Η παρούσα εργασία πραγματεύεται την ιστορία του Ασκληπιείου της Κω μέσα από τις φιλολογικές και γραμματειακές πηγές. Η ιστορία της νήσου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το Ασκληπιείο η φήμη του οποίου πέρασε τα στενά όρια του νησιού και έφτασε σε όλα τα μέρη του τότε γνωστού κόσμου. Γύρω από το Ασκληπιείο κινείται ένας ολόκληρος κόσμος. Ενώ αρχικά είχε λατρευτικό χαρακτήρα στη συνέχεια μετατρέπεται σε θεραπευτικό κέντρο με χώρους οργανωμένους, κατάλληλους για όλα τα στάδια της θεραπείας του ασθενούς. Οι ασθενείς δεν απολάμβαναν μόνο την κατάλληλη θεραπεία αλλά επιπλέον ψυχαγωγούνταν παρακολουθώντας θεατρικές παραστάσεις. Ταυτόχρονα, η εξασφάλιση του δικαιώματος της ασυλίας με αποστολή θεωριών σε πολλές πόλεις καθώς και η διοργάνωση των Μεγάλων Ασκληπιείων τεκμαίρονται και αρχαιολογικά. Ακόμη, το πλήθος και η ποικιλία των ιατρικών εργαλείων που βρέθηκαν στο χώρο αποδεικνύουν το επίπεδο τόσο των ιατρικών υπηρεσιών που παρέχονταν όσο και της εξέλιξης που είχε συντελεστεί. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν ο Ασκληπιός, οι Ασκληπιάδες και ο Ιπποκράτης. Ο τελευταίος, βασιζόμενος στη λογική και τον ορθολογισμό κατόρθωσε να θέσει τις κύριες αρχές της επιστήμης της ιατρικής. Η συμβολή του αποτυπώνεται σε νομίσματα, δακτυλιόλιθους, ψηφιδωτά και αγάλματα. Οι ιεροί νόμοι που συνδέονται με το χώρο, το δικαίωμα της ασυλίας, οι επιγραφές τα νομίσματα, τα αναθήματα κ.α. αναδεικνύουν τη σημασία του Ασκληπιείου ως λατρευτικού και θεραπευτικού κέντρου. Όλα τα παραπάνω τεκμαίρονται μέσω των ευρεθεισών επιγραφών του χώρου. Οι επιγραφές αποκαλύπτουν την οικονομική, θρησκευτική, πολιτική και πολιτισμική ζωή του ιερού χώρου αλλά και του νησιού. Υπάρχει λεπτομερής και διεξοδική καταγραφή όλων των δραστηριοτήτων του ιερού με πιθανό στόχο την ενίσχυση του κύρους του.
SUMMARY 8
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 9
1. ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ 11
1.1. Θεϊκή ή ανθρώπινη οντότητα 11
1.2. Η γέννηση, η καταγωγή και ο θάνατος του Ασκληπιού 13
1.3. Η λατρεία του Ασκληπιού 16
1.4. Λατρεία και οργάνωση των Ασκληπιείων 17
1.5. Απεικονίσεις του Ασκληπιού μέσα από την τέχνη 20
1.6. Κώοι Ιατροί 22
2. ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ 30
3. ΤΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΤΗΣ ΚΩ 40
3.1. Η ιστορία της νήσου Κω – το ιστορικό πλαίσιο 40
3.2. Το χρονικό της ανακάλυψης του Ασκληπιείου 42
3.3. Το μνημειακό συγκρότημα 45
3.4. Ιστορία του Ασκληπιείου -Αναφορές για τη λειτουργία του 53
3.5. Τα ιατρικά εργαλεία του Ασκληπιείου 68
3.6. Η θρησκευτική λατρεία του Ασκληπιείου της Κω 73
3.7. Τα γνωστότερα Ασκληπιεία 78
4. ΕΠΙΓΡΑΦΙΚΗ 90
4.1. Επιγραφές που αναφέρονται στην ασυλία του Ασκληπιείου και στους αγώνες των Μεγάλων Ασκληπιείων 90
4.2. Τιμητικά ψηφίσματα προς την πόλη της Κω 98
4.3. Τιμητικά ψηφίσματα προς Κώους ιατρούς 103
4.4. Επιγραφές αναφερόμενες σε ιερείς του Ασκληπιείου 111
4.5. Επιγραφές αναφερόμενες σε θεούς, θεότητες που λατρεύονταν στο Ασκληπιείο 115
4.6. Επιγραφές ρωμαϊκών χρόνων 117
4.7. Επιγραφές 121
5. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ 125
5.1. Κωακά χάλκινα νομίσματα ελληνιστικών χρόνων 125
5.2. Απεικόνιση του θεού Ασκληπιού σε κωακά νομίσματα 127
5.3. Νομίσματα με απεικονίσεις Κώων ιατρών 129
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 132
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ – ΕΙΚΟΝΕΣ 134
Κατάλογος εικόνων 146
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 148
The present thesis focuses on the history of the Asclepieion of Kos through the philological and literary sources. The history of the island is inextricably linked to the Asclepieion, whose fame crossed the narrow borders of the island and reached all parts of the known world. A whole world moves around the Asclepieion. Despite its initial religious character, later on it becomes a healing center, with organized spaces, suitable for all stages of the patient’s treatment.
Patients not only enjoyed the appropriate therapy but were also entertained with theatrical performances. At the same time, the right to immunity by sending theories to many cities, as well as the organization of Great Asclepieia are documented archaeologically. Moreover, the quantity and variety of medical tools found at the site, not only confirm the level of the medical services provided but also the development that had taken place.
Asclepius, the Asclepiades and Hippocrates play an important role. The latter, based on reason and rationalism, accomplished to establish the main principles of the medical science. His contribution is reflected in coins, rings, mosaics and statues. The sacred laws related to the site, the right to immunity, the inscriptions, coins, votive offerings, etc., highlight the importance of the Asclepieion as a religious and healing center.
All the above are confirmed by the inscriptions found at the site, which reveal the economic, religious, political and cultural life of the sanctuary and the island. There is a detailed and thorough documentation of all the activities that took place at the sanctuary, possibly in order to enhance its prestige.
University of the Aegena
