the payer any payment received from it, in case the credit transfer is not completed. Therefore, in addition to the liability of the bank according to the common provisions, the payer can pursue the recovery of payment by invoking the so called “money back guarantee” established by the mentioned directives. Moreover, the payer can choose to seek restitution for tort or restitution for unjust enrichment. Finally, the provision of article 8 of the law 2251/1994 regarding the liability of the provider of services can also be applied on funds transfer transactions.

Postgraduate Thesis / Μεταπτυχιακή Εργασία

Συμβατική ευθύνη
Υπηρεσίες πληρωμών
Payment services
Giro transfer
Banking law
Σύμβαση τραπεζικού γύρου
Τραπεζικές εντολές πληρωμής
Cross border credit transfers
Contractual liability
Διασυνοριακή μεταφορά πίστωσης
Bank payments
Τραπεζικό δίκαιο

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (EL)
Aristotle University of Thessaloniki (EN)



Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Νομική Σχολή, Τμήμα Νομικής

This record is part of 'IKEE', the Institutional Repository of Aristotle University of Thessaloniki's Library and Information Centre found at http://ikee.lib.auth.gr. Unless otherwise stated above, the record metadata were created by and belong to Aristotle University of Thessaloniki Library, Greece and are made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0). Unless otherwise stated in the record, the content and copyright of files and fulltext documents belong to their respective authors. Out-of-copyright content that was digitized, converted, processed, modified, etc by AUTh Library, is made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0). You are kindly requested to make a reference to AUTh Library and the URL of the record containing the resource whenever you make use of this material.

*Institutions are responsible for keeping their URLs functional (digital file, item page in repository site)