Το σύνδρομο μελαχρωματικών δυσπλαστικών σπίλων θεωρείται ο πιο σημαντικός φαινοτυπικός παράγοντας κινδύνου ανάπτυξης μελανώματος και το 7% έως 15% όλων των μελανωμάτων αναπτύσσονται στο πλαίσιο του συνδρόμου. Χαρακτηρίζεται από την παρουσία πολλαπλών σπίλων, άτυπων σπίλων με ή χωρίς ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό μελανώματος. Έχουν προταθεί διαφορετικές ταξινομήσεις καθώς και διαφορετικές ονομασίες τα τελευταία χρόνια από τις εκάστοτε ερευνητικές ομάδες και για το λόγο αυτόν ο ισχύον ορισμός δεν είναι ξεκάθαρος. Ωστόσο, το σύνδρομο μπορεί να διαχωριστεί σε σποραδικό και οικογενές αναλόγως της ύπαρξης οικογενειακού ιστορικού. Πιο πρόσφατη είναι η αναθεωρημένη ταξινόμηση της Βρετανικής ομάδας Newton et al. στην οποία εξετάζονται τα χαρακτηριστικά: 1.) Δύο ή περισσότεροι κλινικά δυσπλαστικοί σπίλοι, 2.) Περισσότεροι από 100 σπίλοι μεγαλύτεροι από 2 mm σε ασθενείς ηλικίας 20 με 50 ετών, 3.) Περισσότεροι από 50 μεγαλύτεροι από 2 mm σε ασθενείς ηλικίας μικρότερης των 20 ετών ή μεγαλύτερης των 50 ετών, 4.) Περισσότεροι του ενός σπίλου στους γλουτούς ή τον ταρσό και 5.) Μία ή περισσότερες μελαγχρωματικές βλάβες στην ίριδα. Εκχωρείται ένας βαθμός για κάθε χαρακτηριστικό και οι ασθενείς με βαθμολογία μεγαλύτερη ή ίση με το δύο θεωρούνται φορείς του φαινότυπου ΣΔΣ. Σημαντική και η ταξινόμηση των Kraemer και Rigel που περιγράφει τους 4 παρακάτω τύπους του συνδρόμου: τύπο Α: σποραδικό ΣΔΣ, τύπο Β: οικογενές ΣΔΣ, τύπο Γ: σποραδικό ΣΔΣ με ατομικό ιστορικό μελανώματος, τύπο Δ1: οικογενές ΣΔΣ με ιστορικό μελανώματος σε ένα μέλος της οικογένειας και τύπο Δ2: οικογενές μελάνωμα με ιστορικό μελανώματος σε δύο ή περισσότερα μέλη της οικογένειας και υπολογίζει και τον σχετικό κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος που τους αντιστοιχεί. Η επίπτωση του μελανώματος στους φορείς του συνδρόμου είναι εξαιρετικά μεγαλύτερη από αυτήν στον γενικό πληθυσμό και αυξάνεται σημαντικά με την αύξηση των κρουσμάτων μελανώματος στην οικογένεια, ενώ υπολογίζεται ότι ο επιπολασμός μελανώματος μπορεί να αγγίξει και το 100%. Η ηλικία εμφάνισης μελανώματος είναι επίσης μικρότερη με το 10% να εμφανίζει μελάνωμα πριν τα 20 έτη. Η οντότητα των δυσπλαστικών σπίλων και η αναγνώρισής τους είναι υψίστης σημασίας για την διάγνωση του συνδρόμου. Ο συνδυασμός του μεγαλύτερου μεγέθους και συγκεκριμένων ιστολογικών χαρακτηριστικών καθορίζει την διάγνωσή τους. Εξετάζονται διαταραχές της αρχιτεκτονικής όπως: η πλευρική επέκταση, η φακοειδής υπερπλασία, η ‘random’ κυτταρική ατυπία, η παζετοειδής διασπορά, οι φωλεές, η ινοπλασία και η λεμφοκυτταρική διήθηση καθώς και η κυτταρική ατυπία. Η αξιολόγηση των παραμέτρων της αρχιτεκτονικής και της κυτταρικής ατυπίας καθορίζουν την διαβάθμιση της ατυπίας των δυσπλαστικών σπίλων σε χαμηλή, μέση και σοβαρή. Σε μια προσπάθεια καθορισμού κοινών κριτηρίων μεταξύ των παθολογοανατόμων ορίστηκε ως απαραίτητη προϋπόθεση η παρουσία 2 μειζόνων και τουλάχιστον 2 ελασσόνων κριτηρίων για την διάγνωση της δυσπλασίας στους σπίλους. Οι περισσότεροι δυσπλαστικοί σπίλοι δεν θα εξελιχθούν σε μελάνωμα ωστόσο οι σπίλοι σχετίζονται με τον κίνδυνο ανάπτυξης μελανώματος και η συσχέτιση αυτή είναι ισχυρότερη όσον αφορά τους δυσπλαστικούς. Ο κύριος γονιδιακός τόπος που έχει συσχετιστεί με το σύνδρομο είναι ο 9p21 που αφορά το ογκοκατασταλτικό γονίδιο του CDKN2A, το οποίο κωδικοποιεί τις πρωτεΐνες ρυθμιστές του κυτταρικού κύκλου p16INK4A και p14ARF. Μεταλλάξεις στο CDKN2A είναι παρούσες στο 20% με 40% των περιστατικών οικογενούς συνδρόμου και στο 2% όλων των περιπτώσεων μελανώματος. Επιπλέον, έχει αναφερθεί συσχέτιση με το αυξημένο μήκος των τελομερών και μία προοδευτική τάση απώλειας ετεροζυγωτίας από τους κοινούς σπίλους προς τους δυσπλαστικούς και το μελάνωμα, ενώ οι μεταλλάξεις στο BRAF δεν διαφέρουν με αυτές στους κοινούς σπίλους. Οι νοσούντες από το σύνδρομο πρέπει να παρακολουθούνται από ειδική κλινική μελαγχρωματικών βλαβών και μελανώματος. Η ερμηνεία των δερματοσκοπικών προτύπων, η χαρτογράφηση και η ψηφιακή δερματοσκόπηση αποτελούν σημαντικά βοηθήματα για την πρώιμη διάγνωση του μελανώματος και την παρακολούθηση των ασθενών από τον ειδικό δερματολόγο.
(EL)
Atypical multiple mole syndrome is the most important phenotypical risk factor for developing cutaneous melanoma and approximately 7% to 15% of all melanomas develop in the context of the syndrome. Carriers may have multiple melanocytic moles, atypical moles with or without personal or familial history of melanoma. Several authors have proposed different terms and classifications that are all used, which makes the definition of the syndrome unclear. However, it is widely agreed that the syndrome may be sporadic or familial. More recent is the revised classification of Newton et al.-British group with the following criteria: 1) two or more clinically atypical nevi, 2) more than 100 nevi greater than 2mm in patients between 20 and 50 years of age, 3) more than 50 nevi greater than 2mm in patients under 20 years of age or more than 50 years of age, 4) more than one nevus in buttocks or instep, 5) one or more pigmented lesions in the iris. Scores greater than or equal to 2 characterize the AMS phenotype. Kraemer’s and Rigel’s classification is also important as it indicates the magnitude of the risk of melanoma for patients and describes the following 4 subtypes: type A: sporadic AMS; type B: familial AMS; type C: sporadic AMS with personal history of melanoma; type D: familial AMS, with one family member with a history of melanoma; type D2: familial AMS with two or more family members with a history of melanoma. The incidence of melanoma in the syndrome carriers is significantly higher than in general population and rises as the number of melanomas increase in a family, while in some cases prevalence can reach 100%. Age of diagnose is also lower as the 10% of patients develop melanomas before 20 years of age. Dysplastic nevi are a key factor in the syndrome diagnosis. The histopathology criteria for the diagnosis of DN are architectural disorders as: bridging between adjacent rete, lentiginous hyperplasia, random cytologic atypia, pagetoid spread, nests, fibroplasia, lymphocytic infiltrate and cytologic atypia. Larger size is also an important parameter. The grading of DN atypia as mild, moderate and severe involves both architectural and cytological features. A diagnostic model for the facilitation of D.N diagnosis is also widely used, which requires the presence of 2 major and at least 2 minor criteria. Most DN will not develop in melanomas, however the presence and the number of nevi, either benign or dysplastic, is related with the risk of developing melanoma and this correlation is stronger for DN. The main melanoma susceptibility gene is CDKN2A at the locus 9p21, which codes for two tumour suppressor proteins p16INK4A and p14ARF that are important cell cycle regulators. Mutations in CDKN2A are present in 20% to 40% of familial melanomas and in 2% of all melanoma cases. Furthermore, researchers have reported gradual loss of heterozygosity and longer telomeres length from benign nevi towards DN and melanomas, whereas BRAF mutations do not seem to differ. Carriers of the syndrome should be followed up by a special dermatologist within a melanocytic nevi and melanoma clinic. The interpretation of dermatoscopic patterns, total body mapping and digital dermoscopy are essential tools for the early recognition of melanomas and the follow up of melanoma prone families by dermatologists.
(EN)
/aggregator-openarchives/portal/institutions/uoa
