Εισαγωγή: Η παραδοσιακή ιατρική και η χρήση θεραπευτικών και αρωματικών βοτάνων έχει υιοθετηθεί από ποικίλους πολιτισμούς στο πλανήτη, έχοντας τη δυνατότητα να θεραπεύσει πληθώρα χρόνιων και μολυσματικών ασθενειών. Εκτιμάται, ότι το 31-70% του πληθυσμού της γης χρησιμοποιεί παραδοσιακές θεραπευτικές πρακτικές για ένα μεγάλο αριθμό νοσημάτων, οξέων ή χρόνιων (ΠΟΥ 2002).
Σκοπός: Ο σκοπός της συγκεκριμένης μεταπτυχιακής εργασίας είναι η μελέτη της γνώσης και χρήσης των θεραπευτικών και αρωματικών βοτάνων και των αυτόχθονων θεραπευτικών πρακτικών σε μία ημί-αγροτική περιοχή της Κρήτης.
Μέθοδος: Η παρούσα μελέτη πραγματοποιήθηκε και ολοκληρώθηκε σε δύο φάσεις: Α’ φάση της βιβλιογραφικής ανασκόπησης και Β’ φάση της λήψης συνεντεύξεων με τη διεξαγωγή της ποιοτική έρευνας . Στη μελέτη συμμετείχαν επιλεγμένοι ενήλικες (n=15) μόνιμοι κάτοικοι του Δήμου Αρχανών ηλικίας 36-87 ετών, ως βασικοί πληροφοριοδότες με γνώσεις για αρωματικά βότανα και παραδοσιακές θεραπευτικές πρακτικές μέσα από καταλόγους απογραφής του Δήμου Αρχανών και από επιτόπια διερεύνηση των μόνιμων κατοίκων της περιοχής με τη μέθοδο της χιονοστιβάδας (Snowballing effect). Η μέθοδος που εφαρμόστηκε ήταν της μη πιθανότητας σκόπιμης δειγματοληψίας (purposive method). Η μεθοδολογία ανάλυσης που χρησιμοποιήθηκε είναι η ανάλυση περιεχομένου (content analysis).
Αποτελέσματα: Συνολικά όλοι οι ερωτηθέντες ανέφεραν ότι χρησιμοποιούν τα βότανα σε καθημερινή βάση τόσο για τη πρόληψη όσο και για τη θεραπεία ασθενειών. Συγκεκριμένα ανέφεραν εικοσιτέσσερα διαφορετικά είδη βοτάνων που χρησιμοποιούν όταν αισθανθούν κάποια αδιαθεσία, στο κρυολόγημα, στο βήχα, στο στομαχόπονο, στο πονόδοντο και στα
Δημόσια Υγεία & Διοίκηση Υπηρεσιών Υγείας
Τμήμα Ιατρικής – Πανεπιστήμιο Κρήτης
2
τσιμπήματα εντόμων. Η πλειοψηφία (n=12) των ερωτώμενων ανέφερε, ότι ο δίκταμος σε μορφή αφεψήματος λειτουργεί θεραπευτικά στο στομάχι, στο κρυολόγημα, στο πονόλαιμο, αυξάνει τη λίμπιντο και βοηθάει στο σακχαρώδη διαβήτη.
Συμπεράσματα: Η μελέτη αυτή κατέγραψε αρκετές χρήσεις αρωματικών βοτάνων θεραπευτικής και παραδοσιακής πρακτικής που θα προστεθούν στα ευρήματα των αντίστοιχων μελετών από το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Πανεπιστήμιο Leiden της Ολλανδίας.
(EL)
Introduction: The traditional medicine and the use of therapeutic and aromatic herbs have been adopted by various cultures in the world, having the ability to heal a host of chronic and infectious diseases. It is estimated that 31-70% of the world population uses traditional healing practices for a large number of diseases, acute or chronic. (WHO 2002)
Purpose: The purpose of this thesis is to study the therapeutic and aromatic herbs and indigenous healing practices in a semi-rural area of Crete.
Method: This study was conducted and completed in two phases: First phase of the literature review and the second phase of the interview for the conduct of qualitative research. The study involved selected adults (n = 15) residents of the Archanon city aged 36 to 87 years, as key informants with knowledge of herbs and traditional healing practices through inventories of the Archanon city and field investigation of the residents of the area with the Snowballing effect method. The purposive method was used. The methodology of analysis that was used was the content analysis.
Results: Overall all the respondents indicated that herbs are used on a daily basis for both the prevention and the treatment of diseases. Specifically, twenty-four different species of herbs were reported that they use when they feel unwell in cold, cough, stomachache, in toothache and insect bites. The majority (n = 12) of the respondents indicated that diktamos in beverage is a curative form for the stomach, cold, the sore throat, increases the libido and helps diabetes.
Conclusion: This study recorded several therapeutic uses of aromatic herbs and traditional practices add to the findings of corresponding studies from the University of Crete and the University of Leiden in Netherlands.
(EN)