Σν θαηλφκελν ησλ εμαξηεζηνγφλσλ νπζηψλ απνηειεί κείδνλα απεηιή γηα ηελ θνηλσλία. Οη
παξάλνκεο νπζίεο είλαη επξέσο πξνζβάζηκεο θαη κπνξνχλ λα επεξεάζνπλ ηνπο πάληεο άκεζα
(κέζσ ηεο ρξήζεο ηνπο) θαη έκκεζα (κέζσ ησλ επηπηψζεψλ ηνπο ζηηο νηθνγέλεηεο θαη ζηηο
θνηλφηεηεο). Δίλαη ινηπφλ δσηηθήο ζεκαζίαο ε δηελέξγεηα ηνμηθνινγηθψλ εμεηάζεσλ θαη
ηδηαίηεξα ε εθαξκνγή ηνπο ζε λέα βηνινγηθά ππνζηξψκαηα, γηα ηνλ εληνπηζκφ απηψλ ησλ
νπζηψλ θαη ηελ πξνζηαζία ηεο δεκφζηαο πγείαο. Σν ζηνκαηηθφ πγξφ απνηειεί ελαιιαθηηθφ
ππφζηξσκα γηα ηελ αλίρλεπζε θαη ηελ αλάιπζε εμαξηεζηνγφλσλ νπζηψλ θαη ρξεζηκνπνηείηαη
επξέσο γηα εγθιεκαηνινγηθνχο θαη ηνμηθνινγηθνχο ζθνπνχο. Ζ εθρχιηζε κέζσ πξνζξφθεζεο
ζε δίθηπν επηθαιπκκέλσλ ηλψλ, Fabric Phase Sorptive Extaction (FPSE) είλαη κηα απιή,
νηθνλνκηθή, γξήγνξε θαη επαίζζεηε ζχγρξνλε αλαιπηηθή ηερληθή πνπ αλαπηχρζεθε
πξφζθαηα. Ζ παξνχζα δηαηξηβή παξνπζηάδεη ηελ αλάπηπμε θαη ηελ επηθχξσζε κεζφδνπ πνπ
ζηεξίδεηαη ζηελ εθαξκνγή ηεο FPSE θαη ηεο πγξήο ρξσκαηνγξαθίαο ζπδεπγκέλεο κε
δηαδνρηθή θαζκαηνκεηξίαο κάδαο (LC-MS/MS), γηα ηνλ πξνζδηνξηζκφ εμαξηεζηνγφλσλ
νπζηψλ θαη κεηαβνιηηψλ ηνπο ζην ζηνκαηηθφ πγξφ, ζπγθεθξηκέλα: θνθαΐλε, θσδεΐλε,
ακθεηακίλε, κεζακθεηακίλε, κεζαδφλε, 3,4-κεζπιελνδηνμπακθεηακίλε (MDA),
βελδνυιεθγνλίλε, κεζπιεζηέξαο ηεο εθγνλίλεο, κνξθίλε θαη 6 κνλναθέηπιν κνξθίλε (6–
ΜΑΜ). Δμεηάζηεθαλ δχν δηαθνξεηηθά ππνζηξψκαηα (θίιηξν ηλψλ θπηηαξίλεο Whatman θαη
θίιηξν κηθξν-παιντλψλ Whatman) θαη βειηηζηνπνηήζεθαλ νη παξάκεηξνη πνπ επεξεάδνπλ
ηελ απφδνζε ηεο εθρχιηζεο (pH δείγκαηνο, ρξφλνο εθρχιηζεο, ρξφλνο έθινπζεο, κέζν
έθινπζεο, δηαιχηεο έθινπζεο). Ζ πξνηεηλφκελε κεζνδνινγία εκθαλίδεη γξακκηθφηεηα (R2 =
0.9897-0.9973 γηα φιεο ηηο νπζίεο), κε απφιπηεο ηηκέο αλάθηεζεο πνπ θπκαίλνληαη απφ 10 -
93 %, δείθηεο CV % απφ 2 - 17 % θαη LOQ κεηαμχ 0.03 θαη 6 ng/mL. Ζ ζηαζεξφηεηα ησλ
αλαιπηψλ κεηά απφ κία θαη εθηά κέξεο θπκάλζεθε απφ 84 – 99 % ελψ δελ παξαηεξήζεθαλ
επηδξάζεηο απφ ηα ζπζηαηηθά ηνπ ππνζηξψκαηνο θαη απφ άιια θνηλά θάξκαθα/κεηαβνιίηεο
θαζψο θαη θαηλφκελα κεηαθνξάο πνζφηεηαο αλαιπηψλ απφ έγρπζε ζε έγρπζε. Ζ εξγαζία
απηή πνπ ζπλδπάδεη ηελ FPSE κε ηελ ηερληθή LC-MS/MS γηα ηνλ πξνζδηνξηζκφ ησλ
ζπγθεθξηκέλσλ νπζηψλ ζην ζηνκαηηθφ πγξφ, απνηειεί κηα επαίζζεηε, απνηειεζκαηηθή θαη
αμηφπηζηε κεζνδνινγία πνπ κπνξεί λα εθαξκνζηεί κε επηηπρία ζηελ αλάιπζε Νέσλ
Φπρνδξαζηηθψλ Οπζηψλ (New Psychoactive Substances).
(EL)
The phenomenon of addictive substances is a major threat to society. Illegal substances are
widely accessible and can affect everyone directly (through their use) and indirectly (through
their effects on families and communities). It is therefore vital to perform toxicological tests
and especially their application to new biological substrates, to identify these substances and
protect public health. Oral fluid is an alternative substrate for the detection and analysis of
addictive substances and is widely used for forensic and toxicological purposes. Fabric Phase
Sorptive Extraction (FPSE) is a recently developed simple, economical, rapid and sensitive
modern analytical technique. This thesis presents the development and validation of a method
based on the application of FPSE and liquid chromatography - tandem mass spectrometry
(LC-MS/MS), for the determination of drugs of abuse and their metabolites in oral fluid,
specifically: cocaine, codeine, amphetamine, methamphetamine, methadone, 3,4-
methylenedioxyamphetamine (MDA), benzoylecgonine, ecgonine methyl ester, morphine,
and 6-monoacetyl morphine (6–MAM). Two different substrates (Whatman cellulose fiber
filter and Whatman micro-glass fiber filter) were tested and the parameters affecting the
extraction performance (sample pH, extraction time, time of back extraction, solvent of back
extraction, mean of back extraction) were optimized. The proposed methodology shows
linearity (R2 = 0.9897-0.9973 for all substances), with absolute recovery values ranging from
10 - 93 %, CV % indices from 2 - 17 % and LOQ between 0.03 and 6 ng/mL. The stability of
the analytes after one and seven days ranged from 84 – 99 % while no matrix interferences,
interferences from other common drugs/metabolites and carry over between runs were
observed. This work, which combines FPSE with the LC-MS/MS technique for the
determination of these substances in oral fluid, is a sensitive, efficient and reliable
methodology that can be successfully applied to the analysis of New Psychoactive
Substances.
(EN)
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
