Η ψυχοκινητική αγωγή ως προϋπόθεση και μέσο βελτίωσης της γραφοκινητικής δεξιότητας παιδιών προσχολικής ηλικίας

 
Το τεκμήριο παρέχεται από τον φορέα :
Πανεπιστήμιο Κρήτης
Αποθετήριο :
E-Locus Ιδρυματικό Καταθετήριο
δείτε την πρωτότυπη σελίδα τεκμηρίου
στον ιστότοπο του αποθετηρίου του φορέα για περισσότερες πληροφορίες και για να δείτε όλα τα ψηφιακά αρχεία του τεκμηρίου*
κοινοποιήστε το τεκμήριο




2003 (EL)
Η ψυχοκινητική αγωγή ως προϋπόθεση και μέσο βελτίωσης της γραφοκινητικής δεξιότητας παιδιών προσχολικής ηλικίας

Τρούλη, Καλλιόπη Γ

Βάμβουκας, Μιχαήλ Ι

Η συστηματική εκμάθηση της δεξιότητας της γραφής αποτελεί μια από τις βασικές μαθήσεις με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπο το παιδί με την είσοδό του στο δημοτικό σχολείο. Γι’ αυτό, η δημιουργία των προϋποθέσεων που θα ευνοήσουν την επιτυχή της προσέγγιση από το παιδί, απασχολεί έντονα τους μελετητές της προσχολικής ηλικίας. Η ψυχοκινητική αγωγή, ως εκπαιδευτική προσέγγιση που στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού, με μεγάλη εφαρμογή και αποδοχή στην εκπαίδευση, ιδιαίτερα στις μικρές ηλικίες (Le Boulche, 1984, Durivage, 1987, De Lièvre & Staes, 1993, Bolduc, 1997), οφείλει, στο πλαίσιο της προσχολικής εκπαίδευσης, να προετοιμάσει το παιδί για την κατάκτηση των στοιχείων εκείνων χωρίς τα οποία απειλείται με αποτυχία, όπως: η δόμηση του σωματικού σχήματος, η ανάπτυξη της λεπτής κινητικότητας και του οπτικο-κινητικού συντονισμού, η σταθεροποίηση της πλευρίωσης, η κατάκτηση των χωρικών και χρονικών εννοιών, ο έλεγχος του μυϊκού τόνου (Le Camus, 1990, Contant & Calza, 1994, Corraze, 1998), στοιχεία απαραίτητα για την εκμάθηση της γραφής. Η βιβλιογραφική επισκόπηση έδειξε ότι η ψυχοκινητική ανάπτυξη του παιδιού συνδέεται στενά με τη γραφή, καθώς η εκμάθησή της αποτελεί μια πολύπλοκη διαδικασία της οποίας η επιτυχής παραγωγή εξαρτάται όχι μόνο από γνωστικούς αλλά και από ψυχοκινητικούς παράγοντες, των οποίων η σχέση με τη γραφή έχει κριθεί από πολλούς ερευνητές σημαντική. Το νηπιαγωγείο οφείλει να στηρίξει το παιδί σ’ αυτή την προσπάθεια, βοηθώντας το να αναπτύξει τις αναγκαίες προϋποθέσεις που θα το οδηγήσουν σε μια επιτυχημένη γραφή. Συμβολή στην ανάδειξη της σχέσης μεταξύ της γραφής και της ψυχοκινητικής αγωγής αποτελεί η έρευνά μας. Σκοπός της είναι η ανάπτυξη των ψυχοκινητικών και γραφοκινητικών δεξιοτήτων των παιδιών προσχολικής ηλικίας. Οι στόχοι που τέθηκαν είναι ο σχεδιασμός, η εφαρμογή και η αξιολόγηση ενός πειραματικού προγράμματος στο πλαίσιο του προγράμματος του νηπιαγωγείου, σύστοιχου προς την ψυχοκινητική ανάπτυξη του νηπίου. Για την επίτευξη των στόχων της έρευνας επιχειρήσαμε, αρχικά, μέσα από τη μελέτη της βιβλιογραφίας, να αναδείξουμε τους ψυχοκινητικούς παράγοντες που επηρεάζουν την εκμάθηση της γραφής στα παιδιά της προσχολικής ηλικίας και, στηριζόμενοι σ’ αυτούς, να εκπονήσουμε ένα πειραματικό πρόγραμμα για την ανάπτυξη της ψυχοκινητικής και γραφοκινητικής δεξιότητας των νηπίων. Στη συνέχεια υιοθετήσαμε την εφαρμογή ενός φυσικού πειραματισμού. Με τη μέθοδο της τυχαίας δειγματοληψίας επιλέξαμε 8 τάξεις νηπιαγωγείου (συνολικά 116 νήπια), τις οποίες χωρίσαμε σε δύο ομάδες, την πειραματική και την ελέγχου, των οποίων στη συνέχεια επιβεβαιώσαμε την ισοδυναμία. Στην πειραματική ομάδα εφαρμόσαμε το πειραματικό πρόγραμμα που σχεδιάσαμε, ενώ, κατά την ίδια περίοδο, η ομάδα ελέγχου ακολούθησε το τυπικό-παραδοσιακό πρόγραμμα δραστηριοτήτων του νηπιαγωγείου. Στην πειραματική μας μελέτη διατυπώσαμε δύο γενικές υποθέσεις. Στην πρώτη υποθέσαμε ότι οι δύο ομάδες (πειραματική και ελέγχου) διαφέρουν σημαντικά στις επιδόσεις τους στο σύνολο των ψυχοκινητικών δοκιμασιών, μετά την εφαρμογή του πειραματικού προγράμματος. Στη δεύτερη υποθέσαμε ότι οι δύο ομάδες (πειραματική και ελέγχου) διαφέρουν σημαντικά στις επιδόσεις τους στο σύνολο των γραφοκινητικών δοκιμασιών, μετά την εφαρμογή του πειραματικού προγράμματος. Για τη συλλογή των στοιχείων της έρευνας κατασκευάσαμε ένα κριτήριο μέτρησης της ψυχοκινητικής και της γραφοκινητικής δεξιότητας παιδιών προσχολικής ηλικίας, που να ελέγχει τις ψυχοκινητικές προϋποθέσεις που εξασφαλίζουν την κατάκτηση της κίνησης της γραφής, το οποίο και ελέξαμε για την αξιοπιστεία του. Τα αποτελέσματα της έρευνας προέκυψαν από τη σύγκριση των επιδόσεων της πειραματικής ομάδας και της ομάδας ελέγχου, πριν (προ-τεστ) και μετά (μετα-τεστ) την εφαρμογή του πειραματικού προγράμματος. Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων της έρευνας έδειξε ότι, το πειραματικό πρόγραμμα που εφαρμόστηκε στην πειραματική ομάδα είχε σαν αποτέλεσμα τη βελτίωση των παραγόντων που αξιολογήθηκαν, σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου που ακολούθησε το τυπικό-παραδοσιακό πρόγραμμα δραστηριοτήτων του νηπιαγωγείου. Τα παραπάνω αποτελέσματα, μας επιτρέπουν να ισχυριστούμε την αποτελεσματικότητα του πειραματικού μας προγράμματος, που αν και είχε περιορισμένη διάρκεια 12 εβδομάδων, απέδειξε ότι είναι ικανό να βελτιώσει την ψυχοκινητική και γραφοκινητική δεξιότητα των παιδιών της πειραματικής ομάδας, σε σχέση με τα παιδιά της ομάδας ελέγχου. (EL)

Τύπος Εργασίας--Διδακτορικές διατριβές
text

Πανεπιστήμιο Κρήτης (EL)
University of Crete (EN)

Ελληνική γλώσσα

2003


Σχολή/Τμήμα--Σχολή Επιστημών Αγωγής--Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης--Διδακτορικές διατριβές



*Η εύρυθμη και αδιάλειπτη λειτουργία των διαδικτυακών διευθύνσεων των συλλογών (ψηφιακό αρχείο, καρτέλα τεκμηρίου στο αποθετήριο) είναι αποκλειστική ευθύνη των αντίστοιχων Φορέων περιεχομένου.