Το παρόν άρθρο είναι μια κριτική επισκόπηση αντιπροσωπευτικών μελετών –από τη δεκαετία του ’70 μέχρι σήμερα– που εξετάζουν την ποιότητα ζωής και την ψυχική υγεία των γονέων, ιδιαίτερα των μητέρων, με ένα τουλάχιστον παιδί στο φάσμα του αυτισμού. Στόχος αυτής της επισκόπησης είναι να εντοπιστούν οι παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής αυτών των γονέων. Η επισκόπηση αξιοποιεί ως θεωρητικό οδηγό το μεσολαβητικό θεωρητικό μοντέλο για την ποιότητα ζωής των Zissi και Barry (2006) σύμφωνα με το οποίο η ποιότητα ζωής και η ψυχική υγεία των γονέων που μεγαλώνουν παιδί/ά με ΔΑΦ είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων, όπως: α) αντικειμενικές συνθήκες ζωής που σχετίζονται με την κοινωνικοικονομική κατάσταση της οικογένειας, τον τύπο της οικογένειας, τη σοβαρότητα του αυτισμού και την πρόσβαση σε θεραπευτικές υπηρεσίες και β) κοινωνιο-ψυχολογικές διαδικασίες και χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τα είδη των ερμηνειών για τον αυτισμό, την ψυχική ανθεκτικότητα, την στάση ζωής απέναντι στην αναπηρία, και την ποιότητα των δεσμών. Οι γονείς που καταφέρνουν να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις αυτής της ιδιαίτερης μορφής γονεϊκότητας είναι εκείνοι που διατηρούν μεταξύ τους στενούς δεσμούς, εκφράζουν ανοιχτά τα συναισθήματά τους, υιοθετούν μια φιλοσοφημένη στάση απέναντι στη ζωή και την αναπηρία, και συμμετέχουν ενεργά στα κοινά, σε επίσημα και άτυπα κοινωνικά δίκτυα.
(EL)
The present paper is a critical review of a representative corpus of studies extending from the ’70s until today, that examine the quality of life and mental health of parents, and especially mothers who raise at least one child with autism. This review aims at identifying the factors influencing mental health and perceived quality of life of parents withchildren within the autistic spectrum, drawing on the theoretical model of quality of life developed by Zissi & Barry (2006). This theoretical model posits that quality of life is associated with a variety of factors such as; a), objective living conditions that relate to family socio-economic status and its type, the severity of autism, and the access to therapeutic services, and b) socio-psychological processes that relate to the different explanatory models, the hardiness, the general life outlook and the quality of ties. This model predicts that socio-psychological processes mediate the relationship between objective living conditions, mental health and subjective evaluations of quality of life.
(EN)
Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία (ΕΛΨΕ)
