Η συσσώρευση του πληθυσμού στα αστικά κέντρα της χώρας αποτελεί μια αξιοπρόσεκτη πραγματικότητα, η οποία χαρακτηρίζει όλες τις κοινωνίες και εποχές. Στον ελλαδικό χώρο η διαδικασία της αστικοποίησης άρχισε από τα μέσα του 19ου αιώνα σημειώνοντας τη μεγαλύτερη ένταση στα τελευταία πενήντα χρόνια, ιδιαίτερα τη δεκαετία του 1960, κατά την οποία οδηγηθήκαμε στην πληθυσμιακή και οικονιμική μεγέθυνση της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας, κυρίως. Συγκεκριμένα βάσει των στοιχείων του ’91, το 58,8% του ελληνικού πληθυσμού κατοικεί στις αστικές περιοχές (το 30,2% στο Π.Σ.Α., το 7,2% στο Π.Σ.Θ. και το υπόλοιπο 21,4% στις άλλες αστικές περιοχές), το 12,7% στις ημιαστικές περιοχές και το 28,5% στις αγροτικές περιοχές. Παρόλο το γεγονός ότι μετά το 1980 σημειώνεται επιβράδυνση της αύξησης του πληθυσμού του Π.Σ.Θ. και του Π.Σ.Α., και προτίμηση του μεσαίου και μικρού μεγέθους πόλεων, η έως τότε υπερσυσσώρευση του πληθυσμού στα εν λόγω αστικά κέντρα οδήγησε στη χειροτέρευση των συνθηκών διαβίωσης (κόστος ζωής, αγορά εργασίας και ποιότητα ζωής) των κατοίκων τους, ατην όξυνση των περιφερειακών ανισοτήτων και γενικότερα στη δημιουργία οικολογικών και οικονομικοκοινωνικών προβλημάτων, όχι μόνο στα αστικά κέντρα αλλά έμμεσα και στην υπόλοιπη χώρα. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω στοιχεία και με δεδομένο την υιοθέτηση του προτύπου της αειφόρου ανάπτυξης ως «η ανάπτυξη που θα εξασφαλίζει το ότι ο τοπικός πληθυσμός μπορεί να φτάσει, μακροχρόνια, σ’ ένα ικανοποιητικό επίπεδο ευημερίας και, παράλληλα, δεν βρίσκεται σε αντίθεση με τις προσπάθειες για συντηρούμενη ανάπτυξη σε παγκόσμιο επίπεδι και κατ’ επέκταση στις άλλες περιφέρειες» σ’ ένα ανοιχτό χωρικό σύστημα, όπως η πόλη της Θεσσαλονίκης και η ευρύτερη ζώνη της, κρίνεται απαραίτητη η κινητοποίηση των αρμόδιων φορέων και των πολιτών προς την επίτευξη ενός καλύτερου μέλλον. Γι΄αυτό η συγραφή του παρόντος βιβλίου δεν αποκοπεί μόνο στην κάλυψη των φοιτητικών υποχρεώσεών μου, αλλά και να παρουσιάσει τα δεδομένα εκείνα που δείχνουν το «τι παίζεται» στο χώρο της Θεσσαλονίκης, δίνοντας ένα σημαντικό βήμα για τη βιωσιμότητά της. Έτσι, έγινε καταγραφή, ερμηνεία και αξιολόγηση των ιστοριών, δημογραφικών, οικονομικοκοινωνικών και άλλων χαρακτηριστικών του Π.Σ.Θες/νίκης και της ευρύτερης ζώνης του, λαμβάνοντας υπόψη τις έως σήμερα τάσεις και την υπόλοιπη χώρα. Με βάση τα στοιχεία της ανάλυσης και τα «πρότυπα» εξάγονταιτα σχετικά συμπεράσματα. Έπειτα, έχοντας λάβει υπόψη το αξιολογικό και το πλαίσιο δράσης , προτείνονται οι στόχοι για τη χάραξη πολιτικής. Βάσει αυτών δίνονται και εκτιμώνται οι διάφορες προτάσεις αντιμετώπισης των υφιστάμενων προβλημάτων και κινδύνων.
University of the Aegena
