Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν η διερεύνηση των στάσεων που απέκτησαν τα παιδιά απέναντι στο περιβάλλον και τα περιβαλλοντικά προβλήματα μέσα από την τουλάχιστον τριετή ενασχόλησή τους με την περιβαλλοντική εκπαίδευση (Π.Ε.) στο σχολείο.Στο πλαίσιο αυτής της έρευνας, έγινε προσπάθεια να διαφανεί η παρουσία ή μη των στάσεων των παιδιών. Διερευνήθηκε επίσης η εκπαιδευτική διαδικασία μέσω της οποίας εφαρμόστηκε η Π.Ε. στην οποία συμμετείχαν τα παιδιά, με τέτοιον τρόπο ώστε να αναδυθούν οι αδυναμίες αλλά και τα θετικά χαρακτηριστικά αυτής της προσέγγισης. Ορίστηκε η μεθοδολογική προσέγγιση της έρευνας. Ως ερευνητική μέθοδος χρησιμοποιήθηκε η μεταπαρακολούθηση και ως τεχνική έρευνας η μεθοδολογική τριγωνοποίηση.Προσδιορίστηκε το πεδίο της αναζήτησης όσον αφορά τα χαρακτηριστικά των προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης (Π.Π.Ε.) στα οποία συμμετείχαν τα παιδιά και οι εκπαιδευτικοί. Δηλαδή, τα μεθοδολογικά εργαλεία με τα οποία υλοποιήθηκαν τα Π.Π.Ε., το περιεχόμενό τους και η σχέση μαθητών και εκπαιδευτικών με αυτά. Επιλέχτηκαν οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί. Επρόκειτο για 53 μαθητές και οκτώ δασκάλους. Στη συνέχεια, διερευνήθηκαν τα ζητήματα που είχαν τεθεί. Γι αυτό, αναπτύχτηκε μια σειρά ερωτήσεων. Επίσης, δημιουργήθηκαν δύο ιστορίες με σκοπό να συζητηθούν με τους μαθητές. Οι ιστορίες είχαν ως θέμα την περιγραφή περιβαλλοντικών προβλημάτων και τις διαφορετικές στάσεις και συμπεριφορές των πρωταγωνιστών τους. Όλα αυτά, απετέλεσαν το περιεχόμενο των ημιδομημένων συνεντεύξεων οι οποίες πραγματοποιήθηκαν με τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς. Συμπερασματικά, οι εκπαιδευτικοί, εφαρμόζουν την Π.Ε. με πίστη στον ριζοσπαστικό ρόλο της. Παρουσιάζουν δασκαλοκεντρικά χαρακτηριστικά και μια προσέγγιση κατά βάση ανθρωποκεντρική.Οι μαθητές εμφανίζονται με ανησυχία και ενδιαφέρον για το περιβάλλον και τα Π.Π. που πολλές φορές μετασχηματίζεται σε δράσεις οικοδιαχείρισης, πειθούς και πολιτικής δράσης. Εκδηλώνουν μια ανθρωποκεντρική οπτική όπως και οι δάσκαλοί τους. Οι περισσότεροι από αυτούς δείχνουν αισιοδοξία για το μέλλον της γης.Γενικώς, εκδηλώνουν έντονες θετικές στάσεις προς το περιβάλλον.
This thesis aims to explore the attitudes formed by the children vis-a-vis to the environment and the environmental problems, through the attendance of environmental education programs for at least three years, at school.In the framework of this research, an effort was made to demonstrate whether the children had positive attitudes or not towards the environment. The educational process, through which the EE was implemented and where children participated was also explored, in a way to demonstrate the weaknesses but also the positive features of this approach. The methodology approach of the research was defined in this direction. The research method used was the follow up or follow through method, or the ex post facto research. The research technique used was the methodological triangulation.The scope of research was defined, as regards the features of the EE programs in which participated the children and the teachers, in other words all the methodology tools by which the EEP were implemented, their content and the relation of pupils and teachers to those. The pupils and teachers were chosen. There were 53 pupils and eight teachers.Then, the above-mentioned questions were explored. For this reason a series of questions was developed. Additionally, two stories were created in order to be discussed with the pupils. The stories were about the description of environmental problems and the different attitudes and behaviors of their main characters. All this constituted the content of semi-structured interviews, conducted with the pupils and the teachers.The teachers apply the EE believing in its radical role. They present teacher-centered features and a mainly human-centered approach towards the environment. The pupils seem to express their concern and interest for the environment and the EP. The former are frequently transformed in domestic management actions, or in persuasion and political actions. In some cases their pro-environmental attitudes become weaker with time. Their pro-environmental actions are often single-dimensioned and apolitical (basically waste collection). They express a human-centered approach, just like their teachers. Most of them seem optimistic on the future of the earth.Generally, the children demonstrate positive attitudes and empathy towards the environment.
University of the Aegena
