δείτε την πρωτότυπη σελίδα τεκμηρίου στον ιστότοπο του αποθετηρίου του φορέα για περισσότερες πληροφορίες και για να δείτε όλα τα ψηφιακά αρχεία του τεκμηρίου*
Επαγγελματική εξουθένωση και εργασιακό άγχος εκπαιδευτικών δημοτικών σχολείων γενικής και ειδικής αγωγής: μια συγκριτική μελέτη
Burnout syndrome and professional stress among primary school teachers in general and special education: a comparative study
Η επαγγελματική εξουθένωση ορίζεται ως το φαινόμενο της συναισθηματικής εξάντλησης του ατόμου και της απώλειας των θετικών συναισθημάτων του για την εργασία του. Το εργασιακό άγχος ορίζεται ως η μορφή άγχους που σχετίζεται με το εργασιακό περιβάλλον του ατόμου. Στον χώρο της εκπαίδευσης, πληθώρα ερευνών έχουν εστιάσει το ενδιαφέρον τους στη διαφορά του βαθμού εμφάνισης επαγγελματικής εξουθένωσης και άγχους μεταξύ των δασκάλων γενικής και ειδικής αγωγής με αντικρουόμενα αποτελέσματα. Η αναγκαιότητα της παρούσας έρευνας συνίσταται στη μελέτη των πολύπλοκων φαινομένων της επαγγελματικής εξουθένωσης και του εργασιακού άγχους των εκπαιδευτικών γενικής και ειδικής αγωγής, αλλά και των παραγόντων που τα προκαλούν, καθώς η εύρυθμη λειτουργία κάθε εκπαιδευτικού συστήματος εξαρτάται από την ψυχική υγεία των εκπαιδευτικών. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση των επιπέδων επαγγελματικής εξουθένωσης και εργασιακού άγχους των δασκάλων που εργάζονται σε δημόσια δημοτικά σχολεία, γενικής και ειδικής αγωγής, στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Α’ Πειραιά. Αναλυτικότερα, στην παρούσα έρευνα μελετώνται τα επίπεδα επαγγελματικής εξουθένωσης των δασκάλων γενικής και ειδικής αγωγής, τα επίπεδα εργασιακού άγχους καθώς και οι παράγοντες που προκαλούν εργασιακό άγχος στους εκπαιδευτικούς, αλλά και το κατά πόσο διαφοροποιούνται σε σχέση με το είδος αγωγής στην οποία εργάζονται οι εκπαιδευτικοί (γενική ή ειδική) όσο και σε σχέση με τα ιδιαίτερα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά. Η έρευνα διεξήχθη στο διάστημα μεταξύ 19 Δεκεμβρίου του 2021 έως και 7 Φεβρουαρίου του 2022 και πραγματοποιήθηκε σε 182 δασκάλους γενικής και ειδικής αγωγής που υπηρετούσαν σε δημόσια δημοτικά σχολεία της Α’ Πειραιά. Με βάση τα αποτελέσματα της έρευνας, φαίνεται πως τόσο οι εκπαιδευτικοί γενικής όσο και οι εκπαιδευτικοί ειδικής αγωγής βιώνουν μέτρια επίπεδα επαγγελματικής εξουθένωσης και εργασιακού άγχους. Μεταξύ των δύο κατηγοριών, φαίνεται πως οι εκπαιδευτικοί ειδικής αγωγής αντιμετωπίζουν- με μικρή διαφορά σε σχέση με εκείνους της γενικής- υψηλότερα επίπεδα επαγγελματικής εξουθένωσης, ενώ δεν προέκυψε κάποια στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των εκπαιδευτικών ειδικής και γενικής αγωγής όσον αφορά στα επίπεδα εργασιακού άγχους. Σχετικά με τους παράγοντες που προκαλούν εργασιακό άγχος, οι εκπαιδευτικοί γενικής αγωγής αναφέρουν ως πιο σημαντικές τον μεγάλο φόρτο εργασίας, την έλλειψη κοινωνικής αναγνώρισης του έργου του δασκάλου, τον χαμηλό μισθό, τις συνθήκες εργασίας, καθώς και την ασάφεια και τη σύγκρουση ρόλων εξαιτίας συχνών αλλαγών στην εκπαιδευτική πολιτική, όπως και οι εκπαιδευτικοί ειδικής αγωγής, οι οποίοι θεωρούν κατά προτεραιότητα ως πιο σημαντικούς παράγοντες τις συνθήκες εργασίας, την ασάφεια και τη σύγκρουση ρόλων εξαιτίας συχνών αλλαγών στην εκπαιδευτική πολιτική, την έλλειψη κοινωνικής αναγνώρισης του έργου του δασκάλου καθώς και τον μεγάλο φόρτο εργασίας.
*Η εύρυθμη και αδιάλειπτη λειτουργία των διαδικτυακών διευθύνσεων των συλλογών (ψηφιακό αρχείο, καρτέλα τεκμηρίου στο αποθετήριο) είναι αποκλειστική ευθύνη των αντίστοιχων Φορέων περιεχομένου.
Βοηθείστε μας να κάνουμε καλύτερο το OpenArchives.gr.
Πανεπιστήμιο Αιγαίου
