Στην παρούσα μελέτη ερευνάται η κατανομή των βαρέων μετάλλων (ως δείκτες
θαλάσσιας ρύπανσης) στα επιφανειακά ιζήματα του πυθμένα της παράκτιας ζώνης του
Κόλπου του Ηρακλείου (Β. Κρήτη), σε σχέση με το ιζηματολογικό και υδροδυναμικό
καθεστώς. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού εξετάζονται τα ιζηματολογικά
χαρακτηριστικά (πλήρης κοκκομετρική ανάλυση, συμμετοχή οργανικού και ανόργανου
άνθρακα), το κυματικό καθεστώς με βάση τα περιοχικάανεμολογικά δεδομένα καθώς
και η επιβάρυνση των θαλάσσιων ιζημάτων σε βαρέα μέταλλα (σίδηρος, ψευδάργυρος,
μαγγάνιο, χαλκός, χρώμιο και μόλυβδος).
Η συλλογή των δεδομένων στην περιοχή μελέτης έγινε τον Ιούνιο του 2010 με τη
βοήθεια του αλιευτικού-ερευνητικού σκάφους «ΦΙΛΙΑ» και με τη χρήση
δειγματολήπτη επιφανειακού ιζήματος τύπου Smith McIntyre (Smith and
McIntyre,1954). Οι κοκκομετρικές-ιζηματολογικές αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν
βάσει της μεθοδολογίας Folk (1980), ο οργανικός άνθρακας υπολογίστηκε με την
κλασσική μέθοδο τουWalkey (1947) όπως αυτή τροποποιήθηκε από τους Jackson
(1958) και πιο πρόσφατα από τους Loring & Rantala (1992), ενώ η συμμετοχή σε
βαρέα μέταλλα των ιζημάτων υπολογίστηκε με Φασματοσκοπία Ατομικής Απορρόφησης
με Φλόγα (FAAS) μετά από επεξεργασία με πυκνά οξέα.
Η συμμετοχή των βαρέων μετάλλων στα ιζήματα του πυθμένα, σε σχέση με τα
ιζηματολογικά χαρακτηριστικά (κοκκομετρικό μέγεθος, κατανομή ασβεστίου), το
κυματικό καθεστώς και τη γενικότερη θαλάσσια κυκλοφορία δείχνει ότι προέρχονται
από παράκτιες ανθρωπογενείς πηγές (ρύπανσης). Όμως, σύμφωνα όμως με τα κριτήρια
της USEPA -US Environmental Protection Agency (1992) όλα τα δείγματα
χαρακτηρίζονται ως μη ρυπασμένα, με εξαίρεση το ολικό Cr ως προς το οποίο
χαρακτηρίζονται (σημειακά) από μέτρια έως ρυπασμένα. Μάλιστα η σύγκριση των
μέσων τιμών των συγκεντρώσεων των βαρέων μετάλλων Cu, Pb και Zn στα επιφανειακά
ιζήματα της παρούσας μελέτης με αυτές αντίστοιχης μελέτης, της οποίας η
δειγματοληψία πραγματοποιήθηκε το 1989, έδειξε σημαντικότατη μείωση των
συγκεντρώσεων τους, που αποδίδεται στον περιορισμό των παράκτιων ρυπογόνων
πηγών και στη δυνατότητα της υδροδυναμικής να αραιώσει τις συγκεντρώσεις των
βαρέων μετάλλων, μέσω των διεργασιών επαναιώρησης και μεταφοράς.
(EL)
The present study investigates the sedimentological characteristics, the
wind-induced waves and the distribution of trace metals (Fe, Zn, Mn, Cu, Cr and
Pb), as indicators of pollution, in the surficial offshore shelf sediments
along the northern coast of Heraklion Prefecture Crete, Mediterranean Sea). The
concentrations and the spatial distribution of the different trace metals, in
relation to the sedimentological characteristics and the water circulation
pattern of the continental shelf, are associated with human inshore sources of
pollutants located along the coastline of the study area. Purpose of the study
is the comparison of the sedimentological results as well as the heavy metal
concentrations with the previous study by Poulos et al. (2009) where sampling
took place in September 1989.
Heavy metal concentrations measured are not considered to be dangerous to human
health, as they are lower than the standard values given by USEPA, 1992 (US
Environmental Protection Agency), with only a few localized exceptions
concerning Cr. Furthermore, in opposition with the past results the reduction
of Cu, Pb and Zn concentrations in surficial sediments is outstanding.
Sampling was carried out in June 2010 using the R/V Philia while the field
survey was carried out at 59 stations over 9 transects from 10 to 70 m depths
(and up to 200m to a selected transect) perpendicular to the coastline of
Heraklion Bay. At each station, a single undisturbed sediment sample was taken
using a Smith McIntyre grab (Smith and McIntyre 1954). The standard sieve
analysis technique (Folk 1980) was used to determine the sand and mud (silt and
clay) percentages, of each of the surficial sediment samples. The total organic
carbon in sediment samples was determined according to the standard technique
outlined by Walkey (1947) with the modifications described by Jackson (1958)
and Loring&Rantala (1992). The concentrations of heavy metals were determined
by means of Flame Atomic Absorption Spectrophotometry (FAAS) with background
correction after being processed by dense acids.
(EN)
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
