Στο πλαίσιο της εν λόγω διπλωματικής εργασίας επιχειρείται η μελέτη του εργατικού κινήματος στην πόλη της Θεσσαλονίκης την περίοδο από την δικτατορία του Μεταξά (1936) μέχρι και το τέλος του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου (1945). Η συγκεκριμένη περίοδος χαρακτηρίζεται από έντονη πολιτική αστάθεια που προέκυψε τόσο με την επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου όσο και με την κατοχή της Ελλάδας από τις ναζιστικές δυνάμεις. Το εργατικό κίνημα της συγκεκριμένης περιόδου περνάει σε μία διαφορετική φάση σε σχέση με την προηγούμενη (μεσοπολεμική) περίοδο. Η Θεσσαλονίκη ως κλασσική περίπτωση σημαντικής εργατούπολης ανέπτυξε ένα δυναμικό εργατικό κίνημα ήδη από τις αρχές του 20ου αιώνα με σημαντικά χαρακτηριστικά σε επίπεδο διεκδικήσεων, οργάνωσης και στόχων. Στην μελέτη εξετάζουμε τον τρόπο με τον οποίο η δικτατορία προσπάθησε με όλα τα μέσα να καθυποτάξει το εργατικό κίνημα, χρησιμοποιώντας την καταστολή και παρεμβαίνοντας στον συνδικαλισμό με τον άμεσο έλεγχο της ίδιας της ΓΣΕΕ και γενικότερα όλων των συνδικαλιστικών οργανώσεων και σωματείων. Στην έρευνα μας, μελετάται ο τρόπος με το οποίο συνδέεται άρρηκτα η μεταξική περίοδος με την περίοδο της Κατοχής ως προς την πολιτική η οποία ακολουθήθηκε για την αντιμετώπιση του εργατικού κινήματος και επίσης το τι συνέβη στο κρίσιμο έτος του 1945. Μέσα από την έρευνα σε καταστατικά εργατικών σωματείων της Θεσσαλονίκης προσπαθούμε να επαληθεύσουμε την γενικότερη κατάσταση που διαμορφώθηκε για το εργατικό κίνημα αναφορικά με τον χαρακτήρα που είχε λάβει ο συνδικαλισμός. Επιπλέον σε αυτό το πλαίσιο μελετάται ο τρόπος με τον οποίο εκφράστηκαν οι διάφορες εργατικές διεκδικήσεις. Την περίοδο 1941- 45 εξετάζουμε τον ρόλο του Εργατικού ΕΑΜ και εστιάζουμε στην δράση του, η οποία υπήρξε σημαντική για την κοινωνία της πόλης. Τέλος, σε ολόκληρη την έρευνα μας καταγράφουμε τις απεργίες και τις κινητοποιήσεις που έλαβαν χώρα στην Θεσσαλονίκη την συγκεκριμένη περίοδο, επιχειρώντας να συνδέσουμε άμεσα τα γεγονότα με τον χαρακτήρα και τα αιτήματα του εργατικού και συνδικαλιστικού κινήματος, κάνοντας μία ανάλυση η οποία προκύπτει από το πολιτικό σκηνικό το οποίο είχε διαμορφωθεί στην χώρα.
The thesis attempts a study of the labour movement in Thessaloniki during the period which starts with Metaxas dictatorship (1936) and ends with the Second World War (1945). This period is characterized by intense political instability produced by the 4th of August regime and the occupation of Greece by Nazi forces. The labour movement in this period has very different features as compared to the previous (interwar) period. Thessaloniki as a classic case of significant working city, developed a dynamic labour movement with important features concering claims, organization and objectives since the early 20th century. This study examines the ways in which the dictatorship has tried to subdue the labour movement by suppressing and putting syndicalism under the direct control of the General Confederation of Greek Workers in general. More specifically, it studies the connections in the policies on the labour movement between the Metaxas regime to the policy during the German occupation. Through a research on statutes of labor unions of Thessaloniki, we are trying to verify the situation which created in labour movement concering the character which syndicalism had taken. In addition, it examined the way in which the workers' demands were expressed. During the period 1941- 45 the role of the EEAM is examined, which was important for the city's population. Finally, throughout our research we record the strikes and demonstrations that took place in Thessaloniki during this period, attempting to directly link the events to the nature and demands of the labour and trade union movement by an analysis which results from the political scene which had been formed in the country.
University of the Aegena
