Το τεκμήριο παρέχεται από τον φορέα :

Αποθετήριο :
Journal of the Hellenic Veterinary Medical Society  | ΕΚΤ eJournals
δείτε την πρωτότυπη σελίδα τεκμηρίου
στον ιστότοπο του αποθετηρίου του φορέα για περισσότερες πληροφορίες και για να δείτε όλα τα ψηφιακά αρχεία του τεκμηρίου*
κοινοποιήστε το τεκμήριο



Φάρμακα και περιβάλλον (EL)
Drugs and environment (EN)

TYRPENOU (Α.Ε. ΤΥΡΠΕΝΟΥ), A. E.

Τα φάρμακα είναι πολύ σημαντικά για τον έλεγχο και την καταπολέμηση των ασθενειών του ανθρώπου και τωνζώων, αλλά ταυτόχρονα μπορούν να εμφανίσουν και ποίκιλες ανεπιθύμητες δράσεις με δυσμενή αποτελέσματα σε διάφορους οργανισμούς του περιβάλλοντος. Αν και οι δράσεις αυτές των φαρμάκων στον άνθρωπο και τα ζώα έχουν μελετηθεί και διερευνούνται συνεχώς για την ασφάλεια τους με τοξικολογικές έρευνες, οι πιθανές περιβαλλοντικές τους επιπτώσεις τόσο κατά τη βιομηχανική τους παραγωγή όσο και μετά τη χρήση τους δεν είναι απόλυτα σαφείς και διευκρινισμένες. Γι' αυτό, τα τελευταία χρόνια το θέμα αυτό έχει γίνει πρώτης προτεραιότητας και μεγάλου ερευνητικού ενδιαφέροντος, αν και μερικά από τα αποτελέσματαγια ορισμένες κατηγορίες χημικών ενώσεων, ιδιαίτερα κάποιων ανθελμινθικών και αντιβιοτικών, είναι αρκετά γνωστά. Όμως, υπάρχουν και πολλές άλλες ομάδες φαρμακευτικών ουσιών, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν δραστικά τους οργανισμούς του περιβάλλοντος. Το γεγονός αυτό γίνεται ακόμα πιο πολύπλοκο, γιατί κάποιες φαρμακευτικές ουσίες μπορούν να προκαλέσουν δυσμενείς καταστάσεις σε βακτήρια και ζώα σε συγκεντρώσεις κατά πολύ χαμηλότερες από εκείνες που συνήθως χρησιμοποιούνται στις πειραματικές δοκιμές ασφάλειας και αποτελεσματικότητας. Ακόμα, τα προϊόντα της αποδόμησης, του μεταβολισμού, αλλά και ο συνδυασμός τους με άλλες βιολογικά δραστικές ουσίες ενδέχεται να προκαλέσουν απρόβλεπτες περιβαλλοντικές διαταραχές. Αν και είναι αρκετά ασφαλές να θεωρήσουμε ότι οι ουσίες αυτές ουσιαστικά δεν είναι βλαβερές για τον άνθρωπο, πρόσφατα έχει αρχίσει η έρευνα για να διαπιστωθεί εάν και πώς επηρεάζουν τους οργανισμούς στο περιβάλλον και τι σημαίνει αυτό για την περιβαλλοντική υγεία και την υγεία μας. Τα φάρμακα έχουν απελευθερωθεί στο περιβάλλον εδώ και δεκαετίες, αλλά οι ερευνητές μόλις πρόσφατα άρχισαν να προσδιορίζουν τα επίπεδα των συγκεντρώσεων τους σε αυτό. Χρησιμοποιώντας ερευνητικά δεδομένα από διάφορες χώρες προσδιορίστηκαν τα φάρμακα εκείνα τα οποία έχουν τιςπερισσότερες πιθανότητες να βρεθούν στο περιβάλλον. Για παράδειγμα, δεδομένα από την ετήσια κατανάλωση κτηνιατρικών φαρμάκων στο Ηνωμένο Βασίλειο συγκεντρώθηκαν μαζί με άλλες πληροφορίες για τον τρόπο χορήγησης, το μεταβολισμό και την οικοτοξικότητά τους, με σκοπό την ανεύρεση εκείνων των φαρμάκων τα οποία θα πρέπει να παρακολουθηθούν στα πλαίσια ενόςεθνικού διερευνητικού προγράμματος. Ταυτόχρονα, παρόμοια προγράμματα γίνονται και για τα ανθρώπινα φάρμακα χρησιμοποιώντας πληροφορίες για την ετήσια χρήση τους, τις θεραπευτικές δόσεις και τη χρησιμοποίηση ειδικών μοντέλων πρόβλεψης. Αν και οι έρευνες αυτές γενικά βασίζονται σε πληροφορίες οι οποίες είναι διαφορετικές για κάθε χώρα, εξακολουθούν να μας εφοδιάζουν με τα απαραίτητα στοιχεία για εκείνες τις ουσίες που θα πρέπει να διερευνηθούν σε διεθνές επίπεδο. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμβολή της ενόργανης χημικής ανάλυσης με τις νέες αναλυτικές τεχνικές, όπως είναι η υγροχρωματογραφία σε συνδυασμό με τη φασματογραφία μάζας (HPLC-MS-MS), οι οποίες μας επέτρεψαν να κατανοήσουμε σε βάθος το πώς οιδιάφορες φαρμακευτικές ουσίες συμπεριφέρονται στο περιβάλλον, αλλά και να προσδιορίσουμε τις συγκεντρώσεις τους στα εδάφη,στα επιφανειακά, στα υπόγεια νερά και αλλοΰ. Από τη στιγμή κατά την οποία τα φάρμακα ελευθερωθούν στο περιβάλλον, μεταφέρονται και κατανέμονται σε αέρα, νερό, έδαφος ή ιζήματα ανάλογα με την επίδραση μιας σειράς παραγόντων, όπωςείναι τα φυσικοχημικά τους χαρακτηριστικά. Ο βαθμός κατά τον οποίο μια φαρμακευτική ουσία μεταφέρεται μέσα στο περιβάλλον εξαρτάται κυρίως από την προσροφητική συμπεριφορά της ουσίας στα εδάφη και από το συντελεστή απορρόφησηςνεροΰ/εδάφους, ο οποίος ποικίλει ευρύτατα ανάλογα με τη φαρμακευτική ουσία. Έτσι, οι συντελεστές προσρόφησης στα εδάφητων κτηνιατρικών φαρμάκων, οι οποίοι έχουν αναφερθεί, ποικίλλουν από <1,0 L/kg σε >6,000 L/kg (Boxall et al., 2004). Επίσης,οι φαρμακευτικές ουσίες στο περιβάλλον μπορεί να διασπαστούν από τη δράση βιολογικών οργανισμών, με αβιοτικές αντιδράσεις μειώνοντας την ισχΰ τους, αλλά δημιουργώντας και κάποια προϊόντα διάσπασης με τοξικότητα παρόμοια με εκείνη της μητρικής ένωσης. Τέλος, η αποδόμηση των φαρμάκων διαφέρει σημαντικά ανάλογα και με τις χημικές, βιολογικές και κλιματολογικέςσυνθήκες, γεγονός το οποίο καθιστά περισσότερο πολύπλοκο το πρόβλημα το οποίο απαιτεί ατομικές λύσεις χωριστά για κάθε μία φαρμακευτική χημική ένωση. (EL)
Medicines are very important for the treatment and prevention of disease in both humans and animals, but at the same time they may have and several unintended effects with adverse results to the environmental organisms. Although these effects of the drugs on human and animal have been studied and still are investigated from the safety point of view with toxicological studies, the potential environmental impacts of their manufacture and use are not absolutely defined and well understood. That is why during the last years this issue has become of first priority and of increased research concern, although some results of several chemical groups, specifically some anthelminthics and antibiotics, are known. But, there are many other groups of substances that can actively affect the organisms in the environment. This is further complicated by the fact that some pharmaceuticals can show adverse effects on bacteria and animals at concentrations well below of those that are usually used in safety and efficacy experimental tests. In addition, breakdown products, metabolism and the combination of different biologically active compounds may have unanticipated effects on the environment. Although it may be safe to assume that these substances do not harm humans, recent research has started to determine whether and how they affect the organisms in the environment and what this means for environmental health and our health too. Pharmaceuticals have been released into the environment for decades, but researchers have only recently begun to determine their concentration levels in the environment. Using information from different countries they have identified those pharmaceuticals that are most likely to be released into the environment. For example, data from the United Kingdom on annual usage of veterinary drugs was combined with information on administration routes, metabolism and eco toxicity to identify medicines that should be monitored in a national investigation programme. At the same time, similar programmes are performed for human medicines using information on annual usage, therapeutic dose along with predictive models. Although these studies are generally based on country-specific information, they still provide an indication of those substances that should be investigated at the international level. It is of special importance the contribution of the instrumental chemical analysis and the new analytical techniques, like high performance liquid chromatography coupled with mass spectrometry (LC/MS-MS), which have allowed us to develop a better understanding of how medicines behave in the environment as well as to determine their concentrations in several soils, surface waters, groundwaters and elsewhere. Once released into the environment, pharmaceuticals will be transported and distributed to air, water, soil or sediment depending on the influence of different physicochemical characteristics. The degree to which a pharmaceutical is transported into the environment primarilly depends on the sorption behaviour of the substance in soils, sediment-water systems which varies widely across pharmaceuticals. So, reported sorptioncoefficients for several veterinary medicines in soils range from <lL/kg to >6000L/kg. Pharmaceutical substances may also bedegraded by biological organisms, abiotic reactions reducing their potency, but generating some breakdown products with similar toxicity to the parent compound. Finally, drug degradation varies significantly depending on chemistry, biology and climatic conditions making the problem more complex and demanding individual solutions for each chemical compound. (EN)

info:eu-repo/semantics/article
info:eu-repo/semantics/publishedVersion

απόβλητα (EL)
οικοτοξικολογία (EL)
Φάρμακα (EL)
αντιβιοαντοχή (EL)
παραγωγή (EL)
περιβάλλον (EL)
συγκεντρώσεις (EL)
Drugs (EN)
environment (EN)

Ελληνική Κτηνιατρική Εταιρεία (EL)
Hellenic Veterinary Medical Society (EN)

2017-11-20


Hellenic Veterinary Medical Society / Ελληνική Κτηνιατρική Εταιρεία (EN)

1792-2720
2585-3724
Journal of the Hellenic Veterinary Medical Society; Vol 60, No 2 (2009); 161-178 (EL)
Journal of the Hellenic Veterinary Medical Society; Vol 60, No 2 (2009); 161-178 (EN)

Copyright (c) 2017 A. E. TYRPENOU (Α.Ε. ΤΥΡΠΕΝΟΥ) (EN)



*Η εύρυθμη και αδιάλειπτη λειτουργία των διαδικτυακών διευθύνσεων των συλλογών (ψηφιακό αρχείο, καρτέλα τεκμηρίου στο αποθετήριο) είναι αποκλειστική ευθύνη των αντίστοιχων Φορέων περιεχομένου.