Η παρούσα συμμετοχική έρευνα δράσης, σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε με σκοπό την δημιουργία
συλλογικών οικολογικών πρωτοβουλιών στην πόλη, αξιοποιώντας τα παραδείγματα από δράσεις
αστικής γεωργίας σε επίπεδο πολιτών σε πολλές μεγάλες πόλεις του κόσμου.
Επιχειρήθηκε η σύνδεση σαφών περιβαλλοντικών πληροφοριών και μικρών καλλιεργητικών
δράσεων, με την εκδήλωση ευαισθητοποίησης και κατά συνέπεια, την αλλαγή της στάσης των
συμμετεχόντων με θετικές και υπεύθυνες πρακτικές απέναντι στο περιβάλλον. Αναζητήθηκαν οι
προτεραιότητες που δίνουν οι συμμετέχοντες σε συγκεκριμένες στρατηγικές υπεράσπισης θετικών
συμπεριφορών με οικολογικό πρόσημο, καθώς και η αξία και τα νοήματα που προσδίδουν οι ίδιοι
έπειτα από την εμπειρία τους στις δράσεις.
Το όλο εγχείρημα τμηματοποιήθηκε σε:
α) ομαδικές δράσεις και μηχανισμούς αυτοοργάνωσης αστικών κήπων, όπου συντελούνται
εκπαιδευτικές, παιγνιώδεις και οικολογικές πρακτικές, διαμορφώνοντας μια συλλογικότητα, και
β) ερευνητική διερεύνηση μέσα από εργαλεία συνεντεύξεων, ομάδων εστίασης, συμμετοχικής
παρατήρησης και ερωτηματολογίων.
Η ομάδα που διαμορφώθηκε, σχηματοποίησε τις μορφές δράσεων, υπηρεσιών πραγμάτωσης και
συντήρησης των φυτών, ενώ παράλληλα, προσέφερε διερευνητικά μονοπάτια προς επανάληψη σε
παρόμοιες μικρές πρωτοβουλίες αστικών κήπων.
Στα τελικά αποτελέσματα, ελέγχθηκε η απόδοση κι επιτυχία των λογείς δράσεων ως προς την κάλυψη
των αναγκών και των στόχων που έθεσαν τα μέλη. Διερευνήθηκε η εμπειρική διαπραγμάτευση με τα
εκάστοτε εμπόδια που εμφανίζονταν, καθώς και η επιρροή που άσκησε η επαφή με τα φυτά στη
συνολική οπτική των συμμετεχόντων προς μια πιο υπεύθυνη διαβίωση στον αστικό χώρο.
Παράλληλα, διερευνήθηκε η εμπλοκή των συμμετεχόντων στις δράσεις και οι συνεργατικές σχέσεις
που σκιαγράφησαν τη δέσμευση των ατόμων στην ομάδα και την επέκταση της αξίας των θετικών
πρακτικών. Τέλος, λόγω των έκτακτων μέτρων και των ακραίων αλλαγών που υπέστη η
καθημερινότητα από την πανδημία του COVID-19, ερευνητική εστίαση δόθηκε στους μηχανισμούς
και τα εμπόδια που μετέβαλαν την ταυτότητα και τη μορφή των δράσεων σε οικιακούς
λαχανόκηπους. Με την ψηφιακή πλατφόρμα να αναδύεται ως το κύριο μέσο επικοινωνίας, η
αντίληψη του χώρου και η εμπειρία της χρήσης του αποτέλεσαν σημεία νοηματοδότησης και
ερευνητικής περιέργειας. Η δια ζώσης συλλογική δράση μετατράπηκε στην πορεία σε ένα ψηφιακό
λαχανόκηπο και σε ένα μέσο επικοινώνησης, διεπαφής και αλλαγής.
(EL)
The participatory action research that is presented in this essay was designed and implemented in
order to create collective ecological initiatives in the city, utilizing examples of urban agriculture
actions of citizens in many major cities around the world. An attempt was made to link clear
environmental information and small cultural activities, with the manifestation of awareness and
consequently, the change into positive and responsible practices towards the environment for the
selected group. The priorities given by the participants in specific strategies for defending positive
behaviors with an ecological sign were sought, as well as the value and meanings that they gave
themselves after their experience of the project.
The whole project was divided into two aspects:
a) the group actions and mechanisms of self-organization of an urban garden, where educational,
playful and ecological practices take place that formed a collective, and
b) a research inquiry that was implemented by interviews, focus groups, participatory observation and
questionnaires.
The team of this project was the central factor that shaped the forms of actions and applied
mechanisms in order to maintain the garden, while at the same time, it offered exploratory paths to be
repeated in similar small urban garden initiatives.
The final results analysis, explored the performance and success of the various actions in terms of
meeting the needs and goals set by the members. The empirical negotiation with the arisen obstacles
was investigated, as well as the influence that the contact with the plants had on the overall perspective
of the participants towards a responsible living. At the same time, an observation took place about the
involvement of the participants in the actions and the collaborative relationships that outlined the
commitment of the individuals in the group and the extension of the positive practices. Finally, due to
the emergency measures and the extreme changes that the daily life of everyone underwent from the
COVID-19 pandemic, a research focus was given to the mechanisms and obstacles that changed the
identity and the form of actions into home vegetable gardens. With the digital platform emerging as the
main means of communication, the perception of space and the experience of its use were points of
research curiosity. The physical form of the collective action has evolved into a digital vegetable
garden and a means of communication, interface and change.
(EN)
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
