Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια μεθοδολογική ανασκόπηση ποιοτικών μελετών της βιωμένης εμπειρίας της ψύχωσης. Στόχος είναι η παρουσίαση των κεντρικών ερευνητικών ρευμάτων της ψυχωτικής εμπειρίας και η αποτίμηση της χρησιμότητας και καταλληλότητάς τους για τη μελέτη του ρόλου των κοινωνικών παραγόντων στην εμφάνιση, βίωση και διαχείριση της ψύχωσης. Στην εργασία παρουσιάζονται: (α) η φαινομενολογική προσέγγιση, που στοχεύει στον προσδιορισμό της ουσίας της ψυχωτικής εμπειρίας, (β) η αφηγηματική και διαλογική προσέγγιση, που επικεντρώνονται στη συγκρότηση του εαυτού στην ψύχωση, μέσω της εξέτασης των χαρακτηριστικών των αφηγήσεων του εαυτού, (γ) η κοινωνική κονστρουξιονιστική προσέγγιση, που μέσω της ανάλυσης του λόγου ατόμων με εμπειρία ψυχικού πόνου εξετάζει την κοινωνική κατασκευή του ψυχικού πόνου, και τέλος (δ) εμπειρικές μελέτες που χρησιμοποιούν θεματικού τύπου ποιοτική ανάλυση συνεντεύξεων με άτομα με εμπειρία ψυχικού πόνου, προκειμένου να αναδείξουν τις εμπειρίες, απόψεις και θέσεις των ατόμων αυτών σχετικά με ποικίλες πτυχές της ζωής με την ψύχωση. Σε καθεμία από τις προσεγγίσεις εξετάζονται: (α) το επιστημολογικό παράδειγμα που υιοθετείται (β) η θεώρηση της ψύχωσης, και του ψυχικού πόνου εν γένει, (γ) η ερευνητική μεθολογία που ακολουθείται, αναφορικά με τη συλλογή και την ανάλυση του ερευνητικού υλικού, (δ) τα κεντρικά ευρήματα και συμπεράσματα των μελετών, και (ε) ο ρόλος που η κάθε προσέγγιση αποδίδει στις κοινωνικές παραμέτρους και διεργασίες.
(EL)
This paper provides a methodological review of qualitative studies on the lived experience of psychosis. It aims to present the main research trends on psychotic experience and to assess their usefulness and appropriateness for examining the role of social factors in the emergence, experience and management of psychosis. The following trends are presented: (a) the phenomenological approach, which aims to identify the essence of psychotic experience, (b) the narrative and dialogical approaches, which focus on the constitution of the self in psychosis through the examination of self-narratives, (c) the social constructionist approach, which, through analysing the discourse of persons in distress, examines the construction of mental distress,and finally (d) empirical studies employing thematic type qualitative analysis on interviews with persons in distress in order to highlight their experiences and views regarding various aspects of their life with psychosis. For each of the approaches, the paper addresses: (a) its epistemological paradigm, (b) the view of psychosis and mental distress adopted, (c) the research methodology used regarding data collection and analysis, (d) the main findings and conclusions, and (e) the role attributed to social factors and processes.
(EN)
Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία (ΕΛΨΕ)
