Η παρούσα εργασία προέκυψε από το ενδιαφέρον μου να διερευνήσω πώς μια τόσο βαθιά πατριαρχική κοινωνία όσο η ελληνική, διαχειριζόταν μύθους με ηρωίδες των οποίων ο βίος ερχόταν σε πλήρη αντιδιαστολή με τον αναμενόμενο κοινωνικό και βιολογικό ρόλο των γυναικών της καθημερινότητας. Φυσικά, ακριβώς επειδή η κοινωνική αναπαράσταση των γυναικών δεν ήταν κοινή σε όλη την Ελλάδα, επέλεξα, για λόγους μεθοδολογίας, να επικεντρωθώ στην Αθήνα, καθώς το αρχαιολογικό υλικό που μελέτησα ήταν αττικά αγγεία από τον 6ο ως και τον 4ο αι. π.Χ. Συνεπώς, θα ήταν πιο εύκολο τα όποια συμπεράσματα εξάγω αναφορικά με την εικονογραφική παρουσίαση και την εξέλιξη των υπό εξέταση μύθων, να ερμηνευτούν με βάση την αθηναϊκή κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα και την θέση της γυναίκας σε αυτήν. Παράλληλα, εξέτασα τις σωζόμενες λογοτεχνικές πηγές, με στόχο να εντοπίσω -στο βαθμό που είναι εφικτό- τα πρωταρχικά πυρηνικά στοιχεία του εκάστοτε μύθου υπό μελέτη, καθώς και το πώς αυτός εξελίχθηκε, εστιάζοντας κυρίως στις μυθοποιητικές διαδικασίες που μπορούν να αναχθούν στους κλασικούς χρόνους και σε Αθηναίους ιθύνοντες.
Ως μελέτες περίπτωσης επέλεξα την Πενθεσίλεια, την Αταλάντη και τη Μήδεια λόγω του τρόπου ζωής τους, ο οποίος ήταν εκτός των -αποδεκτών για το φύλο τους- ορίων του ελληνικού (αθηναϊκού) πολιτισμού ακόμα και αν εγγράφονταν σε αυτόν, όπως στις δυο τελευταίες περιπτώσεις. Απώτερος σκοπός, ο εντοπισμός κοινών συμβολισμών και μηχανισμών διαχείρισης των τριών αυτών γυναικών του μύθου και των σκοπών που αυτοί εξυπηρετούσαν, με δομικό αυτόν της ετερότητας και του επικίνδυνου Άλλου.
(EL)
This study is a result of my interest to explore the ways that ancient greek society, -so deeply rooted in patriarchy-, manipulated myths of heroines whose lives clearly opposed to the social and biological role of contemporary women. The selected case studies are Pentesilea, Atalanta and Medea due to their lifestyle which totally clashed with the acceptable norms of the greek civilization. However, since the social representation of womanhood is not commonly shared throughout Greece, I chose, due to methodology reasons, to focus on Athens and attic vases from the 6th to the 4th century B.C. As a result, whatever conclusions can be deducted from the iconography and evolution of the myths in question are to be interpreted based on the Athenian sociopolitical reality and the women' status in it. In addition, I studied the remaining ancient sources aiming to detect -to the extent possible- the mythological nucleus and its primary elements, as well as its evolution through mythopoetic procedures that date back to Athenian decision makers of the 5th century B.C.
(EN)
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
