Caecus, Clodia, Metellus: Theatre and Politics in pro Caelio

see the original item page
in the repository's web site and access all digital files if the item*

2003 (EN)
Caecus, Clodia, Metellus: Theatre and Politics in pro Caelio

Fyntikoglou, Vasileios

Στο πρώτο μέρος προτείνεται ότι η δυσνόητη αναφορά του Καίκου στην ανίερη χρήση που επιφυλάσσει η Κλωδία στο νερό (§ 34, ideo aquam adduxi ut ea tu inceste uterere?) μπορεί να ερμηνευθεί υπό το φως της μετέπειτα επιμονής του Κικέρωνα στη σκηνή που είχε εκτυλιχθεί στα λουτρά του Σήνιου, διότι ταιριάζει με τη λογική του Καίκου να στηλιτεύει τη μετατροπή από την απόγονό του ενός δημόσιου χώρου σε σκηνικό των παρανομιών της. Τούτο υποστηρίζεται α) από το ότι η δράση που ανέπτυξε η Κλωδία στα λουτρά αποκαλύπτει όλες τις πτυχές της ανάρμοστης συμπεριφοράς της, όπως τις υπαινίχθηκε ο Καίκος στην κατακλείδα του λόγου του, β) από τη δραματική/ θεατρική διάσταση των δύο χωρίων και γ) από τον σημαντικό ρόλο που παίζει η προσωπικότητα του Μέτελλου τόσο στον λόγο του Καίκου όσο και στο χωρίο που προηγείται της σκηνής των λουτρών και εμφατικά αντιδιαστέλλει τη δράση του τέως συζύγου της Κλωδίας από τη δράση της γυναίκας του. Η υπόλοιπη εργασία επικεντρώνεται στο χωρίο του Μέτελλου (§ 59-60), το οποίο, παρά τον παρεκβατικό του χαρακτήρα, αφού δεν σχετίζεται άμεσα με την εκδικαζόμενη υπόθεση, αποκτά ιδιαίτερη έμφαση στην κικερώνεια αγόρευση. Υποδεικνύεται η λανθάνουσα θεατρικότητα του χωρίου και επισημαίνεται ο ρόλος του στον σχεδιασμό των διάσπαρτων θεατρικών αναφορών στον λόγο. Η τραγική διάσταση της συγκεκριμένης σκηνής σχετίζεται με την πολιτική παράμετρο του λόγου και αποσκοπεί να δείξει τους κινδύνους που ελλοχεύουν για την πολιτεία στη συμπεριφορά της Κλωδίας και των ομοίων της, ώστε να τρωθεί η αξιοπιστία της γυναίκας την οποία ο Κικέρων προβάλλει ως πραγματικό κατήγορο του πελάτη του.
In the first part of the article it is suggested that the obscure reference of Caecus to the incestuous use of water by Clodia (§ 34, ideo aquam adduxi ut ea tu inceste uterere?) can be interpreted in the light of the subsequent reference of Cicero to the scene, which had took place in the balneae Seniae, because Clodia’s action in the baths. as Cicero describes it, is typical of her immoral behaviour, as Caecus had castigated it. Further arguments for the connection of both passages are a) their theatricality and b) the important role of Metellus in both Caecus’ speech and in the passage before the scene in the baths.The rest of the article focuses on Metellus-passage (§ 59-60), which, although it is a digression, has an unexpected emphasis in Cicero’s pleading. It is pointed out the latent dramatic character of the passage and its crucial position in Cicero’s plan for the exploitation of theatre in this speech. The tragic dimension of Metellus-episode is related with the political parameter and aims at demonstrating the dangers lurking in the action of Clodia, who according Cicero is the real accuser of his client.

Article / Άρθρο

Λατινική ρητορική
Roman oratory
Λόγος υπέρ του Καίλιου
Pro Caelio

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (EL)
Aristotle University of Thessaloniki (EN)



Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Φιλολογίας

Collection Latomus, vol.272 [2003] p.186-198 [Published Version]

This record is part of 'IKEE', the Institutional Repository of Aristotle University of Thessaloniki's Library and Information Centre found at Unless otherwise stated above, the record metadata were created by and belong to Aristotle University of Thessaloniki Library, Greece and are made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license ( Unless otherwise stated in the record, the content and copyright of files and fulltext documents belong to their respective authors. Out-of-copyright content that was digitized, converted, processed, modified, etc by AUTh Library, is made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license ( You are kindly requested to make a reference to AUTh Library and the URL of the record containing the resource whenever you make use of this material.

*Institutions are responsible for keeping their URLs functional (digital file, item page in repository site)