Οι φορολογικές περιφέρειες της Μακεδονίας: Aπό τις ενορίες στα κατεπανίκια. Η περίπτωση της Ιερισσού

 
δείτε την πρωτότυπη σελίδα τεκμηρίου
στον ιστότοπο του αποθετηρίου του φορέα για περισσότερες πληροφορίες και για να δείτε όλα τα ψηφιακά αρχεία του τεκμηρίου*
κοινοποιήστε το τεκμήριο



Οι φορολογικές περιφέρειες της Μακεδονίας: Aπό τις ενορίες στα κατεπανίκια. Η περίπτωση της Ιερισσού

Χατζηαντωνίου, Ελισσάβετ

Through the example of the fiscal district of Hierissos, we examine the evolution of the administrative-fiscal organization of Macedonia from the middle Byzantine enoriai to the palaiologan katepanikia. Moreover, we refer to the change in the district's name (Hierissos and Revenikeia, Revenikeia, Akrous) and the administrative, economic and demographic changes and bureaucratic practices that it suggests.
Στόχος της ανακοίνωσης είναι να διερευνηθεί το θέμα της εξέλιξης στη διοικητική-φορολογική οργάνωση των επαρχιών και ειδικά της Μακεδονίας από τη μέση στην ύστερη βυζαντινή περίοδο. Το γεγονός ότι σώζονται έγγραφα από τα αθωνικά αρχεία που καλύπτουν την περίοδο από τον 9ο έως τον 15ο αιώνα μάς επιτρέπει να παρακολουθήσουμε τη μετάβαση από τις μεσοβυζαντινές ενορίες (υποπεριφέρειες των διοικήσεων – φορολογικών ενοτήτων) στα κατεπανίκια (υποπεριφέρειες των θεμάτων) κατά το β΄ μισό του 12ου αιώνα. Το παράδειγ-μα της περιφέρειας Ιερισσού είναι ιδιαίτερα πρόσφορο για την εξέταση του θέματος, δεδομέ-νου ότι πολλές αθωνικές μονές διέθεταν περιουσία στην περιοχή, για τη διασφάλιση της ο-ποίας διατηρούσαν απογραφικά πρακτικά, αυτοκρατορικές αποφάσεις και δικαστικά έγγραφα ως αποδεικτικά στοιχεία. Πιο συγκεκριμένα, η φορολογική περιφέρεια Ιερισσού απαντά ως ενορία από τα τέλη του 9ου αι. ως τα μέσα του 11ου αιώνα (883-1047). Στις αρχές του 12ου αιώνα αποκαλείται με τη σύνθετη ονομασία Ρεβενικείας και Ιερισσού (1101). Παράλληλα, μαρτυρείται και επίσκεψη Ιερισσού και Ρεβενικείας, περιφέρεια βασιλικών κτημάτων, η οποία προφανώς αποτελεί μετε-ξέλιξη του πετίτου Ρεβενικείας, περιφέρειας κλασματικών γαιών του δημοσίου (1037). Το γε-γονός ότι προϋπήρχαν ομώνυμες και γεωγραφικά ταυτόσημες οικονομικές-φορολογικές πε-ριφέρειες αποδεικνύει ότι δεν είναι σκόπιμο να αναχθεί η συγκρότηση του κατεπανικίου Ιε-ρισσού ή Ιερισσού και Ρεβενικείας σε μετεξέλιξη και συνένωση αντίστοιχων βάνδων (στρατι-ωτικών υποπεριφερειών των μεσοβυζαντινών θεμάτων), όπως είχε προταθεί στο παρελθόν. Παράλληλα, προτείνουμε ερμηνεία για το γεγονός ότι κατά την παλαιολόγεια περίοδο χρησι-μοποιείται και η ονομασία κατεπανίκιον Άκρους ως εναλλακτικός προσδιορισμός του κατεπα-νικίου Ιερισσού. Τέλος, σχολιάζουμε την άποψη ότι υπήρξε μεταφορά διοικητικής έδρας από το κάστρο της Ιερισσού στη Ρεβενίκεια (= κάστρο Ποκρεντού, σημ. Μεγάλη Παναγιά).

Conference / Συνέδριο
info:eu-repo/semantics/conferenceObject

Thessalonike
Ιερισσός
Palaiologan period
Ρεβενίκεια
Hierissos
Κατεπανίκια
Fiscal units
Revenikeia
Παλαιολόγεια περίοδος
Θεσσαλονίκη
Katepanikia
Φορολογικές περιφέρειες

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (EL)
Aristotle University of Thessaloniki (EN)

Ελληνική γλώσσα

2016-10-01T07:55:11Z
2016


Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας

This record is part of 'IKEE', the Institutional Repository of Aristotle University of Thessaloniki's Library and Information Centre found at http://ikee.lib.auth.gr. Unless otherwise stated above, the record metadata were created by and belong to Aristotle University of Thessaloniki Library, Greece and are made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0). Unless otherwise stated in the record, the content and copyright of files and fulltext documents belong to their respective authors. Out-of-copyright content that was digitized, converted, processed, modified, etc by AUTh Library, is made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0). You are kindly requested to make a reference to AUTh Library and the URL of the record containing the resource whenever you make use of this material.
info:eu-repo/semantics/openAccess



*Η εύρυθμη και αδιάλειπτη λειτουργία των διαδικτυακών διευθύνσεων των συλλογών (ψηφιακό αρχείο, καρτέλα τεκμηρίου στο αποθετήριο) είναι αποκλειστική ευθύνη των αντίστοιχων Φορέων περιεχομένου.