Η Διαταραχή του Μετατραυματικού Στρες (Posttraumatic Stress Disorder: PTSD) και ο Χρόνιος Πόνος συνιστούν δύο νοσολογικές οντότητες με μία πληθώρα κοινών συνιστωσών. Το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας αναφορικά με την διερεύνηση της συννοσηρότητάς τους και τους μηχανισμούς, που καθίστανται ικανοί να την επεξηγήσουν, αυξάνεται ολοένα και περισσότερο την τελευταία δεκαετία, αν και η συσχέτιση τους δεν έχει πλήρως αποσαφηνιστεί. H PTSD αποτελεί μια πολυσύνθετη, εξελιγμένη μορφή του ψυχικού τραύματος. Εφαλτήριο εκδήλωσης της αποτελεί η έκθεση σε ένα τραυματικό γεγονός, με συμπτώματα, όπως η αποφυγή, η αναβίωση, η υπερευαισθησία. Πληροί καθορισμένα διαγνωστικά κριτήρια και διαγιγνώσκεται με μία συστάδα ψυχομετρικών κλιμάκων και απεικονιστικών τεχνικών. Ο επιπολασμός της είναι υψηλότερος σε δεδομένες πληθυσμιακές ομάδες, όπως οι επιζήσαντες φυσικών καταστροφών, ατόμων έπειτα από παρατεταμένη νοσηλεία σε ΜΕΘ κ.α. Πρόκειται για μια πολύπλευρη διαταραχή με πληθώρα αιτιολογικών παραγόντων, που επηρεάζει την ποιότητα ζωής του ατόμου. Η θεραπεία της, όπως και η φύση της, πολυπαραγοντική, περιλαμβάνοντας ψυχοθεραπεία, φαρμακευτική αγωγή, επεμβατικές τεχνικές, καθώς και φυσικοθεραπεία. Ο Χρόνιος Πόνος είναι μία πολυεπίπεδη νόσος, με ποικίλες επιρροές σε κάθε έκφανση της ανθρώπινης δραστηριότητας. Ένα βιωματικό φαινόμενο, του οποίου η ίαση απαιτεί ολιστική διαχείριση, απαιτώντας την γειτνίαση ποικίλων ειδικοτήτων. Η συννοσηρότητα της PTSD και του Χρόνιου Πόνου δύναται να επεξηγηθεί μέσω μιας σειράς προτύπων, όπως το Πρότυπο Τριπλής Ευπάθειας, το Πρότυπο Κοινής Διατήρησης κ.α. Η παρούσα εργασία, μέσω αναζήτησης ερευνών, κλινικών μελετών, συστηματικών και βιβλιογραφικών ανασκοπήσεων, καθώς και μεταναλύσεων σε σύγχρονες βάσεις δεδομένων, όπως η Pubmed, η Cochrane κ.α, έχει ως σκοπό την πολυδιάστατη ανάδειξη των μηχανισμών συσχέτισης των δύο νόσων σε όλες τις εκφάνσεις τους, συμπεριλαμβανομένης της νευροβιολογικής, γνωστικής, συμπεριφορικής, ψυχοκοινωνικής και οικονομικής συνισταμένης τους, καθώς και της ολιστικής θεραπείας τους, τόσο μεμονωμένα όσο και ως συννοσηρότητα υπό το πρίσμα ενός βιοψυχοκοινωνικού μοντέλου. Τα αποτελέσματα της διερεύνησης είναι ιδιαιτέρως σημαντικά, καθώς πράγματι, καταδεικνύεται η συσχέτιση των δύο νόσων σε ποικίλα επίπεδα, ενώ τα συμπεράσματα, τα οποία προκύπτουν, θέτουν τη συννοσηρότητα του Χρόνιου Πόνου και της Διαταραχής του Μετατραυματικού Στρες υπό το πρίσμα μίας ενιαίας νοσολογικής οντότητας, η οποία καθίσταται επιτακτική ανάγκη να οριοθετηθεί και να ιεραρχηθεί εκ νέου, αποτελώντας προτεραιότητα της δημόσιας υγείας σε διεθνές βεληνεκές.
(EL)
Post-traumatic Stress Disorder (PTSD) and Chronic Pain are two nosological entities with a plethora of common components. Scientific society’s interest regarding the investigation of the PTSD and Chronic Pain Comorbidity and the mechanisms that are able to explain this comorbidity has been growing more and more during the last decades, even if their relationship has not been completely clarified. PTSD is a complex, advanced form of mental trauma. The starting point of its manifestation is the exposure to a traumatic event, with symptoms such as avoidance, re-experiencing, hypersensitivity. It completes defined diagnostic criteria and is diagnosed with a set of psychometric scales and questionnaires. Its prevalence is higher in given population groups, such as natural disaster survivors, patients after prolonged hospitalization in ICU etc. It constitutes a multifaceted disorder with a variety of etiological factors, which affects the individual’s quality of life. Its treatment, like its nature is multifactorial, including psychotherapy, medication, iterventional techniques and physiotherapy as well. Chronic Pain is a multilevel disease with a variety of effects on every aspect of human activity. An experiential phenomenon, the cure of which requires holistic management, requiring the proximity of various specialties. The comorbidity of PTSD and Chronic Pain can be explained through a number of models, such as the Triple Vulnerability Model, the Mutual Maintenance Model, etc. The present work, through research, clinical trials, systematic and bibliographic reviews, as well as meta-analyses in modern databases, such as PubMed, Cochrane etc., aims to highlight the multidimensional mechanisms of the correlation between the two diseases in all their manifestations, including their neurobiological, cognitive, behavioral, psychosocial and economic components, as well as their holistic treatment, both individually and as a comorbidity in the light of a biopsychosocial model. The results of the research are particularly important, as indeed, the correlation of the two diseases at different levels is demonstrated, while the conclusions that emerge raise the comorbidity of Chronic Pain and Post-Traumatic Stress Disorder in the light of a single disease, which becomes an urgent need to delimit and re-prioritize, making it a public mental health priority in international rifle range.
(EN)
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
