Στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να εξεταστεί η φιλοσοφία του Martin Heidegger, ιδιαίτερα δε το κομμάτι αυτής που έχει να κάνει με την τέχνη. Η ενασχόληση του Heidegger με την τέχνη, όπως αυτή αποτυπώνεται στην πραγματεία του «Holzwege», «Η προέλευση του έργου τέχνης», «Der Ursprung des Kunstwerkes», δεν μπορεί να ιδωθεί ως κάτι αποκομμένο από το κυρίως φιλοσοφικό του έργο. Στην πραγματεία του Heidegger για την τέχνη αποτυπώνεται η λεγόμενη «Στροφή» του φιλοσόφου. Δηλαδή, στο πριν της «Στροφής» έργο το Είναι ήταν εξαρτημένο από το Dasein. Στο μετά της «Στροφής» έργο το Da-sein είναι εξαρτημένο από το Είναι. Το 1989, δεκατρία χρόνια μετά το θάνατο του Heidegger, δημοσιεύεται το βιβλίο του, «Εισφορές στη Φιλοσοφία – Για την Ιδιοποίηση», «Beitrage zur Philosophie – Vom Ereignis», το οποίο δεν εστιάζει πλέον στην προβολική κατανόηση του Da-sein αλλά στην φανέρωση του Είναι Αυτού τούτου. Στη μελέτη του Heidegger για τον ποιητικό λόγο του Hölderlin το Είναι εμπεριέχεται στη γλώσσα που θεωρείται ως «ο οίκος του Είναι».
Στο τέταρτο κεφάλαιο της παρούσας μελέτης εξετάζεται το ποιητικό κατοικείν του ανθρώπου στον κόσμο. Στη διάλεξη με τίτλο «Κτίζειν Κατοικείν Σκέπτεσθαι», «Bauen Wohnen Denken», που έδωσε ο Heidegger το 1951 στη μεταπολεμική Γερμανία, δίδεται η απάντηση στο ερώτημα για την ουσία της αρχιτεκτονικής, για το τι πραγματικά εστί η αρχιτεκτονική. Το κατοικείν οδηγεί την παρούσα πραγματεία στο να εξετάσει και την ανεστιότητα, την ξενότητα που χαρακτηρίζει τον σύγχρονο άνθρωπο, όπως και το ερώτημα για την ουσία της τεχνικής. Για τον Heidegger το ανοίκειο, η ανοικειότητα, αποτελεί θεμελιακό οντολογικό χαρακτηριστικό του ανθρώπου. Η ανεστιότητα του σύγχρονου ανθρώπου δεν προκαλείται από την τεχνολογία μιας και ο άνθρωπος είναι ανέστιος οντολογικά. Ο άνθρωπος ως ένα Είναι προς θάνατο, κατοικεί στον κόσμο έχοντας εγγεγραμμένη μέσα του την έλλειψη πατρίδας, την ανοικειότητα και την ξενότητα. Αυτό ίσως αποτελεί και τον βασικό λόγο για τον οποίο πρέπει να στέκεται στον κόσμο ως ένα σκεπτόμενο ον.
(EL)
The aim of this dissertation is to examine Martin Heidegger’s philosophy, especially the part of it that has to do with art. Heidegger’s preoccupation with art, as reflected in his treatise «Holzwege», «The Origin of the Work of Art», («Off the Beaten Track»), «Der Ursprung des Kunstwerkes», cannot be seen as something detached from his main philosophical work. Heidegger's treatise on art reflects the philosopher's so-called «Kehre». That is, in the work before the «Kehre», Being is dependent on Dasein. In the work after «Kehre» Da-sein is dependent on Being. In 1989, thirteen years after Heidegger's death, his book «Contributions to Philosophy – From the Enowning», «Beitrage zur Philosophie - Vom Ereignis» was published, which no longer focuses on the projective understanding of Da-sein but on the manifestation of the Being in itself. In Heidegger's study of Hölderlin's poetic diction, Being is contained in the language that is seen as «the house of Being».
The fourth chapter of the dissertation examines the poetic dwelling of man in the world. In the lecture entitled «Building, Dwelling, Thinking», «Bauen, Wohnen, Denken», given by Heidegger in 1951 in post-war Germany, the answer to the question of the essence of architecture, of what architecture really is, is formulated. The dwelling leads the present work to examine homelessness and strangeness that characterizes the contemporary man, as well as the question of the essence of technique. For Heiddegger, uncanniness is a fundamental ontological characteristic of man. The homelessness of the modern man is not caused by technology, since man is homeless ontologically. Man, as a Being towards death, dwells with the lack of homeland, uncanniness and strangeness inscribed in him. This is perhaps the main reason why he has to stand in the world as a thinking being.
(EN)
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
