Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως σκοπό τη μελέτη της απογραφής πληθυσμού που διεξήγαγε το Οθωμανικό Κράτος κατά τη διετία 1905-1906 στο Βιλαέτι Αδριανουπόλεως, ενώ παράλληλα, αποπειράται να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο το Βασίλειο της Ελλάδος αναμειγνύεται στην απογραφική διαδικασία, προκειμένου να προωθήσει την ελληνική εθνική ιδέα στο ορθόδοξο χριστιανικό στοιχείο της περιοχής, ελληνόφωνο και μη.
Αρχικά, ορίσαμε τον γεωγραφικό χώρο της Θράκης και παραθέσαμε τη διοικητική διαίρεση του Βιλαετίου Αδριανουπόλεως, στις αρχές του 20ού, οπότε και πραγματοποιήθηκε η απογραφή, δίνοντας ταυτόχρονα και την εκκλησιαστική διαίρεση της περιοχής την ίδια περίοδο.
Ακολούθως, κρίναμε απαραίτητο να μιλήσουμε για τις καταγραφές πληθυσμού στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και εκθέσαμε τις απογραφές πληθυσμού, κατά τον 19ο αιώνα, ενώ προσπαθήσαμε να δώσουμε στοιχεία για τις συλλογικές ταυτότητες του ορθόδοξου χριστιανικού πληθυσμού στην περιοχή της Θράκης, κατά την περίοδο της Οθωμανικής διοίκησης για να καταλήξουμε στον τρόπο, με τον οποίο ανασημασιοδοτήθηκαν, εξαιτίας συγκεκριμένων πολιτικών αλλαγών, στο εσωτερικό της Αυτοκρατορίας, αλλά και της ανάδυσης του ελληνικού και βουλγαρικού εθνικισμού, χρησιμοποιώντας ταυτόχρονα και ορισμένα δημογραφικά στοιχεία που αφορούν στα παραπάνω.
Στη συνέχεια μιλήσαμε για την απογραφή του 1905 - 1906 εν γένει και ειδικότερα για την διεξαγωγή της στο Βιλαέτι Αδριανουπόλεως. Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας παρουσιάστηκαν οι επιδιώξεις του Οθωμανικού Κράτους και ο τρόπος με τον οποίο οργάνωσε και πραγματοποίησε τη συγκεκριμένη πληθυσμιακή καταγραφή, κάνοντας σύγκριση με τα όσα προβλέπονταν στη σχετική νομοθεσία και αναφερθήκαμε στα ζητήματα που προέκυψαν, κατά τη διάρκειά της, στον τρόπο αντιμετώπισής τους από το Οθωμανικό Κράτος, στην αντίδραση του εντόπιου πληθυσμού, στην ολοκλήρωση της διαδικασίας της απογραφής και στα αποτελέσματά της.
Τέλος, προσπαθήσαμε να παρουσιάσουμε την εμπλοκή του Ελληνικού Κράτους στην απογραφή αυτή και τον τρόπο με τον οποίο αυτή εκδηλώθηκε με σκοπό την ευόδωση των ελληνικών εθνικιστικών επιδιώξεων, αφού, πρώτα, πραγματοποιήσαμε μια σύντομη επισκόπηση της εθνικής πολιτικής του Ελληνικού Κράτους, κατά την περίοδο του 19ου και 20ού αιώνα.
Η πηγή μας στη συγκεκριμένη εργασία ήταν μέρος των προξενικών αναφορών των Ελλήνων διπλωματών που υπηρετούσαν την περίοδο της απογραφής στα Προξενεία του Ελληνικού Κράτους στο Βιλαέτι Αδριανουπόλεως και τα οποία έχουν εκδοθεί από τον ερευνητή Πέτρο Γεωργαντζή σε τέσσερις τόμους, στην περίοδο ανάμεσα στα έτη 1998 – 2000. Επιπλέον, πηγή μας ήταν o τέταρτος τόμος των Οθωμανικών Κωδίκων, ο οποίος αποτελεί συλλογή όλων των νόμων, των διαταγμάτων, των κανονισμών, των οδηγιών και των εγκυκλίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, έως το έτος 1891, οπότε και εκδόθηκε, στην Κωνσταντινούπολη, από τον Δημήτριο Νικολαΐδη. Τα αριθμητικά δεδομένα των απογραφών αντλήθηκαν από την μελέτη του καθηγητή Kemal Haşim Karpat για τον οθωμανικό πληθυσμό την περίοδο των ετών 1830 – 1914, με τίτλο “Ottoman Population 1830 – 1914. Demographic and Social Characteristics”, από το βιβλίο του Στ. Β. Ψάλτη που εκδόθηκε το 1919, όπως επίσης από πίνακες που παρατίθενται στα Προξενικά Αρχεία Θράκης.
(EL)
This diploma thesis aims at studying the population census conducted by the Ottoman State during the two years 1905-1906 in the Vilayet of Adrianople, while attempting to examine the way in which the Kingdom of Greece is involved in the census process in order to promote the Greek national idea in the orthodox Christian element of the region, Greek-speaking and non-Greek.
Initially, we defined the geographical area of Thrace and listed the administrative division of the Vilayet of Adrianople in the early 20th, when the census was carried out, giving at the same time the ecclesial division of the area during the same period.
Then we considered it necessary to talk about population records in the Ottoman Empire and we exposed the population censuses in the 19th century while we tried to provide data on the collective identities of the Orthodox Christian population in the region of Thrace during the period of the Ottoman administration to come to the way in which they were marked by certain political changes within the Empire and the emergence of Greek and Bulgarian nationalism using simultaneously some demographic data relating to the above.
Then we talked about the 1905-1906 census in general and especially about its conduction at Vilayet of Adrianople. Within this effort, we presented the Ottoman State's aspirations and the way in which it organized and carried out this population survey, comparing it with the provisions of the relevant legislation, and we referred to the issues that emerged during the process of dealing with them from the Ottoman state, to the reaction of the local population, to the completion of the inventory process and its results.
Finally, we attempted to present the involvement of the Hellenic State in this inventory and the way in which it manifested itself in order to succeed in the Greek nationalist pursuits, since we first made a brief overview of the national policy of the Greek state during the 19th and 20th century.
Our source in this work was part of the consular reports of the Greek diplomats serving during the period of the census at the Consulates of the Greek State at the Vilayet of Adrianople and issued by the researcher Petros Georgantzis in four volumes in the period between 1998 and 2000. Our source was also the fourth volume of the Ottoman Codes, which is a collection of all the laws, decrees, regulations, instructions and circulars of the Ottoman Empire until 1891, when it was published in Istanbul by Dimitrios Nikolaidis. The census figures were drawn by Professor Kemal Haşim Karpat's study of the Ottoman population between 1830 and 1914, entitled "Ottoman Population 1830-1914. Demographic and Social Characteristics", from the book of St. B. Psaltis entitled “Thrace and the strength of the Greek element in it”, which includes statistics and it was published in 1919, as well as from the tables listed in the Consular Archives of Thrace.
(EN)
/aggregator-openarchives/portal/institutions/uoa
