Η παρούσα μελέτη στο πρώτο της μέρος, παρουσιάζει αναλυτικώς τη φιλοσοφική σκοπιά των Στωικών φιλοσόφων, ένα μέρος της Επικούρειας φιλοσοφικής σκέψης, καθώς και την αντιδιαστολή τους με τη πλατωνική και αριστοτελική φιλοσοφία με τις τελευταίες να επικεντρώνονται στην αντίληψή τους για την ψυχή. Σκοπός αυτής της συγκριτικής μελέτης είναι να αναδειχθούν οι διαφορετικές ποιότητες του ορισμού της ψυχής σε αυτές τις διαφορετικές φιλοσοφικές προσεγγίσεις καθώς και να αναδειχθεί η καθοριστική συμβολή της Στωικής φιλοσοφίας στη δημιουργία της επιστήμης της ψυχολογίας και κατ’ επέκταση των χρήσιμων, και ωφέλιμων για το σύνολο της κοινωνίας, ψυχοθεραπευτικών μεθόδων που αναπτύχθηκαν τον 20ο αιώνα. Η συγκριτική μελέτη της Στωικής φιλοσοφίας και της ψυχολογίας αναπτύσσεται στο δεύτερο μέρος της παρούσας μελέτης.
Η Στωική φιλοσοφία, αν και αποτελεί ένα από τα πιο βαλλόμενα ρεύματα της φιλοσοφίας, και όσο αυτή ήταν εν ενεργεία καθώς και μεταγενέστερα, αποδεικνύει τη σημαντικότητα και τη διαχρονικότητά της μέσω αυτής της απόδειξης εφαρμογής της σε τόσο σημαντικά ζητήματα της σημερινής εποχής όπως η θεραπεία της ψυχής.
Οι Στωικοί αντιπροσωπεύουν ένα ολιστικό ρεύμα φιλοσοφικής σκέψης σύμφωνα με το οποίο τίποτα το αφαιρετικό ή εμπειρικό δεν αποκλείεται από τη γνώση ή την αλήθεια, αλλά αντιθέτως εμπεριέχονται σε αυτή, ως μέρη ενός ευρύτερου συνόλου με ατέρμονη ροή. Το σώμα δεν διαχωρίζεται από την ψυχή, αλλά αποτελεί μία ενοποιημένη ενότητα ύλης μέσα στην οποία η φύση του ενός, καθορίζει και την πορεία του άλλου.
Αναλυτικότερα, το πρώτο μέρος της παρούσας εργασίας θα παρουσιάσει κυρίως την Στωική φιλοσοφική σκέψη της οποίας η βάση εντοπίζεται στη γνωσιοθεωρία, εστιάζοντας στο πώς τα γνωσιοθεωρητικά μέρη αυτής τους της φιλοσοφίας επηρεάζουν και αλληλεπιδρούν με τη ψυχή. Σε αντιπαραβολή, θα παρατεθούν οι αντίστοιχες φιλοσοφικές θεωρήσεις του Πλάτωνα του Αριστοτέλη που αφορούν την ψυχή και επιδερμικά του Επίκουρου, με σκοπό να αναδειχθούν οι θεμελιώδεις ορισμοί και αρχές πάνω στις οποίες εδράζεται ο τομέας της ψυχολογίας. Τέλος, στο δεύτερο μέρος, θα παρουσιαστεί η σύνδεση της Στωικής φιλοσοφίας με τις γνωστότερες ψυχοθεραπευτικές μεθόδους με σκοπό να αναδειχθεί η διαχρονικότητα και σημαντικότητά της.
(EL)
This MA Philosophy dissertation will firstly present excessively the philosophical aspect of Stoicism, Epicureanism as well as their comparison to the platonic and Aristotelian philosophy focusing on the meaning of soul (psihi) in ancient philosophy. The goal of this comparison and contrast is to show the different approaches each philosophical aspect has on the same meaning and at the same time to prove the crucial contribution of Stoic philosophy to the birth of psychology and different psychotherapeutic methods that still develop and have been developing since the beginning of the 20th century. This comparative study of Stoic philosophy and psycotherapeutical methods can be located on the second part of this dissertation.
Stoic philosophy is one of the most criticized philosophical currents, even nowadays but it the importance of it for the well-being of humans as individuals as well as being part of the society is more than obvious. This can be identified on the psychotherapeutic methods that have been developed throughout the years and have focused on the therapy of the soul.
Stoics represent a holistic philosophical approach of thinking according to which nothing empirical or abstract is excluded during the prosses of knowledge or truth, but on the contrary, these are included in it, as parts of a wider amount that flows constantly outside of the concept of time. In Stoic philosophy the body, mind and soul are conceived as one kind of matter that its substances (body, mind, soul) interact and direct with each other.
Furthermore, the first part of this dissertation will mainly present the philosophical way of thinking that is based on gnosiotheoretical approaches based on empirical data focusing on how that way of philosophical thinking affects and connects with the soul. In comparison to this philosophical approach, the platonic and aristotelian concept of the soul is going to be presented as well as the epicurean on the purpose of emerging the foundational definitions and principles of psychology. All in all, on the second part of this study I will present the connection of Stoic philosophy with the most famous psychotherapeutic methods aiming to show the continuity and importance of this philosophical aspect.
(EN)
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
