Τα επίπεδα της βιταμίνης D στον ορό του αίματος και η μυίκή ισχύς σε περιπατιτικούς ηλικιωμένους άνδρες και γυναίκες καθώς κια σε ασθενείς με κατάγματα ισχίου, στην Κρήτη

 
Το τεκμήριο παρέχεται από τον φορέα :
Πανεπιστήμιο Κρήτης
Αποθετήριο :
E-Locus Ιδρυματικό Καταθετήριο
δείτε την πρωτότυπη σελίδα τεκμηρίου
στον ιστότοπο του αποθετηρίου του φορέα για περισσότερες πληροφορίες και για να δείτε όλα τα ψηφιακά αρχεία του τεκμηρίου*
κοινοποιήστε το τεκμήριο




2011 (EL)
Serum vitamin D levels and muscle strength in ambulatory elderly men and women and in patients with hip fracture in crete
Τα επίπεδα της βιταμίνης D στον ορό του αίματος και η μυίκή ισχύς σε περιπατιτικούς ηλικιωμένους άνδρες και γυναίκες καθώς κια σε ασθενείς με κατάγματα ισχίου, στην Κρήτη

Δρετάκη, Όλγα Εμμ

Μαργιωρής, Ανδρέας
Γραβάνης, Α.
Τσατσάνης, Χ.
Στουρνάρας, Χ.
Στεργιόπουλος, Κ.
Κατώνης, Π.
Βενυχάκη, Μ.

Είναι γνωστός ο ρόλος της βιταμίνης D στην ομοιόσταση του ασβεστίου και του φωσφόρου, καθώς και οι συνέπειες της ανεπάρκειάς της στον οργανισμό του ανθρώπου και ιδιαίτερα στον σκελετό των παιδιών (ραχίτις), αλλά και των ενηλίκων (οστεομαλακία- οστεοπόρωση). Λιγότερο γνωστή είναι η σημασία της βιταμίνης D στην λειτουργία του μυϊκού συστήματος και η σχέση της ανεπάρκειάς της με την ελάττωση της μυϊκής ισχύος και τις πτώσεις, οι οποίες συχνά προκαλούν κατάγματα ισχίου στους ηλικιωμένους. Επιδημιολογικές έρευνες έχουν δείξει ότι η ανεπάρκεια της βιταμίνης D είναι συχνή στους ηλικιωμένους, ιδιαίτερα σε αυτούς που μένουν μόνιμα μέσα στο σπίτι ή σε ιδρύματα, καθώς και στους ασθενείς με κάταγμα ισχίου. Έχει διαπιστωθεί ότι η έντονη και χρόνια ανεπάρκεια της βιταμίνης D οδηγεί σε ελάττωση της μυϊκής ισχύος, λόγω επηρεασμού της ωρίμανσης και λειτουργίας των μυϊκών κυττάρων με αποτέλεσμα την αύξηση της συχνότητας των πτώσεων και των καταγμάτων - ιδιαίτερα του ισχίου – που προκαλούνται από αυτές. Έρευνες σε ευρωπαϊκές χώρες έχουν δείξει επίσης ότι τα αυχενικά κατάγματα του ισχίου είναι συχνότερα από τα διατροχαντήρια στις χώρες της βόρειας Ευρώπης, ενώ το αντίθετο συμβαίνει στις χώρες της νότιας Ευρώπης και της Μεσογείου, όπου έχουν επίσης βρεθεί τα χαμηλότερα επίπεδα 25 (ΟΗ) D στον ορό μεταξύ των ηλικιωμένων κατοίκων των χωρών της Ευρώπης. Σκοποί αυτής της εργασίας ήταν η διερεύνηση των επιπέδων της 25 (ΟΗ) D στον ορό ηλικιωμένων περιπατητικών κατοίκων της Κρήτης, της σχέσης των επιπέδων αυτών με την ισχύ του τετρακέφαλου μυός καθώς και της πιθανής τους σχέσης με τον τύπο του κατάγματος ισχίου ( αυχενικό vs διατροχαντήριο κάταγμα ισχίου ) Στο πρώτο τμήμα της έρευνας, μετρήθηκαν τα επίπεδα της 25 (ΟΗ) D στον ορό σε 101 περιπατητικά άτομα, 70 γυναίκες και 31 άντρες, ηλικίας 65 ετών και άνω, οι οποίοι επιλέχθηκαν από τα ΚΑΠΗ Ηρακλείου Κρήτης, με αυστηρά κριτήρια συμμετοχής. Μετρήθηκαν ο δείκτης σωματικής μάζας (ΒΜΙ, kg/m2), ο βαθμός κινητικότητας, ο τύπος της καθημερινής δίαιτας, ο αριθμός των πτώσεων το προηγούμενο έτος, ο τύπος των ενδυμάτων και ο χρόνος έκθεσης στο ηλιακό φως. Μετρήθηκαν επίσης οι τιμές της 25 (ΟΗ) D στον ορό με τη χρήση της μεθόδου OCTEIA 25 (OH) D με τιμές αναφοράς 48-144 nmol/l και της παραθορμόνης (PTH) με τη χρήση της ανοσοραδιομετρικής μεθόδου ELSA PTH, με τιμές αναφοράς 15-65 pg/ml. 1. Η μέση τιμή της 25 (ΟΗ) D στον ορό ήταν 51,46 ± 27,32 nmol/l στις γυναίκες και 71,7 ± 28,65 στους άνδρες. 2. Το 35,4% των ανδρών και το 51,4% των γυναικών είχαν 25 (ΟΗ) D στον ορό < 50 nmol/l, ενώ το 10% των ανδρών και το 30% των γυναικών είχαν 25 (ΟΗ) D στον ορό 7lt; 30 nmol/l. 3. Η μέση τιμή της PTH στον ορό ήταν 59,77 ± 28,92 pg/ml στις γυναίκες και 63,91± 24,82 στους άνδρες. 4. Δεν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά των επιπέδων της PTH μεταξύ των γυναικών με μέση τιμή 25 (ΟΗ) D στον ορό <30 nmol/l και εκείνων με μέση τιμή της 25 (ΟΗ) D στον ορό ≥ 30 nmol/l. Το υψηλό ποσοστό των συμμετεχόντων στην έρευνα, ιδιαίτερα των γυναικών, με ανεπάρκεια βιταμίνης D θα πρέπει να αποδοθεί 1) στην περιορισμένη έκθεση στο ηλιακό 112 φως, λόγω της χρήσης ενδυμάτων που κάλυπταν όλο το σώμα εκτός του προσώπου, από τον Οκτώβριο μέχρι τον Μάιο 2) στη διάθεση περιορισμένου χρόνου για την εκτός οικίας φυσική δραστηριότητα και 3) στη μη χρήση τροφίμων εμπλουτισμένων με βιταμίνη D. Στο δεύτερο μέρος αυτής της έρευνας, διερευνήθηκε η πιθανή συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων της 25 (ΟΗ) D στον ορό και της ισχύος του τετρακεφάλου μηριαίου μυός σε ομάδα 48 περιπατητικών ατόμων, 13 ανδρών και 35 γυναικών, ηλικίας 65 ετών και άνω. Επιλέξαμε τον τετρακέφαλο μηριαίο μυ, γιατί είναι ένας από τους σημαντικότερους μύες που «φέρουν βάρος» και η εξασθένησή του δημιουργεί προβλήματα στήριξης του σώματος που επηρεάζουν αρνητικά την όρθια στάση και τη βάδιση και προδιαθέτουν σε τραυματικές πτώσεις, συχνές στους ηλικιωμένους. Η ισχύς του τετρακεφάλου μετρήθηκε ισομετρικά με τη χρήση του μηχανήματος Cybex 6000, με το γόνατο σε κάμψη 60º και 90º. 1. Η μέση τιμή της 25 (ΟΗ) D στον ορό ήταν υψηλότερη στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες ( 76.00 ± 34.73 nmol/l στους άνδρες vs 49,11 ± 29.78 nmol/l στις γυναίκες). 2. Το 15% των ανδρών και το 60% των γυναικών είχαν επίπεδα της 25(ΟΗ) D στον ορό μικρότερα < 50 nmol/l. 3. Διαπιστώθηκε θετική συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων της 25 (ΟΗ) D στον ορό και της ισχύος σε Νm του τετρακεφάλου μηριαίου μυός. Η διαπίστωση της ύπαρξης θετικής συσχέτισης μεταξύ των επιπέδων της 25 (ΟΗ) D στον ορό και της μυϊκής ισχύος στα ηλικιωμένα περιπατητικά άτομα που μετείχαν στην έρευνα δείχνει ότι και στην Κρήτη, παρά την μεγάλη ηλιοφάνεια, υπάρχει ο κίνδυνος υποβιταμίνωσης D και των συνεπειών της στη λειτουργία του μυϊκού συστήματος. Επομένως, συνιστάται περισσότερη εκτός οικίας φυσική δραστηριότητα, σε συνδυασμό με τη χρήση τροφίμων ενισχυμένων με βιταμίνη D ή η χορήγηση βιταμίνης D στους ηλικιωμένους κατοίκους της Κρήτης, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Στο τρίτο μέρος της έρευνας, μετρήθηκαν, κατά την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο, τα επίπεδα της 25 (ΟΗ) D στον ορό 53 γυναικών, ηλικίας 65 ετών και άνω, με κάταγμα ισχίου. Σε αυτήν την έρευνα εξετάσαμε εάν, κατά την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο, τα επίπεδα της 25 (ΟΗ) D σε ασθενείς με κάταγμα ισχίου σχετίζονται όχι μόνο με τα κατάγματα ισχίου γενικά, αλλά και με τον τύπο του κατάγματος ισχίου, δηλαδή εάν υπάρχει ειδική συσχέτιση με τα αυχενικά είτε με τα διατροχαντήρια κατάγματα του ισχίου. Η υπόθεσή μας βασίστηκε στο γεγονός ότι στις μεσογειακές χώρες τα διατροχαντήρια κατάγματα είναι συχνότερα από τα αυχενικά κατάγματα ισχίου, ενώ συμβαίνει το αντίθετο στις χώρες της βόρειας Ευρώπης. Πενήντα τρεις γυναίκες, ηλικίας 65 ετών και άνω, 29 με διατροχαντήριο και 24 με αυχενικό κάταγμα ισχίου, και 70 γυναίκες χωρίς κάταγμα που χρησιμοποιήθηκαν ως μάρτυρες συμμετείχαν σε αυτήν την έρευνα. 1. Δεν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά των επιπέδων PTH, κρεατινίνης, ασβεστίου και φωσφόρου μεταξύ των ομάδων των ασθενών με διατροχαντήρια και αυχενικά κατάγματα. 2. Οι γυναίκες με διατροχαντήρια κατάγματα είχαν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα 25 (ΟΗ) D στον ορό, σε σύγκριση με εκείνες με αυχενικά κατάγματα ισχίου (35,9 nmol/l vs 55,2 nmol/l) p=0.015, ενώ δεν υπήρχε διαφορά στα επίπεδα της 25(ΟΗ)D 113 στον ορό μεταξύ της ομάδας γυναικών με αυχενικό κάταγμα και της ομάδας των μαρτύρων ( 55,2 ± 26,2 nmol/l vs 51,3 ± 28,9 nmol/l). Από ό,τι είμαστε σε θέση να γνωρίζομε, είναι η πρώτη φορά που περιγράφεται τέτοιος συσχετισμός, γι’ αυτό χρειάζεται περαιτέρω επιβεβαίωση και διευκρίνιση των παθοφυσιολογικών μηχανισμών που εμπλέκονται σε αυτόν. (EL)
The importance of vitamin D in calcium and phosphate homeostasis and in bone metabolism and also the harmful effects of its deficiency in skeletal health in infancy (rickets) as well as in adult life (osteomalacia – osteoporosis) is well known. Less known is the role of vitamin D in the function of the muscles and the effect of its deficiency on muscle strength and falling which often results in hip fracture. Epidemiologic studies have shown that vitamin D deficiency is common among the elderly especially in home bound or institutionalized subjects and also in patients with hip fractures. It has been referred that great and chronic vitamin D deficiency cause muscle weakness due to a direct effect through vitamin D receptors on the maturation and functioning of the muscle cells resulting in increased incidence of falls and hip fractures. Studies in European countries have also shown that cervical hip fractures occur more often than trochanteric ones in countries of northern Europe whereas the opposite is true in southern Europe and Mediterranean countries where were also found the lowest in Europe 25 (OH) D serum levels among the elderly. Aims of this study were to investigate 1) the 25 (OH) D serum levels in ambulatory community dwelling elderly Cretan men and women 2) the possible correlation between serum 25 (OH) D levels and quadriceps muscle strength in the same population and 3) the possible correlation of 25 (OH) D serum levels with the type of hip fracture between elderly patients with cervical and trochanteric hip fractures In the first part of this study, were measured the serum values of 25 (OH) D in 101 ambulatory community dwelling subjects, 70 women and 31 men, 65 years of age or over recruited from centers of open care for the aged of the Municipality of Heraklion-Crete following strict inclusion criteria. Body mass index (BMI), kg/m2, grade of mobility, type of daily diet used, number of falls during the preceding year, type of clothing used and time of exposure to sunlight were recorded. The serum values of 25 (OH) D were measured using the OCTEIA 25 (OH) D kit. Ref. values 44-144 nmol/l and of parathormone (PTH) using the immunoradiometric assay ELSA-PTH CIS Bio-international. Ref. values 15-65 pg/ml. Serum creatinine, calcium and phosphate serum levels were measured using standard methods, from fasting blood samples. 1) The mean serum 25 (OH) D level was found to be 51,46 ± 27,32 nmol/l in women and 71,7 ± 28,65 in men. 2) A percentage of 35,4 of the men and 53,6% of the women had 25 (OH) D serum levels<< 50 nmol/l, whereas 10% of the men and 30% of the women had 25 (OH) D levels<≤ 30 nmol/l. 3) The mean parathormone serum level was 59,77 ± 28,92 pg/ml in women and 63,91 ± 24,82 in men. 4) No significant statistically difference of the levels of PTH was found between the women with mean 25 (OH) D serum value of <30 nmol/l and those with mean 25 (OH) D value ≥ 30 nmol/l. 115 The high proportion of the study participants with vitamin D deficiency should be attributed to: 1) the limited exposure of the study subjects to sunlight due to local clothing habits 2) the limited time spent in outdoors physical activity and 3) to the fact that they did not consume foods fortified with vitamin D. In the second part of the study, we investigated the possible correlation between serum 25 (OH) D and quadriceps femoris muscle strength in ambulatory community dwelling Cretan men (N = 13) and women (N = 35), aged 65 years or older. We examined the quadricep femoris because it is an important weigth-bearing muscle and impairment of its strength predisposes elderly to injurious falls. The strength of the quadricep muscle was tested isometrically using the Cybex 6000 apparatus, with the knee joint kept in the 6o degrees or 90 degrees position (180o being the completely extended position). 1) The mean value of the serum 25 (OH) D was higher in men than in women, i.e 76,00 ± 34,73 nmol/l in men and 49,11 ± 29,78 in women. 2) Fifteen per cent (15%) of the men and 60% of the women had 25 (OH) D serum levels<< 50 nmol/l. 3) A positive correlation was found between the serum levels of 25 (OH) D and the strength of the quadricep muscle. The positive correlation between 25 (OH) D serum levels and muscle strength in community dwelling elderly subjects, participants in this study, showed that in Crete, despite the existence of long yearly periods of sunlight, the risk of hypovitaminosis D and its negative effect on muscle strength is present. Therefore, more outdoors physical activity and exposure to sunlight in combination with the use of foods fortified with vitamin D or supplementation with vitamin D should be recommended for the elderly, including those living in southern European countries. In the third part of this study, we investigated if the admission levels of serum 25 (OH) D in patients with an acute hip fracture are associated not only to hip fracture in general, but also to the type of hip fracture, i.e trochanteric vs cervical. Our hypothesis was based on the fact that in Mediterranean countries trochanteric hip fractures are more common than cervical hip fractures, while the contrary is true for northern European countries. Fifty-three (53) community dwelling- prior to hip fractureelderly Cretan women with an acute low energy hip fracture (29 with trochanteric and 24 with cercical hip fracture) and 70 community dwelling elderly women without hip fracture were included in this study. 1) Serum PTH, Ca, P and Cre showed no significant difference between the two fracture groups. 2) Women with trochanteric hip fractures had significantly lower mean serum 25 (OH) D levels compared to those with cervical hip fractures, i.e 35,9 nmol/l vs 55,2 nmol/l, p=0,015, while the group of those with cervical hip fracture do not appear to differ from the controls, i.e 55,2 ± 26,2 nmol/l vs 51,3 ± 28,9 nmol/l. To our knowledge, this is the first study describing such an association and need further confirmation and clarification of the pathophysiologic mechanisms behind it. (EN)

Τύπος Εργασίας--Διδακτορικές διατριβές
text

Serum vitamin D levels in elderly
Αυχενικά κατάγματα ισχίου
Musculoskeletal system
Διατροχαντήρια κατάγματα ισχίου
Επίπεδα βιταμίνης D στον ορό ηλικιωμένων
Cervical hip fractures
Trochanteric hip fractures
quadriceps muscle strength

Πανεπιστήμιο Κρήτης (EL)
University of Crete (EN)

Ελληνική γλώσσα

2011-04-12


Σχολή/Τμήμα--Ιατρική Σχολή--Τμήμα Ιατρικής--Διδακτορικές διατριβές



*Η εύρυθμη και αδιάλειπτη λειτουργία των διαδικτυακών διευθύνσεων των συλλογών (ψηφιακό αρχείο, καρτέλα τεκμηρίου στο αποθετήριο) είναι αποκλειστική ευθύνη των αντίστοιχων Φορέων περιεχομένου.