Literate activities in classrooms. a socio-cultural approach

see the original item page
in the repository's web site and access all digital files if the item*

2009 (EN)
Οι συνεδρίες γύρω από το γραπτό επιχειρηματολογικό λόγο στη σχολική τάξη. Μια κοινωνικο-πολιτισμική προσέγγιση
Literate activities in classrooms. a socio-cultural approach

Παπαδοπούλου, Αλεξάνδρα Δημοσθένη

Η παρούσα εργασία μελετά τις συνεδρίες ή αλληλεπιδράσεις εκπαιδευτικού και μαθητών/τριών γύρω από το γραπτό επιχειρηματολογικό λόγο με βάση την Κριτική Ανάλυση του Γραμματισμού της Σχολικής Τάξης, μια προσέγγιση που απορρέει από την εφαρμογή στο σχολικό πλαίσιο του κοινωνικο-πολιτισμικού μοντέλου για το γραμματισμό. Σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητών/τριών γύρω από το γραπτό λόγω δεν μπορούν παρά να μελετώνται ως πλαισιωμένες δομές, καθώς απηχούν ένα συγκεκριμένο πλαίσιο αρχών και θέσεων τόσο για τη γλωσσική καλλιέργεια και την καλλιέργεια του γραμματισμού όσο και για τις διδακτικές πρακτικές που διαμορφώνονται με σκοπό την επίτευξή τους. Στην υπό μελέτη περίπτωση, δηλαδή στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα, το πλαίσιο αυτό διαμορφώνεται εν πολλοίς από το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών της Ελληνικής Γλώσσας (ΑΠ), το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο της Ελληνικής Γλώσσας για το Δημοτικό Σχολείο (ΔΕΠΠΣ) και το νέο σχολικό βιβλίο για τη διδασκαλία της νεοελληνικής γλώσσας στην Ε΄ τάξη του δημοτικού.Η παρούσα μελέτη, λοιπόν, διερευνά τις αντιλήψεις που το ΑΠ και το βιβλίο της Ε’ δημοτικού απηχούν για τη διδασκαλία της γλώσσας και το γραμματισμό, καθώς και τον τρόπο που εκπαιδευτικοί και μαθητές/τριες σε πραγματικές σχολικές τάξεις υλοποιούν τις προτεινόμενες δραστηριότητες.Συγκεκριμένα, αναλύονται οι εγγράμματες δραστηριότητες μιας ενότητας του σχολικού βιβλίου που οικοδομήθηκαν από έναν εκπαιδευτικό και τους/τις μαθητές/τριες της Ε΄ δημοτικού σε μια αγροτική περιοχή του Ν. Δράμας. Από την ανάλυση των δεδομένων προκύπτει ότι το βιβλίο, σε συμφωνία με το ΑΠ, απηχεί την αντίληψη του αυτόνομου μοντέλου για το γραμματισμό -μια αντίληψη η οποία επηρεάζει και τις διδακτικές πρακτικές που οικοδομήθηκαν στην υπό μελέτη σχολική τάξη. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ανάλυση κατέδειξε ότι οι διδακτικές πρακτικές συνέτειναν στην αποπλαισιωμένη διδασκαλία των κειμενικών ειδών.
This study is an attempt to critically analyze the literate activities (concerning the teaching of Greek language) that can be designed in actual classrooms, drawing upon the Critical Analysis of Classroom Literacies (an approach which derives from the application of the socio-cultural model of literacy acquisition into school contexts). According to this approach, literate activities depend on contexts constructed by different factors, among which certain theoretical premises and methodological principles which are outlined in the National Curriculum and the new language textbook used for the elementary education, and which forward the genre-based approach to language teaching, have to be considered.This study, therefore, analyzes the stances toward literacy and language teaching expressed by the curriculum and the new textbook, which, as proposed, shape the types of literate activities that can be designed in actual classrooms. Detailed data in the form of the literacy events constructed come from a fifth grade classroom from an agricultural area in the province of Drama. From the analysis of data, we conclude that the textbook, in agreement with the curriculum, forwards the autonomous model of literacy, leading to a set of activities that delineate a decontextualized approach to genre teaching.

Postgraduate Thesis / Μεταπτυχιακή Εργασία

Νέο βιβλίο για τη διδασκαλία της νεοελληνικής γλώσσας στην Ε' τάξη του δημοτικού
Κριτική ανάλυση του γραμματισμού της σχολικής τάξης
New greek language textbook (5th grade of the elementary education)
Συνεδρίες γύρω από το γραπτό λόγο
Socio-cultural approach for the literacy acquisition
Literate activities
Critical analysis of classroom literacies
Κοινωνικο-πολιτισμική προσέγγιση για την απόκτηση του γραμματισμού

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (EL)
Aristotle University of Thessaloniki (EN)



Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

This record is part of 'IKEE', the Institutional Repository of Aristotle University of Thessaloniki's Library and Information Centre found at Unless otherwise stated above, the record metadata were created by and belong to Aristotle University of Thessaloniki Library, Greece and are made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license ( Unless otherwise stated in the record, the content and copyright of files and fulltext documents belong to their respective authors. Out-of-copyright content that was digitized, converted, processed, modified, etc by AUTh Library, is made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license ( You are kindly requested to make a reference to AUTh Library and the URL of the record containing the resource whenever you make use of this material.

*Institutions are responsible for keeping their URLs functional (digital file, item page in repository site)