Αποτελεί ομολογουμένως κοινή παραδοχή η αίσθηση, ότι οι τελευταίες δεκαετίες έχουν σφυρηλατηθεί, ως επί το πλείστον, υπό το πρίσμα των επιταγών της Κοινωνίας της Γνώσης και της Πληροφορίας (Held & McGrew, 2004). Ειδικότερα η επικρατούσα αυτή κατάσταση δεν έχει αφήσει καθόλου ανεπηρέαστη και την παγκόσμια κοινότητα, η οποία καλείται αδιάλειπτα να συμβαδίζει επιτυχώς με την τρέχουσα ροή εξελίξεων και αναπάντεχων γεγονότων που κατακλύζουν την οικονομία, τη γεωπολιτική, την τεχνολογία αλλά και εν γένει το ευρύτερο κοινωνικό γίγνεσθαι (Hirst & Thomson, 1996) (Heywood, 2013). Κατά αυτό τον τρόπο, ανακύπτουν και εξαπλώνονται προς πάσα κατεύθυνση συνθήκες έντονης ανασφάλειας και αβεβαιότητας σε όλους τους τομείς απασχόλησης (Μπουραντάς Δ. , 2005). Συνεπώς, τα στελέχη που διαχειρίζονται ανώτατες διοικητικές θέσεις, απαιτείται να βρίσκονται σε συνεχή εγρήγορση, να διαθέτουν δημιουργική σκέψη, να καινοτομούν αλλά και να συναλλάσσονται, εντός των αυστηρώς προσδιορισμένων πλαισίων που επιτάσσουν οι κώδικες της διεθνούς ηθικής και δεοντολογίας (Μάντζαρης, 2003), (Μπουραντάς Δ. , 2018). Επιπλέον επιχειρήσεις όπως και κάθε είδους οργανισμοί, οφείλουν να προΐστανται των αλλαγών, έναντι των ανταγωνιστών τους, εφόσον επιδιώκουν την κατάκτηση μιας ηγετικής θέσης στην αγορά (Κορρές, 2015). Στον ίδιο άξονα είναι προσανατολισμένη και η παγκόσμια ακαδημαϊκή κοινότητα, καθώς επικεντρώνει τα επιστημονικά της ενδιαφέροντα προς την αναζήτηση επιτυχημένων στρατηγικών διοίκησης, προκείμενου να αντληθεί χρήσιμο υλικό που θα συνεισφέρει περαιτέρω στη γόνιμη εξέλιξη αυτής της έρευνας πεδίου. Κατ’ ουσίαν τις τελευταίες δεκαετίες έχει ανταπτυχθεί και εξελίσσεται ένας ανοιχτός διεπιστημονικός διάλογος που κάνει λόγο για την αξία, τη διαχείριση αλλά και την ανταλλαγή – ροή της γνώσης μεταξύ του εξωτερικού και του εσωτερικού περιβάλλοντος των επιχειρήσεων - οργανισμών (Ρωσσίδης & Ασπρίδης, 2017). Πράγματι, ο επιστημονικός τομέας της Διαχείριση Γνώσης, παρέχει τη δυνατότητα στους οργανισμούς να αξιοποιούν με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο, το πνευματικό - άυλο κεφάλαιο που διαθέτουν, επιφέροντας έτσι πολλαπλές βελτιώσεις στην απόδοση του προσωπικού, ενθαρρύνοντας παράλληλα την καινοτομία, χτίζοντας ανθεκτικότητα, διευκολύνοντας τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, αναβαθμίζοντας την ποιότητα των προϊόντων και των παρεχόμενων υπηρεσιών, οικοδομώντας δηλαδή μια νοοτροπία διά βίου μάθησης, ένα αδιαφιλονίκητο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα (Νονάκα & Τακεούτσι, 2003). Κάνοντας νύξη παραπάνω για την τόσο πολυσυζητημένη και συνάμα πολυσήμαντη έννοια της ποιότητας, αξίζει να υπογραμμιστεί στο σημείο αυτό, η σπουδαιότητα της εφαρμογής των αρχών Διοίκησης Ολικής Ποιότητας (ΔΟΠ) σε μια οργάνωση, καθότι συνιστά μια απόπειρα ολιστικής στρατηγικής διαχείρισης, η οποία δίνει έμφαση στη συνεχή βελτίωση, στην ικανοποίηση των πελατών (εσωτερικών - εξωτερικών), στη δέσμευση των εργαζομένων και τελικά οδηγεί στην επίτευξη επιχειρηματικής αριστείας (Δερβιτσιώτης, 2001). Κατά συνέπεια το ιαπωνικό management που εμπεριέχει στη φιλοσοφία του όλα τα ανωτέρω στοιχεία, έχει προσελκύσει το βλέμμα πολλών ερευνητών ανά τον κόσμο, καθώς -σχεδόν ομόφωνα-αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες τάσεις στον τομέα της διοίκησης επιχειρήσεων, σύμφωνα με την ενδελεχή μελέτη της ελληνικής και της ξενόγλωσσης βιβλιογραφίας πάνω στο θέμα αυτό. Ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα της ευρέως διαδεδομένης ιαπωνικής διαχείρισης παρατίθενται ως ακολούθως, όπως λόγου χάρη η διαχείριση γνώσης, η οργανωσιακή μάθηση, η επιχειρησιακή ηθική, η γόνιμη συνεργασία, η επίτευξη ποιότητας αλλά και η προσαρμοστικότητα στις αλλαγές (Πανηγυράκης & Μουρδουκούτας, 1999). Άλλωστε, η υιοθέτηση και η συνακόλουθη αξιοποίηση των προαναφερθέντων πρακτικών, συνιστά ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που βοηθά τις επιχειρήσεις να εδραιώσουν τη φήμη τους. Ειδικότερα, μέσω των ιαπωνικών αρχών management, επιδιώκεται αφενός η δημιουργία αποτελεσματικής διαδικασίας παραγωγής και αφετέρου η διατήρηση της άρτιας ανάπτυξης και διαχείρισης των εργαζόμενων, με κύριο στόχο τη μακροχρόνια δέσμευση και αφοσίωσή τους (Bernard Keys & Miller, 1984). Πράγματι, οι Ιάπωνες, χάρη στη μακραίωνη ιστορία τους και στο πλούσιο πολιτισμικό τους υπόβαθρο, έχουν δημιουργήσει ένα ιδιαίτερο μοντέλο διαχείρισης που αποζητά την ποιότητα και επιδιώκει αδιάκοπα τη βελτίωση (Πανηγυράκης & Μουρδουκούτας, 1999). Για τους παραπάνω λόγους, το ιαπωνικό management φαίνεται να έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό την παγκόσμια οικονομία, αποτελώντας αστείρευτη πηγή έμπνευσης για πληθώρα επιχειρήσεων και οργανισμών ανά την υφήλιο. Επομένως, το θεμελιώδες ερευνητικό ερώτημα που ανέκυψε στην πορεία των εισαγωγικών μας συναντήσεων για τη συγγραφή της διπλωματικής, είναι: «Ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην επιτυχία της Ιαπωνικής Διοίκησης ως προς την επίτευξη ποιότητας και συνεχούς βελτίωσης;» Σκοπό λοιπόν της παρούσας εργασίας αποτελεί, η πολυεπίπεδη διερεύνηση και ανάδειξη των θεμελιωδών αρχών που διέπουν την ιαπωνική διοίκηση καθώς και τη διαχείριση ανθρωπίνου δυναμικού, οι οποίες έχουν εφαρμοστεί επιτυχώς, τόσο σε αμιγώς ιαπωνικές επιχειρήσεις, όσο και σε ποικίλες πολυεθνικές εταιρείες. Προκειμένου να υλοποιηθεί ο σκοπός αυτός, συνεργαστήκαμε αρμονικά για να προσφέρουμε αξία, μέσω του υλικού που επιχειρήσαμε να παράξουμε, στους αναγνώστες -είτε εκείνοι ανήκουν στον πανεπιστημιακό είτε στον επιχειρηματικό χώρο-, επιδιώκοντας συνάμα να έρθουν σε επαφή και να κατανοήσουν επαρκώς την πολυσύνθετη επιχειρησιακή κουλτούρα των λαών της Άπω Ανατολής. Επιπλέον, επιχειρήθηκε από πλευράς μας η συγκριτική ανάλυση του ιαπωνικού με το αμερικανικό και το αθωνικό μοντέλο διοίκησης, όσον αφορά στη βιωσιμότητα, στην εταιρική κοινωνική ευθύνη αλλά και στις ηθικές πρακτικές (Yang, 1984). Κλείνοντας, επιλέχθηκε από πλευράς μας, η αξιοποίηση του ερευνητικού εκπαιδευτικού εργαλείου της Μελέτης Περίπτωσης, με θέμα τη συνολική δραστηριότητα της ιαπωνικής εταιρείας «Toyota Motor Corporation» που ηγείται στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας και ξεκίνησε τον κύκλο εργασιών της το 1937 (Liker, 2004). Επιπλέον αξίζει να υπογραμμιστεί ότι η Toyota ξεχωρίζει διαχρονικά χάρη στο εξαιρετικό πρότυπο διοίκησης, στη συνεχή ανάπτυξη προϊόντων με υψηλή ποιότητα αλλά και τέλος στις υψηλές αξίες που πρεσβεύει. (ToyotaMotorCorporationOfficialGlobalWebsite, 1995-2023). Κλείνοντας, θα θέλαμε ν’ αναφέρουμε, ότι τα συμπεράσματα που εξήχθησαν από την έρευνα που διεξήγαμε, δεν αποτελούν κατά τη γνώμη μας, απλώς ένα επιπλέον ερέθισμα για σκέψη - προβληματισμό, αλλά ένα άρτιο επιστέγασμα των επιστημονικών άρθρων και συγγραμμάτων που αξιοποιήσαμε, ως θεμέλιο για την εκπόνηση της εργασίας μας. Τέλος, αισιοδοξούμε η μελέτη μας να εμπνεύσει και πολλούς άλλους φοιτητές να συνεχίσουν την έρευνα πάνω στο ιαπωνικό management.
.jpg){kind=logo}
Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (ΠΑ.Δ.Α.)
