Η απολιθωμένη χλωρίδα της λεκάνης των Βρυσών - Συνεισφορά στη γνώση του παλαιοκλίματος και του παλαιοπεριβάλλοντος του άνω Μειόκαινου της δυτικής Κρήτης

 
Το τεκμήριο παρέχεται από τον φορέα :
Πανεπιστήμιο Κρήτης
Αποθετήριο :
E-Locus Ιδρυματικό Καταθετήριο
δείτε την πρωτότυπη σελίδα τεκμηρίου
στον ιστότοπο του αποθετηρίου του φορέα για περισσότερες πληροφορίες και για να δείτε όλα τα ψηφιακά αρχεία του τεκμηρίου*
κοινοποιήστε το τεκμήριο



Η απολιθωμένη χλωρίδα της λεκάνης των Βρυσών - Συνεισφορά στη γνώση του παλαιοκλίματος και του παλαιοπεριβάλλοντος του άνω Μειόκαινου της δυτικής Κρήτης

Ζηδιανάκης, Ιωάννης (EL)
Zidianakis, John (EN)

Οι Νεογενείς χλωρίδες της Κρήτης παρά το έντονο παλαιοβοτανικό ενδιαφέρον που παρουσιάζουν δεν έχουν μελετηθεί αρκετά μέχρι σήμερα. Για το λόγο αυτό αποφασίσαμε στα πλαίσια της παρούσας εργασίας την πραγματοποίηση μιας συστηματικής διερεύνησης των ιζηματογενών στρωμάτων του νησιού με σκοπό την ανεύρεση νέων συναθροίσεων φυτικών μακρο-απολιθωμάτων. Αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας ήταν η ανακάλυψη στη Δυτική Κρήτη και συγκεκριμένα στην περιοχή των Βρυσών Αποκορώνου μιας πλούσιας απολιθωμένης χλωρίδας. Η εξέταση του φυτικού υλικού που ακολούθησε, αισιοδοξεί να προσφέρει μια όσο το δυνατόν πληρέστερη εικόνα της παλαιοχλωρίδας των Βρυσών αλλά και να συμβάλει στην εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων για το κλίμα, τη βλάστηση και το φυσικό περιβάλλον του Νεογενούς της Κρήτης αλλά και της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου. Τα φυτικά λείψανα, αποτυπώματα φύλλων στην πλειονότητά τους, διατηρήθηκαν μέσα σε εναλλαγές μαργαϊκών και ασβεστολιθικών στρωμάτων που εναποτέθηκαν σε ρηχές θαλάσσιες λεκάνες κατά το ανώτερο Μειόκαινο πριν από 6 έως 7 εκατομμύρια έτη. Το μεγαλύτερο μέρος του απολιθωμένου υλικού συγκεντρώθηκε κατά τη διάρκεια των επισκέψεών μας στις απολιθωματοφόρες θέσεις. Μετά από κατάλληλη επεξεργασία και επιμελή καθαρισμό τα δείγματα μελετήθηκαν προσεκτικά και προσδιορίστηκαν ταξινομικά όπου αυτό κατέστη δυνατό. Κατά την εξέταση του απολιθωμένου υλικού περί τα 50 διαφορετικά taxa αναγνωρίστηκαν. Οι περισσότερες απολιθωμένες μορφές προέρχονται από αγγειόσπερμα όπου τα φυλλοβόλα κυριαρχούν έναντι των δαφνόφυλλων, χωρίς ωστόσο να παραβλέπεται και η σημαντική συμμετοχή σκληρόφυλλων ξηροθερμικών στοιχείων. Στο σύνολό της η παλαιοχλωρίδα των Βρυσών παρουσιάζει θερμό-εύκρατο έως υποτροπικό χαρακτήρα και μπορεί να θεωρηθεί τυπική του Ευρωπαϊκού Νεογενούς. Η εκτίμηση των βασικών παραμέτρων του παλαιοκλίματος της περιοχής των Βρυσών πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια των μεθόδων της ανάλυσης των φύλλων κατά Wolfe και των σύγχρονων ανάλογων ειδών. Διαπιστώθηκε ότι το κλίμα εκείνη την εποχή ήταν θερμό και υγρό και παρουσίαζε περιοδική ξηρασία κατά τη διάρκεια του έτους, ,ασθενούς ωστόσο χαρακτήρα. Σύμφωνα με το σύστημα κλιματικής ταξινόμησης του K?ppen το παλαιοκλίμα των Βρυσών τοποθετείται μεταξύ του κλίματος Cfa και Csa. Η βλάστηση στη Δυτική Κρήτη κατά το άνω Μειόκαινο φαίνεται να περιελάμβανε κυρίως ξυλώδεις φυτοδιαπλάσεις (δάση κωνοφόρων, φυλλοβόλων και αειθαλών μορφών) που παρουσίαζαν χλωριδική διαφοροποίηση ανάλογα με το υψόμετρο και την υγρασία. Από τη σύγκριση με άλλες απολιθωμένες χλωρίδες της Ελλάδος βρέθηκε ότι η παλαιοχλωρίδα των Βρυσών παρουσιάζει αρκετές ομοιότητες τόσο ως προς την φυσιογνωμία όσο και ως προς τη χλωριδική σύνθεση με την άνω Μειοκαινική χλωρίδα της Μακριλιάς στην ανατολική Κρήτη, με τη δεύτερη να εμφανίζεται πλουσιότερη χλωριδικά με περισσότερα τροπικά στοιχεία. (EL)
In spite of great paleobotanical interest, the Neogene floras of Crete have nοt studied enough yet. Therefor a systematical investigation of Neogene sedimentary stones all over the island was undertaken in order to discover new assemblages of terrestrial plant macro-remains. Finally a rich late Miocene leaf flora was discovered near Vrysses village in the western part of Crete. The examination of the plant material allowed to yield a detailed picture of the Vrysses paleoflora and contributed to a better understanding of Neogene climate and vegetation in Crete and entire Eastern Mediterranean. The plant remains were contained in an alternation of marl and limestone layers which embedded in shallow marine plains 6-7 million years ago. The main part of the fossil material was collected during our excursions at the fossiliferous sites. After proper handle and careful cleaning the samples were studied and identified. About 50 different taxa of macroscopic plant remains (only impressions) have been identified. The majority of Vrysses paleoflora indicates a subtropical to warm temperate affinity and is considered as typical of the European Neogene. Most of the samples come from angiosperms where the deciduous taxa dominate on laurophyllous while a remarkable amount of sklerophyllous xeromorphic elements is identified. In order to estimate the basic parameters of paleoclimate two different methods have been applied? leaf margin analysis and nearest living relatives. The results indicate that Vrysses climate in the upper Miocene was warm and humid while arid phases weakly developed were periodically presented. Using the climatic classification of K?ppen Vrysses paleoclimate is arranged between Cfa and Csa climate. In addition considering the locality-specific characteristics of modern plant associations which are related to the fossil Vrysses flora, a regional vegetation model is developed. Vrysses plant assemblage indicated that the area was covered mainly by wood plant bioms (forests) and characterized by a floristic differentiation based on altitude and water efficiency. A comparison of published Neogene Greek floras indicates that the paleoflora of Vrysses is in matter of physiognomy and floristic composition very close to the Upper Miocene flora of Makrilia in Eastern Crete, although Makrilia flora is richer with more tropical elements. (EN)

text

Πανεπιστήμιο Κρήτης (EL)
University of Crete (EN)

2002-10-18
2002-07-01




*Η εύρυθμη και αδιάλειπτη λειτουργία των διαδικτυακών διευθύνσεων των συλλογών (ψηφιακό αρχείο, καρτέλα τεκμηρίου στο αποθετήριο) είναι αποκλειστική ευθύνη των αντίστοιχων Φορέων περιεχομένου.