Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία αποτελεί μια κριτική προσέγγιση των σύγχρονων φιλοσοφικών ρευμάτων που έχουν αποπειραθεί να δώσουν μια θεωρητική απάντηση στο ερώτημα «τι είναι το συναίσθημα». Ένα σημαντικό μέρος των φιλοσοφικών θεωριών, οι κρισιοκεντρικές θεωρίες (judgmentalist theories), δέχεται ότι τα συναισθήματα είναι κρίσεις, ή γνωστικές αποτιμήσεις, οι οποίες είναι υπεύθυνες για την ένταση της συναισθηματικής αντίδρασης. Οι διαφορετικές εκτιμήσεις ενός ατόμου οδηγούν σε ανάλογες σωματικές προσαρμογές, οι οποίες με τη σειρά τους αλλάζουν τη σχέση ατόμου-περιβάλλοντος και οδηγούν, εν τέλει, στην έκφραση διαφορετικών συναισθημάτων. Στον αντίποδα βρίσκονται οι σωματoκεντρικές θεωρίες (somatic theories). Σύμφωνα με αυτές, η αντίληψη ενός διεγερτικού γεγονότος ακολουθείται άμεσα από σωματικές αλλαγές, η αντίληψη των οποίων αποτελεί τη βάση εκδήλωσης των συναισθημάτων. Σε ένα πρώτο επίπεδο, η παρούσα εργασία παρουσιάζει τις πιο γνωστές θεωρητικές προσεγγίσεις των προαναφερόμενων φιλοσοφικών ρευμάτων και στη συνέχεια εξετάζει κριτικά τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, αναλύεται σύντομα το ψυχοπαθολογικό φαινόμενο της Μείζονος Καταθλιπτικής Διαταραχής και δοκιμάζονται οι θέσεις των κρισιοκεντρικών και των σωματοκεντρικών θεωριών σε σχέση με ένα φαινόμενο ψυχοπαθολογίας, για το οποίο υπάρχουν αρκετά εμπειρικά δεδομένα, ψυχιατρικές προσεγγίσεις και προσωπικές μαρτυρίες.
(EL)
This master thesis evaluates critically the modern philosophical theories that have attempted to apporach theoritically the question “what is an emotion”. The majority of philosohical theories of emotion hold a judgmentalist theory as they accept that emotions are judgments, or cognitive appraisals, which are responsible for the intensity of the emotional reaction. Different appaisals lead to different somatic adaptations, which in turn change the person-environment relationship and cause different emotional reactions. On the other hand, somatic theories of emotion accept that the perception of various stimulus leads directly to somatic physiological changes, the perception of which gives rise to emotional experience. The initial objective of this thesis is to present the most prominent approaches of the aforementioned philosophical theories and to critically evaluate their advantages and disadvantages. As a next step, the psychopathological phenomenon of Major Depression is analysed, based on psychiatric approaches and personal testimonies, and then the key positions of the examined philosophical theories of emotion are tested against it.
(EN)
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
