Περίληψη
Το μυθιστόρημα του Φ. Ντοστογιέφσκι «Έγκλημα και Τιμωρία», όπως και πολλά άλλα έργα του συγγραφέα, διακρίνεται από λεπτότητα της ψυχολογικής ανάλυσης και ακριβή, "πολυεπίπεδη" απεικόνιση των χαρακτήρων. Ο Ντοστογιέφσκι που πίστευε ότι η ηθική αρχή σε μια γυναίκα είναι πιο ανεπτυγμένη συγκριτικά με έναν άνδρα, έδωσε μεγάλη σημασία στις γυναικείες μορφές του μυθιστορήματος. Το ιδιαίτερο στυλ του συγγραφέα, που εκφράζεται με έναν συνδυασμό εκφραστικών τρόπων και καλλιτεχνικής επανεξέτασης ορισμένων γλωσσικών στοιχείων, τού επιτρέπει να αποκαλύψει πλήρως τις μορφές των ηρωίδων.
Στόχος της μελέτης είναι η συγκριτική ανάλυση των λογοτεχνικών πορτρέτων της Σόνιας Μαρμελάντοβα, της Κατερίνας Ιβάνοβνα και της Αλιόνα Ιβάνοβνα στο πρωτότυπο μυθιστόρημα με τις αναπαραστάσεις τους σε τέσσερις ελληνικές και τρεις αγγλικές μεταφράσεις του μυθιστορήματος. Αντικείμενο της έρευνας είναι τα γλωσσικά μέσα που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία λογοτεχνικών πορτρέτων γυναικείων μορφών, καθώς επίσης και οι ιδιαιτερότητες της διαμόρφωσης της ταυτότητας, στο πλαίσιο της θεωρίας της ταυτότητας των Brewer και Gardner (1996), τόσο στο πρωτότυπο μυθιστόρημα όσο και σε μεταφράσεις.
Η επιστημονική υπόθεση, ότι, στις μεταφράσεις γίνονται μετασχηματισμοί των επιπέδων ταυτότητας και μερική απώλεια της ιδιαιτερότητας του στυλ του συγγραφέα, που οδηγεί σε παραμόρφωση των γυναικείων μορφών, έχει επιβεβαιωθεί. Τα αποτελέσματα της μελέτης αποδεικνύουν, ότι, οι μετασχηματισμοί οφείλονται στη διαγλωσσική και διαπολιτισμική ασυμμετρία, στις ιδιαιτερότητες της διαμόρφωσης ταυτότητας στα ρωσικά, ελληνικά και αγγλικά και στις διαφορές μεταξύ αυτών των γλωσσικών πολιτισμών.
Η μεθοδολογία της έρευνας βασίζεται σε συγκριτική ανάλυση νατουραλιστικών δεδομένων (αποσπάσματα στο πρωτότυπο και σε μεταφράσεις με λογοτεχνικά πορτρέτα ηρωίδων) με τις μεθόδους επιστημονικής περιγραφής, σύγκρισης και ανάλυσης ορισμών λεξικών μονάδων και συντακτικών χαρακτηριστικών, για την παρακολούθηση των αλλαγών στις μεταφράσεις. Η συγκριτική ανάλυση των αποσπασμάτων με λογοτεχνικά πορτρέτα των ηρωίδων, μάς επιτρέπει να κρίνουμε τη σχετικότητα των μεταφράσεων ως προς τον βαθμό επάρκειας της μεταφοράς των ιδεών του συγγραφέα και του μοναδικού του στυλ. Προκειμένου να μελετηθεί ο βαθμός αντιστοιχίας των γυναικείων μορφών με τις προσδοκίες των αναγνωστών-στόχων, συλλέχθηκαν εμπειρικά δεδομένα με τη βοήθεια ερωτηματολογίων, τα οποία δόθηκαν σε δύο ομάδες φυσικών ομιλητών της Ελληνικής, όπου οι ερωτηθέντες της πρώτης ομάδας μιλούν και ρωσικά σε επίπεδο Γ2.
Η σημασία αυτής της εργασίας καθορίζεται από το γεγονός ότι, η σύγκριση της αναπαράστασης των γυναικείων μορφών καθιστά δυνατή την ανάλυση των ιδιαιτεροτήτων της διαμόρφωσης ταυτότητας στον ρωσικό πολιτισμό, καθώς επίσης και της μεταφοράς της σε άλλους γλωσσικούς πολιτισμούς, ιδίως στον αγγλικό και τον ελληνικό.
(EL)
Аннотация
Роман Ф. М. Достоевского «Преступление и наказание», как и многие другие произведения писателя, отличается глубоким психологизмом и точной «полифонической» прорисовкой образов героев. Достоевский верил, что нравственное начало в русской женщине более развито, чем в мужчине, поэтому уделял значительное внимание женским образам романа. Идиостиль автора, выраженный в сочетании образных приемов и художественного переосмысления определенных языковых элементов, позволяет ему полно и глубоко раскрыть образы героинь.
Целью исследования является сравнение художественных портретов Сони Мармеладовой, Алены Ивановны и Катерины Ивановны в оригинале романа с их репрезентациями в четырех греческих и трех английских переводах романа. Предметом исследования являются языковые средства, используемые для создания художественных портретов женских образов, и специфика построения идентичности в контексте теории идентичности М. Брюера и В. Гарднера (1996) в оригинале романа Ф. М. Достоевского «Преступление и наказание» и в переводах.
Научная гипотеза, состоящая в том, что в переводах возникают трансформации уровней идентичности и частичная потеря идиостиля автора, что приводит к искажению женских образов и авторского замысла, нашла свое подтверждение. Результаты исследования показывают, что трансформации обусловлены межъязыковой и межкультурной асимметрией, спецификой построения идентичности в русском, греческом и английском языках и различиями между этими лингвокультурами.
Методика исследования построена на сопоставительном анализе натуралистических данных (фрагментов, содержащих художественные портреты героинь, в оригинале и в переводах) с применением методов научного описания, сопоставления, анализа словарных дефиниций и синтаксических особенностей для отслеживания сдвигов в переводах. Сравнительный анализ фрагментов, содержащих художественные портреты героинь романа, позволяет оценить релятивность переводов с точки зрения степени адекватности передачи замысла автора и его идиостиля. Для изучения степени соответствия женских образов ожиданиям целевых читателей был проведен сбор и анализ эмпирических данных методом эллоциации (анкетирования) в двух группах респондентов-носителей греческого языка (отличие первой группы состоит в том, что респонденты владеют также русским языком на уровне Г2).
Значение данной работы определяется тем, что анализ репрезентации женских образов позволяет проследить особенности формирования идентичности в русской культуре и эквивалентность ее переноса в другие лингвокультуры, в частности, в английскую и греческую.
(EN)
/aggregator-openarchives/portal/institutions/uoa
