Οι ρίζες της κοινωνικής ασφάλισης θα πρέπει να αναζητηθούν στις πρώτες εκδηλώσεις της ανθρώπινες αλληλεγγύης. 0 κοινός φόβος, ο κοινός αγώνας, η κοινή προέλευση, δημιούργησαν διάφορους θεσμούς, ανάλογα με τις θρησκευτικές, πολιτικές και οικονομικές αντιλήψεις κάθε εποχής, με σκοπό την παροχή βοήθειας στους έχοντες άμεση ανάγκη. Ως πρώτη οργανωμένη ομάδα, που παρείχε βοήθεια στα μέλη της, εμφανίζεται η οικογένεια. Η οικογένεια μέχρι τα μέσα του 18ου αιώνα ελάμβανε βοήθεια από τους γείτονες, τα τοπικά θρησκευτικά ιδρύματα, την κοινότητα, τους συν επαγγελματίες και τις επαγγελματικές οργανώσεις εργοδοτών και γαιοκτημόνων.
Η αλληλεγγύη εκδηλωνόταν, πέραν των οικογενειακών πλαισίων και σε πλαίσια τοπικά, γειτονιάς, χωριού, φυλής, επαγγελματικά, συντεχνιακά και θρησκευτικά. Η ανάπτυξη της βιομηχανικής οικονομίας προς το τέλος του 18ου αιώνα, οι νέες συνθήκες ζωής των εργατών και ιδιαίτερα στις μεγάλες αστικές περιοχές, συνετέλεσαν στην αποσύνθεση της παλαιάς μορφής της οικογένειας η οποία δεν μπορούσε πλέον να ανταποκριθεί στα παλαιά καθήκοντά της και να εξασφαλίσει ασφάλεια στα μέλη της απέναντι των κοινωνικών κινδύνων (ανεργία, κίνδυνοι ατυχημάτων, επαγγελματικών ασθενειών κλπ). Η ανεπάρκεια των παλαιών μορφών προστασίας και η συνεχώς αυξανόμενη εξαθλίωση των εργατών, δεν άργησαν να προκαλέσουν πολλές αντιδράσεις. Οι πρώτες αντιδράσεις προέρχονταν κυρίως από εργοδότες, φιλανθρωπικούς, επιστήμονες και καλλιτέχνες, οι οποίοι κινούνταν από αίσθημα κοινωνικής αλληλεγγύης, ενώ οι κυρίως αντιδράσεις προήλθαν από την τάξη των εργαζομένων.
Πολλοί εργοδότες κινούμενοι, όχι για λόγους κοινωνικού καθήκοντος, αλλά κυρίως για την εξασφάλιση καλών και πιστών, εργατών και υπαλλήλων, δημιούργησαν διάφορα ιδρύματα (νοσοκομεία, άσυλα κλπ). Χωρίς όμως να μπορέσουν να λύσουν οριστικά το πρόβλημα της δυστυχίας των εργαζομένων.
Η αλληλεγγύη που λειτουργούσε στα πλαίσια της οικογένειας μεταφέρθηκε στα πλαίσια της επιχείρησης και ο ρόλος που ασκούσε ο αρχηγός της οικογένειας μεταφέρθηκε στην επιχείρηση. Σημαντικό ρόλο στην ανακούφιση της δυστυχίας των εργαζομένων έπαιξαν και οι ιδιωτικές οργανώσεις, οι οποίες, λόγω έλλειψης επαρκών και τακτικών πόρων, δεν μπόρεσαν να λύσουν το πρόβλημα της προστασίας των εργαζομένων από τους κοινωνικούς κινδύνους.
TEI of West Macedonia
