Η ελονοσία (malaria) είναι μια θανατηφόρος ασθένεια, η οποία προκαλείται από τα παρασιτικά πρωτόζωα του γένους Plasmodium. Μια από τις πιο σοβαρές μορφές της νόσου, η εγκεφαλική ελονοσία, σχετίζεται με την απόφραξη των μικροαγγείων του εγκεφάλου από τα αιμολυμένα ερυθροκύτταρα, με αποτέλεσμα την πρόκληση ισχαιμίας, οιδήματος και κώματος. Αυτό συνδέεται με τη δέσμευση του μονοξειδίου του αζώτου (NO), κυρίως από τις προκαλούμενες λόγω της αιμόλυσης των ερυθροκυττάρων, υψηλές συγκεντρώσεις οξυαιμοσφαιρίνης στον οργανισμό.
Μόρια όπως η αρτεμισινίνη και τα παράγωγά της χρησιμοποιούνται ως ανθελονοσιακά φάρμακα, ενώ έχουν εμφανίσει και αντικαρκινικές δράσεις. Το κύριο δομικό χαρακτηριστικό των αρτεμισινινών είναι μία γέφυρα υπεροξειδίου, η οποία θεωρείται υπεύθυνη για τις βιολογικές δράσεις τους. Πολλές υβριδικές ενώσεις αρτεμισινινών με άλλα βιοδραστικά μόρια έχουν εμφανίσει αξιόλογες ανθελονοσιακές και αντικαρκινικές ιδιότητες. Παράλληλα, τα χολικά οξέα αποτελούν ελκυστικά μόρια για τον σχεδιασμό υβριδικών ενώσεων, λόγω του αμφιφιλικού χαρακτήρα τους και της εμπλοκής τους σε φυσιολογικές λειτουργίες. Σε πρόσφατες μελέτες, υβριδικά μόρια αρτεμισινίνης-χολικών παραγώγων εμφάνισαν ενδιαφέρουσα in vitro αντιλευχαιμική δράση.
Σκοπός της παρούσας ερευνητικής εργασίας ήταν ο σχεδιασμός και η σύνθεση νέων υβριδικών μορίων αρτεμισινίνης-χολικών παραγώγων που θα έφεραν επιπροσθέτως ένα φουροξανικό τμήμα ως ομάδα δότη ΝΟ. Συγκεκριμένα, σχεδιάστηκαν και συντέθηκαν έξι νέα υβριδικά μόρια, τα οποία περιέχουν έναν φουροξανικό δακτύλιο κι ένα αρτεμισινικό τμήμα, συνδεόμενα μέσω κατάλληλων συνδετών με έναν χολικό πυρήνα. Τα νέα μόρια θα αξιολογηθούν ως προς την in vitro αντιλευχαιμική δραστικότητά τους, ενώ θα εκτιμηθεί η πιθανή συνεισφορά της φουροξανικής ομάδας σε αυτήν.
(EL)
Malaria is one of the most serious infectious diseases caused by the protozoan parasites of the genus Plasmodium. One of the most severe forms of malaria is cerebral malaria which is characterized by the blockage of the cerebral microvasculature by Plasmodium-infected red blood cells with consequent ischemia, edema, and coma. That is related to the low availability of nitric oxide (NO) because of the NO-scavenging effects by high concentrations of free oxyhemoglobin derived from hemolysis.
Artemisinin and its derivatives are used as antimalarial drugs while they have been shown interesting anticancer activities. They contain an endoperoxide bridge which is considered crucial for their biological activities. Many hybrid molecules of artemisinin with other bioactive compounds have exhibited interesting antimalarial and anticancer properties. At the same time, bile acid derivatives are attractive tools for the design of new hybrid molecules, due to their amphiphilic character and participation in various physiological activities, such as the enterohepatic circulation.
Prompted by this data, this study focused on the molecular design and synthesis of new artemisinin-cholic acid hybrid molecules incorporating a furoxan ring as a NO donor group. In particular, six new hybrids were designed and synthesized, that incorporate a furoxan ring, an artemisinin fragment, linked via appropriate linkers to a cholic acid moiety. The new hybrids will be evaluated for their in vitro antileukemic activity and the potential contribution of the furoxan group to this will be assessed.
(EL)
Πανεπιστήμιο Πατρών
