Εκτιμήθηκαν οι τοξικές επιπτώσεις υποθανατηφόρων συγκεντρώσεων πετρελαϊκών υδρογονανθράκων και μεταλλικού χαλκού στους πληθυσμούς φυτοπλαγκτού και βακτηρίων με την χρήση εργαστηριακών συστημάτων μικρόκοσμων. Έμφαση δόθηκε στην αξιολόγηση της ευαισθησίας οικολογικών δεικτών στην ποσοτική εκτίμηση τοξικών επιπτώσεων στο φυτοπλαγκτόν. Έγιναν δύο πειράματα χρονικής διάρκειας ενός μήνα. Στο πρώτο πείραμα, προστέθηκε ποσότητα αργού πετρελαίου σε μορφή γαλακτώματος σε δύο μικρόκοσμους, ενώ άλλοι δύο χρησιμοποιήθηκαν ως συστήματα αναφοράς. Η παρουσία του πετρελαίου επηρέασε σημαντικά την ανάπτυξη του φυτοπλαγκονικού πληθυσμού, μειώνοντας την οικολογική ποικιλότητα της βιοκοινωνίας, ενώ αντίθετα δεν φαίνεται να επέδρασε στον βακτηριακό πληθυσμό. Στο δεύτερο πείραμα, προστέθηκε σε δύο μικρόκοσμους ποσότητα χαλκού σε μορφή διαλύματος θειικού άλατος και σε συγκέντρωση που χαρακτηρίζεται ως υποθανατηφόρα. Μεγάλο μέρος της ποσότητας χαλκού που διαλύθηκε, προσκολλήθηκε σε σωματίδια αμέσως μετά την προσθήκη. Η φυτοπλαγκτονική βιομάζα μειώθηκε παρουσία χαλκού, ενώ αντίθετα θετικά επηρεάστηκε η ανάπτυξη του βακτηριακού πληθυσμού. Στην συνέχεια έγινε αξιολόγηση 22 οικολογικών δεικτών ποικιλότητας, ομοιομορφίας και επικράτησης ως προς την ευαισθησία τους στην ανίχνευση των μεταβολών στη σύνθεση της φυτοπλαγκτονικής κοινωνίας από την παρουσία τοξικών ουσιών. Η επεξεργασία της πληροφορίας έγινε με την μέθοδο της αριθμητικής ταξινόμησης. Όπως προέκυψε, οικολογικοί δείκτες που χρησιμοποιούνται ευρύτατα στην οικολογία, ενδεικτικά αναφέρονται οι δείκτες Margaret, Shannon και Menhinick, εμφάνισαν αδυναμία στην ανίχνευση τοξικών επιπτώσεων στην φυτοπλαγκτονική βιοκοινωνία. Σχετικά ικανοποιητική ευαισθησία έδειξαν ο δείκτης ποικιλότητας του Mclntosh, ομοιομορφίας Ε3 και επικράτησης των Berger-Parker. Τέλος, οι δείκτες ομοιομορφίας Ε4, Ε5 και ο δείκτης επικράτησης του McNaughton έδειξαν ιδιαίτερη ευαισθησία στην ποσοτικοποίηση των επιπτώσεων της παρουσίας τοξικών ουσιών στο φυτοπλαγκτόν. Η χρήση εργαστηριακών συστημάτων μικρόκοσμων, σε συνδυασμό με την αξιοποίηση της πληροφορίας μέσω οικολογικών δεικτών, φαίνεται να αποτελεί κατάλληλη προσέγγιση για την μελέτη τοξικών επιπτώσεων στους θαλάσσιους μικροοργασνισμούς και προτείνεται η περαιτέρω αξιολόγησή της σε σειρά εργαστηριακών πειραμάτων.
University of the Aegena
