Η διαφοροποιημένη διδασκαλία συνιστά την εκπαιδευτική φιλοσοφία που τοποθετεί στο επίκεντρο της τον εκάστοτε μαθητή ξεχωριστά, με τις δυνατότητες και τις δυσκολίες του. Η φοίτηση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες στις γενικές τάξεις καθιστά τις διδακτικές επιλογές των εκπαιδευτικών καίρια σημασίας, καθώς επηρεάζουν όχι μόνο τις επιδόσεις των εν λόγω μαθητών, αλλά και τη μετέπειτα σχολική τους ζωή. Βασικός σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να διερευνήσει τις συνηθέστερες διδακτικές επιλογές εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, γενικής και ειδικής αγωγής, του Ν. Θεσσαλονίκης, αναφορικά με το κατά πόσον οι διδακτικές τους επιλογές για τους μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες στη Γλώσσα, εμπίπτουν στην παραδοσιακή προσέγγιση της διδασκαλίας ή στη διαφοροποιημένη. Ειδικότερα, η εργασία μελέτησε: α. τις συνηθέστερες διδακτικές επιλογές των εκπαιδευτικών και που αυτές αντιστοιχούν, β. τους παράγοντες που επηρεάζουν τις διδακτικές επιλογές των εκπαιδευτικών, γ. τις προτιμητέες τεχνικές διαφοροποιημένης διδασκαλίας στη Γλώσσα, δ. τα κυριότερα εμπόδια που αντιμετωπίζουν στην προσπάθεια τους να εφαρμόσουν τη διαφοροποιημένη διδασκαλία και ε. την ύπαρξη κάποιου είδους συσχέτισης μεταξύ του είδους της διδασκαλίας, παραδοσιακής ή διαφοροποιημένης, των διδακτικών επιλογών των εκπαιδευτικών και των δημογραφικών τους χαρακτηριστικών.
Η έρευνα διεξήχθη στο πλαίσιο της ποσοτικής προσέγγισης με τη αξιοποίηση ανώνυμου έντυπου και ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου σε δείγμα 150 εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, γενικής και ειδικής αγωγής, του Ν. Θεσσαλονίκης, το χρονικό διάστημα από 26 Νοεμβρίου του 2021 έως και 13 Δεκεμβρίου του 2021. Με βάση τα κυριότερα ευρήματα οι πιο συνήθεις διδακτικές επιλογές των εκπαιδευτικών είναι η προβολή του κειμένου στον προτζέκτορα και η ταυτόχρονη μεγαλόφωνη ανάγνωσή του, με τον αντίστοιχο χρωματισμό της φωνής τους. Οι παραπάνω διδακτικές επιλογές αντιστοιχούν στη διαφοροποιημένη διδασκαλία. Επιπρόσθετα, οι κυριότεροι παράγοντες που επιδρούν στις διδακτικές επιλογές είναι, αφενός, η αποδεδειγμένη, με το πέρασμα του χρόνου, αποτελεσματικότητα των τεχνικών διδασκαλίας, και, αφετέρου, η ανταπόκριση αυτών στους μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες στη Γλώσσα, καθώς συμβάλλουν στη βελτίωση των επιδόσεων τους. Οι εκπαιδευτικοί επιλέγουν, από τις προτεινόμενες τεχνικές διαφοροποιημένης διδασκαλίας στη Γλώσσα, πρωτίστως την αξιολόγηση της ενότητας και την παροχή ανατροφοδότησης και δευτερευόντως τη χρήση υλικού για μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες που αντιπροσωπεύει μια ποικιλία μορφών. Επιπλέον, στους σημαντικότερους κατά προτεραιότητα παράγοντες που εμποδίζουν την ικανότητα των εκπαιδευτικών να εφαρμόσουν την διαφοροποίηση είναι πρωτίστως ο περιορισμένος διαθέσιμος χρόνος για το σχεδιασμό διδασκαλίας και ακολουθεί η μη διαθεσιμότητα των εκπαιδευτικών μέσων. Τέλος, η ηλικία, η ειδικότητα, η εργασιακή σχέση και η διδακτική εμπειρία στην γενική και ειδική αγωγή επιδρούν στο είδος της διδασκαλίας και στις διδακτικές επιλογές των εκπαιδευτικών.
Πανεπιστήμιο Αιγαίου
