The development of the type and the iconography of bema doors from the 10th to the 18th century

see the original item page
in the repository's web site and access all digital files if the item*

PhD thesis (EN)

2007 (EN)
Η εξέλιξη του τύπου και της εικονογραφίας του βημόθυρου από τον 10ο έως και τον 18ο αιώνα
The development of the type and the iconography of bema doors from the 10th to the 18th century

Παπαδημητρίου, Παρασκευή Χ.

Το βημόθυρο, αναπόσπαστο τμήμα του τέμπλου, είναι η θύρα εισόδου που οδηγεί, στο χώρο του ιερού βήματος, στη Βασιλεία του Θεού. Η απεικόνιση του Ευαγγελισμού σ'αυτό σχετίζεται με την έννοια της Ενσάρκωσης του Χριστού, με την οποία άνοιξε για τον πιστό η θύρα της ουράνιας βασιλείας. Εκτός από τον Ευαγγελισμό στα βημόθυρα εικονίζονται και όσοι σχετίζονται με το θέμα της Ενσάρκωσης, όπως προφήτες, ευαγγελιστές, απόστολοι, άγιοι, ιεράρχες. Τα βημόθυρα με βάση τον τύπο, τον ξυλόγλυπτο διάκοσμο και τη διάταξη της εικονογραφίας τους, κατατάσσονται σε πέντε τύπους. Στον πρώτο τύπο(τύπος Α') εντάσσονται βημόθυρα ενθετικής τεχνικής και ένα χαραγμένο σε χαλκό, ενώ στον δεύτερο τύπο(τύπο Β') τα βημόθυρα τα οποία είναι ξυλόγλυπτα και δεν φέρουν στην επιφάνειά τους γραπτές παραστάσεις. Στον τρίτο τύπο εντάσσονται τα βημόθυρα που φέρουν στην επιφάνειά τους μόνο γραπτά θέματα, ενώ στον τέταρτο τύπο(τύπος Δ') όσα φέρουν ξυλόγλυπτη διακόσμηση μόνο στην αποληξή τους. Τέλος, στον πέμπτο τύπο(τύπος Ε') εντάσσονται τα γραπτά βημόθυρα με ξυλόγλυπτη διακόσμηση, Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι ότι περιορίζεται η γραπτή επιφάνεια όπου αναπτύσσονται οι παραστάσεις και κυριαρχούν τα ξυλόγλυπτα μοτίβα, όπως φίδια, δράκοι, πουλιά, άγγελοι, ανθική διακόσμηση κ.α. Κατά τον 15ο με 18ο αιώνα υπάρχουν σχολές ξυλογλυπτικής στην Αχρίδα, στο Prilep-Slepce, στο Prizren, στο Pec σε περιοχές της Βουλγαρίας, στο Αγιο Ορος και κυρίως στην Ηπειρο
The bema door, indispensable part of the templon, is the entrance gate that leads to the area of the Holy bema, to the Kindom of God. The depiction of the Annunciation on the Bema doors, is related to the notion of the Incarnation of Jesus Christ, by which he opened the gate of the Kingdom of Heaven to the faithful. Except for the Annunciation on the Bema doors are also depicted those who are related to the issue of Incarnation, such as prophets, evangelists, apostles, saints etc. The Bema door according to the type, the wood-carving decoration and the layout of their iconography are classified into five types. In the first type are placed Bema doors of inlaying technique and one that is engraved on copper, while in the second type the Bema doors that are woodcut and do not bear on their bear on their surface only painted themes, while in the fourth type are placed painted bema doors that bear wood-carving decoration only on their edge. Finally, in the fifth type are placed the painted Bema doors with wood-carving decoration. Their main characteristic is that the painted surface is confined where the reprecentations are developed amd woodcut patterns dominate, such as snakes, dragons, birds, angels, floral decoration, etc.During the 15th up to 18th century there are wood-carving schools in Ohrid, in Prilep-Slepce, in Prizren, in Pec, in areas of Bulgaria in Holy mountain Athos and mainly in Epirus

PhD Thesis / Διδακτορική Διατριβή

Church decoration and ornament
Christian art and symbolism
Χριστιανική τέχνη και συμβολισμός
Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία και τέχνη
Orthodox Eastern Church and art
Εκκλησιαστική διακόσμηση και διακοσμητικά

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (EL)
Aristotle University of Thessaloniki (EN)



Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας

This record is part of 'IKEE', the Institutional Repository of Aristotle University of Thessaloniki's Library and Information Centre found at Unless otherwise stated above, the record metadata were created by and belong to Aristotle University of Thessaloniki Library, Greece and are made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license ( Unless otherwise stated in the record, the content and copyright of files and fulltext documents belong to their respective authors. Out-of-copyright content that was digitized, converted, processed, modified, etc by AUTh Library, is made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license ( You are kindly requested to make a reference to AUTh Library and the URL of the record containing the resource whenever you make use of this material.

*Institutions are responsible for keeping their URLs functional (digital file, item page in repository site)