Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η σταδιακή ένταξη της περιβαλλοντικής διάστασης στο πλαίσιο λειτουργίας της Κ.Α.Π. και η ανάδειξη της αναβάθμισης της από απλή οδηγία σε σημαντικό χρηματοδοτικό εργαλείο. Στο πρώτο κεφάλαιο παρακολουθείται η εξελικτική πορεία της Κ.Α.Π. μέσα από τις μεταρρυθμίσεις που δέχτηκε και αναλύονται μερικά από τα πιο σημαντικά προγράμματα δράσης που έχουν αναπτυχθεί στα πλαίσιά της.
Στη συνέχεια, στο δεύτερο κεφάλαιο, ξεκινώντας από τα αίτια δημιουργίας της και τη σημασία ύπαρξής της για την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα αναλυθεί η δομή και ο τρόπος λειτουργίας της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, δίνοντας έμφαση στους μηχανισμούς λήψης αποφάσεων και στα μέσα χρηματοδότησης που επιστρατεύονται.
Στο τρίτο κεφάλαιο και μετά από την ανάλυση της βασικής δομής της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, παρουσιάζεται η μεταρρύθμιση του 2003-2004, γνωστή και ως «Ενδιάμεση Συμφωνία», καθώς επίσης και οι λόγοι που οδήγησαν στην αναθεώρηση της Κ.Α.Π. και την μετάβαση στο καθεστώς ενιαίας αποδεσμευμένης ενίσχυσης και την εισαγωγή της «περιβαλλοντικής» πολλαπλής συμμόρφωσης. Εξηγούνται τα βασικά χαρακτηριστικά της πολιτικής, καθώς και οι αλλαγές προς μία περιβαλλοντική κατεύθυνση. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι αναδιαρθρώσεις που προέκυψαν στον δεύτερο πυλώνα και η λειτουργία της πολιτικής κατά την περίοδο 2007-2013.
Το τέταρτο κεφάλαιο αφορά την αμέσως επόμενη προγραμματική περίοδο, για τα έτη 2014
2020, τις αλλαγές που επιφέρει η νέα μεταρρύθμιση, τη χρηματοδότηση της Κ.Α.Π. για την περίοδο αυτή και την εισαγωγή νέων εννοιών στην ατζέντα της πολιτικής, όπως η πράσινη ενίσχυση και η στρατηγική «Ευρώπη 2020».
Το πέμπτο και τελευταίο κεφάλαιο αναλύει την πιο πρόσφατη μεταρρύθμιση της Κ.Α.Π., για την προγραμματική περίοδο 2021-2027 και παρουσιάζει τις αλλαγές μεταξύ των δύο βασικών πυλώνων και τα νέα εργαλεία που αναπτύσσει και εφαρμόζει η πολιτική, όπως η «Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (Green Deal)» και η στρατηγική «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο (Farm to Fork)».
Επίσης, αναλύονται οι στόχοι που έχουν τεθεί και το πλάνο χρηματοδότησης της πολιτικής μέσω του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου που έχει αποφασισθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την περίοδο 2023-2027. Οι νέες προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει και ο τρόπος με τον οποίο θα προσαρμοστεί σε αυτές, θα καθορίσουν τη μελλοντική πορεία της Κ.Α.Π., ενώ οι πρώτες εκτιμήσεις που υπάρχουν έως τώρα δίνουν μια εικόνα ως προς τα κενά που θα πρέπει να καλύψει σε μελλοντικό χρόνο η Κ.Α.Π.
(EL)
This paper presents the gradual integration of the environmental dimension in the framework of the C.A.P. and its upgrade from a simple directive to an important financial instrument. The first chapter traces the evolution of the C.A.P. through the reforms it has undergone and analyses some of the most important action programs that have been developed under the C.A.P.
In the second chapter, starting from the reasons for its creation and the importance of its existence for the European Union, the structure and functioning of the C.A.P. will be analyzed, with emphasis on the decision-making mechanisms and the financial instruments used.
In the third chapter, after the analysis of the basic structure of the C.A.P., the 2003-2004 reform, also known as the "Interim Agreement", is presented, as well as the reasons that led to the revision of the C.A.P. and the transition to the single decoupled payment scheme and the introduction of "environmental" cross-compliance. The main features of the policy are explained, as well as the changes in an environmental direction. Then the chapter presents the restructuring that occurred under the second pillar and the operation of the policy during the period 2007-2013.
The fourth chapter deals with the next programming period, for the years 2014-2020, the changes brought about by the new reform, the funding of the C.A.P, for this period and the introduction of new concepts in the policy agenda, such as “Green Aid” and the “Europe 2020” strategy.
The fifth and last chapter analyses the most recent reform of the Common Agricultural Policy for the programming period 2023-2027 and presents the changes between the two main pillars and the new tools developed and implemented by the policy, such as the "European Green Deal" and the "Farm to Fork" strategy.
It also analyses the objectives set and the funding plan of the policy through the multiannual financial framework decided by the European Commission for the period 2021-2027. The new challenges that the C.A.P. must face and the way in which it will adapt to them will determine the future course of the policy, while the first estimates available so far give an idea of the gaps that the Common Agricultural Policy will have to fill in the future.
(EN)
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
