ΤΑΤΣΙΟΥ, ΕΛΕΝΑ ΔΟ Νεοελληνικός Διαφωτισμός πέρα από την προφανή επίδραση που άσκησε στη γιγάντωση του αιτήματος της μόρφωσης των Ελλήνων, επηρέασε καταλυτικά την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης και τη συνακόλουθη διαμόρφωση του Καταστατικού Χάρτη της Ελληνικής Πολιτείας. Ο θεσμός της εκπαίδευσης κατοχυρώνεται ως θεμελιώδες ατομικό και κοινωνικό δικαίωμα για άνδρες και γυναίκες ήδη από το προεπαναστατικό Σχέδιο Συντάγματος του Ρήγα Βελεστινλή με διατύπωση αξεπέραστη ακόμα και για το σύγχρονο συνταγματικό δίκαιο. Αργότερα η εκπαίδευση ως υπέρτατο θεσμικό δικαίωμα εντοπίζεται στα Συντάγματα της Επτανήσου Πολιτείας με τη ρητή απαίτηση ίδρυσης εκπαιδευτικών ιδρυμάτων όλων των βαθμίδων και κορυφαίο την Ιόνιο Ακαδημία. Στην ελληνική συνταγματική ιστορία η εκπαίδευση τελεί υπό την προστασία της εκτελεστικής εξουσίας ήδη από τις πρώιμες επαναστατικές διακηρύξεις όπως η Νομικὴ Διάταξις τῆς Ανατολικής Χέρσου. Αν και παραδόξως απουσιάζει από το πρώτο Σύνταγμα της Εθνεγερσίας το δικαίωμα στην εκπαίδευση έλαβε, με λιτή διατύπωση, τη θέση του ανάμεσα στα βασικά ατομικά δικαιώματα τόσο στο Σύνταγμα του Άστρους (1823), όσο πολύ περισσότερο στο Σύνταγμα της Τροιζήνας (1827). Με τα Συντάγματα του Αγώνα η Δημόσια Παιδεία τελεί υπό την φροντίδα του Κράτους, οι δε έλληνες αποκτούν το δικαίωμα της μόρφωσης, της ίδρυσης σχολείων και της επιλογής των διδασκάλων τους.application/pdfhttps://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/keimena-paideias/article/view/27374greDUTHCopyright (c) 2022 Texts in Education2732-7442Κείμενα Παιδείας; Αρ. 3 (2022)Texts in Education; No. 3 (2022)Συντάγματα του ΑγώναΣύνταγμαΙστορία της ΕκπαίδευσηςΕκπαίδευσηΕλληνική ΕπανάστασηΣυνταγματική ΙστορίαΗ θεσμοθέτηση της Εκπαίδευσης στα Προεπαναστατικά και Επαναστατικά Συνταγματικά Κείμενα.info:eu-repo/semantics/articleinfo:eu-repo/semantics/publishedVersionPeer-reviewed Article2022-01-03Δημοσίευση σε περιοδικόPublication in journalΕκπαίδευσηEducationFrascati 42Επιστημονικό άρθροScientific articleΕργαστήριο Ιστορίας της Παιδείας και της Εκπαίδευσης του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου ΘράκηςGreek Aggregator OpenArchives.gr | National Documentation Centre (EKT)other