Η διδασκαλία των συμβόλων της Ορθόδοξης Καθολικής Εκκλησίας στο μάθημα των θρησκευτικών: πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση

 
see the original item page
in the repository's web site and access all digital files if the item*
share



PhD thesis (EN)

2008 (EN)
Das Lehren der Symbolen der Orthodox-Katholischen Kirche im Religionsunterricht: Primar und Sekundarstufe
Η διδασκαλία των συμβόλων της Ορθόδοξης Καθολικής Εκκλησίας στο μάθημα των θρησκευτικών: πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Στογιαννίδης, Αθανάσιος Β.

Με την παρούσα εργασία προσπαθήσαμε να σκιαγραφήσουμε τους βασικούς άξονες, πάνω στους οποίους μπορεί να διεξάγεται η διδασκαλία των συμβόλων της Ορθόδοξης Καθολικής Εκκλησίας στο πλαίσιο του Μαθήματος των Θρησκευτικών, το οποίο διδάσκεται σήμερα στην Πρωτοβάθμια και στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Τα σύμβολα στην ορθόδοξη παράδοση και ζωή – είτε πρόκειται για απτά αντικείμενα είτε για γλωσσικές διατυπώσεις – είναι συμβατικά και κτιστά πράγματα, επιφορτισμένα με την αρμοδιότητα να εκφράζουν καθολικές ερμηνείες για τη ζωή και τον κόσμο, να εκφράζουν δηλ. την εξ’ αποκαλύψεως εμπειρία και θεωρία της Ορθόδοξης Καθολικής Εκκλησίας για τον Θεό, τον άνθρωπο και την κτίση. Τρεις σύγχρονες ερμηνευτικές προσεγγίσεις της έννοιας του συμβόλου έχουν ιδιαίτερο παιδαγωγικό ενδιαφέρον για τη διδασκαλία του συμβόλου: α. η αναλυτική ψυχολογία του Carl Gustav Jung, η ερμηνευτική θεωρία του Paul Ricoeur και η σημειωτική. Στην ερμηνευτική κατεύθυνση υπάγεται η βιωματική – αναγωγική μέθοδος διδασκαλίας των συμβόλων. Κύριος εισηγητής της ήταν ο Γερμανός Hubertus Halbfas. Ο Halbfas, προερχόμενος από το χώρο της ρωμαιοκαθολικής θεολογίας, αναπτύσσει την ιδέα μιας διδακτικής της θρησκευτικής εμπειρίας. Η δεύτερη ερμηνευτική μέθοδος που αναλύσαμε είναι η ιστορικοκριτική – επαγωγική μέθοδος διδασκαλίας των συμβόλων. Εισηγητής της ήταν ο Γερμανός Peter Biehl. Βασικό έργο της μεθόδου αυτής είναι η κριτική ανάλυση των ιστορικών μορφών των συμβόλων και η χριστοκεντρική ερμηνεία τους. Τέλος, ο Michael Meyer-Blanck, εκπρόσωπος της σημειωτικής κατεύθυνσης, θεωρεί ότι το αντικείμενο διδασκαλίας δεν είναι τα σύμβολα αυτά καθ’ εαυτά αλλά η «λογική» με την οποία ο άνθρωπος και η χριστιανική κοινότητα αναπαριστούν τις θρησκευτικές τους εμπειρίες. Στην Παιδαγωγική που συνδέθηκε με την ορθόδοξη παράδοση και ζωή μόνο υπό την προοπτική της διερεύνησης του τρόπου οργάνωσης των θρησκευτικών εννοιών και όχι της ανάπτυξης της θρησκευτικότητας, θα μπορούσαμε κατά τη διδασκαλία των συμβόλων να αξιοποιήσουμε δημιουργικά τις θεωρίες που αναφέρονται στην ανάπτυξη της θρησκευτικής σκέψης. Στο Δημοτικό σκοπός της διδασκαλίας των συμβόλων θα πρέπει να είναι η κατανόηση ότι πίσω από την ομορφιά του κόσμου κρύβεται μία προνοητική δύναμη, ο Θεός. Στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα σύμβολα ως μία ευκαιρία για να πληροφορήσουμε τους εφήβους για τη ζωή της Εκκλησίας. Με αυτόν τον τρόπο έχουμε τη δυνατότητα να τους παρέχουμε έναν προσανατολισμό στη ζωή τους
In der anliegenden Doktorarbeit haben wir als Ziel angesetzt, die Grundlinien der Symboldidaktik, welche der Theologie der Orthodox-Katholischen Kirche zugrunde liegt, ins Auge zu fassen. Bei der Behandlung unseres Themas ist nur auf den schulischen Religionsunterricht, der heutzutage in der Primar –und Sekundarstufe des öffentlichen Bildungswesens Griechenlands erteilt wird, Bezug genommen worden. Die Symbole sind konventionelle und geschaffene Sachen, entweder es sich dabei um betastbare Dinge oder sprachliche Ausdrücke handelt. Bei den Symbolen der Orthodox-Katholischen Kirche geht es nämlich um die Darstellungen ihrer charismatischen Erfahrung und ihrer Anschauung über Gott, den Menschen und die Welt. In Bezug auf unser symboldidaktisches Anliegen sind dabei drei zeitgenössische symboltheoretische Perspektiven zu thematisieren: a. die analytische Psychologie von Carl Gustav Jung, b. die hermeneutische Theorie von Paul Ricouer, und c. die Semiotik. Zu der hermeneutischen Richtung zählt die Erlebnis-orientierte symboldidaktische Methode von dem Deutschen, römisch-katholischen Religionspädagogen, Hubertus Halbfas, welcher von einer Didaktik der religiösen Erfahrung spricht. Der zweite hermeneutische symboldidaktische Ansatz bezieht sich auf den Deutschen evangelischen Religionspädagogen, Peter Biehl, der für eine induktive Symboldidaktik und eine kritische Symbolkunde plädiert. Nach Michael Meyer-Blanck, der zu den Repräsentanten der semiotischen Didaktik zählt, soll der Unterrichtsgegenstand nicht die Symbole an sich sein, sondern die „Logik“, auf der die christliche Gemeinschaft der Gläubigen ihre religiösen Erfahrungen zu vergegenwärtigen versucht. Im Umfeld der orthodoxen Symboldidaktik können wir derartige Ansätze, welche die kognitiv-religiöse Entwicklung des Menschen behandelt haben, ausnutzen, aber unter der Voraussetzung, dass es unser Vorhaben ist, dadurch nur die Bildung der religionsbezogenen Begriffe (Begriffsbildung) und keinesfalls irgendeine Entwicklung der Religiosität in den Blick zu bekommen. In der Grundschule soll der Symbolunterricht darauf abzielen, dass die Schüler die wunderbaren Dinge der göttlichen Schöpfung aufmerksam beobachten und dadurch wahrnehmen können, dass die Wunder und die Schönheit der sinnlichen Welt auf eine vorsehende Macht, bzw. auf Gott hinweist. Im Gymnasium können wir die Symbole den Jugendlichen präsentieren, um ihnen über das Leben der Kirche mitzuteilen und also eine Orientierung darzubieten

PhD Thesis / Διδακτορική Διατριβή
info:eu-repo/semantics/doctoralThesis

Θρησκεία στα δημόσια σχολεία, Ελλάδα
Εκπαίδευση, Δευτεροβάθμια, Ελλάδα
Religion in the public schools, Greece
Σημειωτική
Education, Elementary, Greece
Education, Secondary, Greece
Ερμηνευτική
Θρησκευτική εκπαίδευση, Μελέτη και διδασκαλία, Ελλάδα
Semiotics
Εκπαίδευση, Πρωτοβάθμια, Ελλάδα
Religious development
Religious education, Study and teaching, Greece
Σύμβολα
Διδασκαλία των συμβόλων
Μάθημα θρησκευτικών
Symbols

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (EL)
Aristotle University of Thessaloniki (EN)

2008
2009-09-03T05:37:39Z


Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, Τμήμα Θεολογίας

This record is part of 'IKEE', the Institutional Repository of Aristotle University of Thessaloniki's Library and Information Centre found at http://ikee.lib.auth.gr. Unless otherwise stated above, the record metadata were created by and belong to Aristotle University of Thessaloniki Library, Greece and are made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0). Unless otherwise stated in the record, the content and copyright of files and fulltext documents belong to their respective authors. Out-of-copyright content that was digitized, converted, processed, modified, etc by AUTh Library, is made available to the public under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International license (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0). You are kindly requested to make a reference to AUTh Library and the URL of the record containing the resource whenever you make use of this material.
info:eu-repo/semantics/openAccess



*Institutions are responsible for keeping their URLs functional (digital file, item page in repository site)