Η Αμοργός, ένα από τα 33 νησιά του Κυκλαδίτικου συμπλέγματος, είναι ένας τόπος που παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστος τόσο από τους κατακτητές του, όσο και από τις αλλαγές που επιφέρει η τουριστική ανάπτυξη, διατηρώντας αναλλοίωτο τον παραδοσιακό του χαρακτήρα. Μελετώντας τον οικισμό της Χώρας της Αμοργού εντοπίζουμε τις φάσεις ανάπτυξης του οικισμού, ο οποίος διατηρεί μια ομοιογενή συνεκτική εικόνα. Ως πρώτη και δεύτερη φάση εξέλιξης του οικισμού ορίζουμε την χρονική περίοδο από τον 7ο έως τον 13ο αιώνα μ.Χ, όπου εδραιώνεται η Λατινοκρατία στο νησί. Ο οικιστικός πυρήνας αναπτύσσεται σε οχυρή θέση, ανάμεσα στον οχυρωμένο βράχο -Κάστρο- που δεσπόζει στην περιοχή και την ορεινή ραχοκοκκαλιά που διατρέχει όλο το νησί, για λόγους προστασίας από τις εχθρικές επιδρομές. Αν και δεν υπάρχουν σαφή ίχνη ύπαρξης τείχους οι κατοικίες του αρχικού πυρήνα του οικισμού, μέχρι τον 13ο αιώνα μ.Χ., ήταν δομημένες με τέτοιο τρόπο ώστε να λειτουργούν και ως τείχος προστασίας των κατοίκων δημιουργώντας ένα νοητό όριο του ιστού που είναι εμφανές μέχρι και σήμερα. Από την περίοδο της Λατινοκρατίας μέχρι και τον 18ο αιώνα ο οικισμός αναπτύσσεται πιο ελεύθερος, σε συνέχεια του πρώτου πυρήνα ακολουθώντας τις κοιλότητες του εδάφους και σηματοδοτεί την τρίτη φάση εξέλιξης. Τον 19ο αιώνα ο οικισμός αναπτύσσεται στους πρόποδες της απέναντι πλευράς, αμφιθεατρικά χτισμένος με οπτική στην παλιά Χώρα και το «Κάστρο». Η αρχιτεκτονική εικόνα του οικισμού μαρτυρά ένα ιστό ομοιογενή, τα κτίσματα έχουν ενιαία μορφή, χωρίς μεγάλες διαφοροποιήσεις. Η συνεκτική εικόνα του ιστού διαμορφώνεται στην ουσία από τους ντόπιους κατοίκους και προδίδει μια προσπάθεια επιβίωσης σε ένα άγονο νησί, με λιτά μέσα και λιτή αρχιτεκτονική, χαρακτηριστικά που είναι αναγνώσιμα μέχρι και σήμερα.
(EL)
Amorgos, one of the 33 islands of the Cycladic
complex, is a place that remains largely unaffected
by both its conquerors and the changes brought
by tourism development, while maintaining its
traditional character. Studying the settlement of
Chora of Amorgos we identify the development
phases of the settlement, which maintains an
homogenous coherent image. As first and second
phase is the period between 7th and 13th century
AD. The residential core develops in a fortified
position, between the hill of «Kastro» that
dominates the area and the mountain range that
runs through the whole island, in order to be
protected from enemy invasions. Although there
are no clear traces of a wall, the houses of the
original core of the settlement, until the 13th
century AD, were structured in such a way that
they functioned as a wall of protection of the
inhabitants, creating an imaginary border that is
visible up to today. From the period of Latin rule
until the 18th century AD, the settlement develops
more freely, following the cavities of the soil further
to the first core, thanks to the state of security that
prevailed on the island. In the 19th century the
settlement develops at the base of the opposite
hillside, amphitheatrically built facing the view of
the old town and the «Kastro». The architectural
image of the settlement show homogeneity that
describe the settlement. The buildings have a
uniform form, without great differences. The
cohesive image is essentially elaborated by the
locals and betrays an effort to survive on a barren
island, with simple means and simple architecture,
features that are visible until today
(EN)
National Technical University of Athens
