University Governance: Democracy and/or Efficiency? (full text in Greek)

 
This item is provided by the institution :
University of Patras
Repository :
Pasithee - e-publishing platform/service for Open Access journals
see the original item page
in the repository's web site and access all digital files if the item*
share




2014 (EN)
Διοίκηση των πανεπιστημίων : Δημοκρατία ή /και αποτελεσματικότητα; (EL)
University Governance: Democracy and/or Efficiency? (full text in Greek) (EN)
Gouvernance d’Université : Démocratie et/ou Efficacité? (texte en grec) (FR)

Kladis, Dionyssis; Professor Emeritus, University of the Peloponnese

Η εργασία αποσκοπεί στην ανάλυση του ζητήματος της διοίκησης των πανεπιστημίων μέσα από την οπτική της αντίθεσης μεταξύ δημοκρατίας και αποτελεσματικότητας. Παρακολουθείται η διαχρονική εξέλιξη του σχετικού διαλόγου και των σχετικών νομοθετικών πρωτοβουλιών στην Ελλάδα, η οποία και τοποθετείται μέσα στο αντίστοιχο διεθνές και, κυρίως, Ευρωπαϊκό πλαίσιο. Κατ’ αρχήν, αναλύεται η μετάβαση από το “πανεπιστήμιο των αυθεντιών” στο “δημοκρατικό και συμμετοχικό πανεπιστήμιο των ομάδων” (μετά το 1968 στην Ευρώπη και μετά το 1982 στην Ελλάδα). Ακολούθως, αναλύεται η εισαγωγή του μοντέλου της διπλής διοίκησης στα πανεπιστήμια προκειμένου να εναρμονιστούν αυτά με την ανάγκη ανοίγματος του πανεπιστημίου στην κοινωνία (λογοδοσία). Και, τέλος, αναλύονται οι τάσεις που εμφανίζονται τα τελευταία χρόνια και σε κάποιες Ευρωπαϊκές χώρες για σταδιακή διολίσθηση του μοντέλου αυτού σε μορφές εταιρικής διακυβέρνησης στο όνομα της μεγαλύτερης δυνατής αποτελεσματικότητας, πράγμα που τελικώς συνεπάγεται τη συρρίκνωση της δημοκρατίας (συμμετοχικής διοίκησης). Ιδιαίτερο κεφάλαιο της ανάλυσης αποτελεί ο ρόλος και η συμμετοχή των φοιτητών στη διοίκηση των πανεπιστημίων, με ιδιαίτερη αναφορά στις αρχές που η Διαδικασία της Μπολόνιας έχει θεσπίσει για τη συμμετοχή των φοιτητών στη διοίκηση των πανεπιστημίων και με έμφαση στη διάκριση μεταξύ ατομικής και συλλογικής ευθύνης των φοιτητών. Η εργασία καταλήγει με τη θέση ότι η αποτελεσματικότητα στη λήψη των αποφάσεων είναι χωρίς αξία εάν δεν ακολουθείται από την αποτελεσματικότητα στην υλοποίηση των αποφάσεων, η οποία όμως – ειδικά στο χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης – προϋποθέτει και απαιτεί ακριβώς τη δημοκρατική νομιμοποίηση των αποφάσεων αλλά και των υφισταμένων δομών και διαδικασιών διοίκησης. (EL)
The article aims to analyse the issue of university governance from the viewpoint of the antithesis between democracy and efficiency. The related debate and the legislative initiatives undertaken in Greece after 1982 are outlined, being considered in the respective international and, more specifically, European context. In the beginning, the transition from the “oligarchic” university of the competence-based authorities to the democratic and participatory university (after 1968 in Europe and after 1982 in Greece) is analysed. Then, the introduction of the model of “dual governance” is analysed, as the response to the need and the demand for opening the university to society (accountability). And, finally, the recent trends in some European countries are analysed too, trends which result in the gradual shift of the “dual governancemodel towards corporate governance approaches, which aim increase efficiency and which in consequence result in decreasing democracy (participatory governance). The analysis pays particular attention to the role that students play in their participation in higher education governance, especially in the context of the Bologna Process. In this respect, emphasis is given to the distinction between the students’ individual and collective responsibility. The article concludes with the view that efficiency in decision-making is of no value if it is not followed by efficiency in the implementation of the decisions, which in turn – and especially in higher education – presupposes and requires the democratic legitimacy of the decisions and of the governance structures and procedures in place. (EN)
Cet article vise à analyser la question de la gouvernance des universités du point de vue de l'opposition entre démocratie et efficacité. Le débat spécifique ainsi que les initiatives législatives entreprises en Grèce, après 1982, sont présentées et analysées par rapport au contexte international et, plus particulièrement, européen. Au début, le passage de l’«oligarchique» universitaire, basée sur des autorités prétendant avoir des capacités charismatiques à l'université démocratique et participative (après 1968 en Europe, après 1982 en Grèce) est analysée. Ensuite, l'introduction du modèle de «gouvernance duale" est analysée, comme la réponse à la nécessité et à la demande d'ouverture de l'université à la société (responsabilité). Et, enfin, les tendances récentes dans certains pays européens sont aussi analysées afin de mettre au clair le passage graduel du modèle de «gouvernance duale» vers des approches de gouvernance d'entreprise, ce qui vise à accroître l'efficacité et, par conséquent, à diminuer la démocratie (gouvernance participative). L'analyse porte une attention particulière au rôle des étudiants dans leur participation à la gouvernance de l'enseignement supérieur, en particulier dans le contexte du processus de Bologne. À cet égard, l'accent est mis sur la distinction entre la responsabilité individuelle et collective des étudiants. L'article se termine sur l'idée que l'efficacité dans la prise de décision est sans valeur si elle n'est pas suivie d'efficacité dans la mise en œuvre des décisions, qui à son tour - et en particulier dans l'enseignement supérieur - présuppose et requiert la légitimité démocratique des décisions et des structures de gouvernance et des procédures en place. (FR)

education (EL)
Participation, Students (EN)
University Governance (EN)
Efficiency (EN)
Democracy (EN)
Educational Sciences (EN)
Participation (FR)
Université (FR)
Efficacité (FR)
Démocratie (FR)
Gouvernance Universitaire (FR)
Étudiants (FR)

Πανεπιστήμιο Πατρών (EL)
University of Patras (EN)

Greek

2014-04-01


Hrray (EN)

Academia; Τόμ. 2, Αρ. 1 (2012); 5-29 (EL)
Academia; Τόμ. 2, Αρ. 1 (2012); 5-29 (EN)
Academia; Τόμ. 2, Αρ. 1 (2012); 5-29 (FR)

Authors who publish with this journal agree to the following terms: Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0) license that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal. Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal. Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work. This work is provided under a Creative Commons Attribution 3.0 Unported.
Αυτό έργο χορηγείται με άδεια Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 Ελλάδα.



*Institutions are responsible for keeping their URLs functional (digital file, item page in repository site)