δείτε την πρωτότυπη σελίδα τεκμηρίου στον ιστότοπο του αποθετηρίου του φορέα για περισσότερες πληροφορίες και για να δείτε όλα τα ψηφιακά αρχεία του τεκμηρίου*
Το εικονογραφημένο παιδικό σχολικό βιβλίο, ως αντικείμενο έργο τέχνης: οι εικονογραφήσεις των πρώτων αλφαβηταρίων της δημοτικής
Το βασικό ερώτημα της διατριβής είναι αν ένα σχολικό αλφαβητάριο μπορεί να είναι και ένα έργο τέχνης ταυτόχρονα. Η έρευνα βασίστηκε σε λεπτομερειακή εξέταση μεγάλου αριθμού εικονογραφήσεων και ομόχρονων αναφορών. Τα πρώτα έντυπα ελληνικά αλφαβητάρια είναι γραμμένα στην «Αλεξανδρινή των εβδομήκοντα» γλώσσα και οι εικονογραφήσεις τους ακολουθούν λαϊκά δυτικότροπα πρότυπα. Η «καθομιλούμενη» Ελληνική γλώσσα, χρησιμοποιείται, στις αρχές του 19ου αιώνα, από Προτεσταντικές Ιεραποστολές σαν όργανο πολιτιστικής εισβολής στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας μέσω της αθρόας χορήγησης εικονογραφημένων αλφαβηταρίων, παιδικών διηγημάτων και άλλων στοιχειωδών σχολικών βιβλίων. Οι εικονογραφήσεις τους εισάγονται απευθείας από τα μητροπολιτικά τυπογραφεία τους. Μετά την σύγκρουσή τους με το Πατριαρχείο, τα τυπογραφεία τους παραχωρούνται σε ιδιώτες που συνεχίζουν το έργο τους για πολλά χρόνια. Η μετεξέλιξη των χειρωνάκτων τυπογράφων του 19ου αιώνα σε εκδότες φέρνει μία ποσοτική και ποιοτική αύξηση των εντύπων κυρίως εφημερίδων και περιοδικών. Τα ευρωπαϊκά εικονογραφικά πρότυπα είναι κοινός τόπος τόσο για τους «παραδοσιακολάτρες» δημοτικιστές που αγαπούν την Γερμανικών προτύπων ηθογραφία όσο και ανάμεσα στους αστούς γαλλόφιλους «Μαλλιαρούς» συμβολιστές, των αρχών του αιώνα. Λόγω του ανταγωνισμού των εκδοτών, αυτοί αναθέτουν τις εικονογραφήσεις των αλφαβηταρίων σε σημαντικούς ζωγράφους που ακόμα και εικονογραφώντας αλφαβητάρια κινούνται ανάμεσα στο παραπάνω πολιτισμικό δίπολο που κυριαρχεί στο εικαστικό προσκήνιο στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Η ίδρυση του ΟΕΣΒ θα σημάνει το τέλος του ανταγωνισμού.
*Η εύρυθμη και αδιάλειπτη λειτουργία των διαδικτυακών διευθύνσεων των συλλογών (ψηφιακό αρχείο, καρτέλα τεκμηρίου στο αποθετήριο) είναι αποκλειστική ευθύνη των αντίστοιχων Φορέων περιεχομένου.
Βοηθείστε μας να κάνουμε καλύτερο το OpenArchives.gr.
Πανεπιστήμιο Αιγαίου
