Τα φυσικά προϊόντα χρησιμοποιούνται ευρέως στη λαϊκή θεραπευτική ανά τους αιώνες, αφού αποτελούν αξιοσημείωτη πηγή βιοδραστικών ουσιών. Πολλά από αυτά χρησιμοποιούνται για απομόνωση και εξεύρεση νέων δραστικών ενώσεων για φαρμακευτική ή και καλλυντική χρήση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα φυτικά εκχυλίσματα που είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ενώσεις, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις αντιγηραντικές, επουλωτικές, αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες τους καθώς και ως σαρωτές ελευθέρων ριζών.
Στα πλαίσια της παρούσας εργασίας, ελέγχθηκαν 23 φυτικά δείγματα που απαντώνται στον ελλαδικό χώρο ως προς την πιθανή κυτταροτοξική, φωτοπροστατευτική, αντιοξειδωτική και επουλωτική τους δράση. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε in vitro στην κυτταρική σειρά ΝΙΗ/3Τ3 (ινοβλάστες μυών). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε το υδατικό εκχύλισμα Salvia officinalis L., το οποίο αφενός λόγω της αξιοσημείωτης βιολογικής του δράσης και αφετέρου του λόγω του ενδιαφέροντος φυτοχημικού του προφίλ, επιλέχθηκε για περαιτέρω μελέτη. Υπεβλήθη σε χρωματογραφία στήλης υπό κενό (VLC), ενώ τα κλάσματα που ελήφθησαν, μελετήθηκαν ως προς τη βιολογική τους δράση in vitro. Tα κλάσματα που έδειξαν τις πιο καλές δράσεις αναλύθηκαν περαιτέρω φυτοχημικά και έγινε βιοκατευθυνόμενη απομόνωση των κύριων δευτερογενών μεταβολιτών του υδατικού εκχυλίσματος του S. officinalis L.
Με τη βοήθεια των χρωματογραφικών μεθόδων και του NMR (Nuclear Magnetic Resonance) απομονώθηκαν και ταυτοποιήθηκαν βάσει βιβλιογραφικών δεδομένων 5 ουσίες: 3 φαινολικά παράγωγα/δεψίδια, (σαλβιανικό οξύ Α, ροσμαρινικό οξύ και σαλβιανολικό οξύ Κ) και 2 φλαβονοειδή, η ουσία λουτεολινο-3΄-Ο-β-D-γλυκουρονίδιο και η ουσία ισπιντουλινο-7-Ο-β-D-γλυκουρονίδιο, η οποία απομονώνεται για πρώτη φορά από το είδος Salvia officinalis L.
Οι απομονωμένες ουσίες στη συνέχεια διερευνήθηκαν για πιθανή επουλωτική δράση με τη δοκιμασία κυτταρικής μετανάστευσης με σχηματισμό τομής (scratch assay) και παρατηρήθηκε ότι το σαλβιανολικό οξύ Κ σε συγκέντρωση 10-3 mg/mL έχει πιθανή επουλωτική δράση.
(EL)
Natural products are widely used as pharmaceutical treatments since they are a remarkable source of bioactive substances. Many of them are used to isolate new active compounds for pharmaceutical or cosmetic use. Of particular interest are plant extracts, rich in antioxidant compounds, as they can be used for their anti-aging, wound healing, anti-inflammatory properties, and as free radical scavengers.
This study aims to identify the cytotoxic, photoprotective, and healing potential of 23 plant extracts from the Greek flora. Of particular interest were the results obtained from the in vitro analysis of the aqueous extract of Salvia officinalis L., which due its interesting phytochemical profile, was selected for further study. The fractions obtained from vacuum liquid chromatography (VLC), were explored for their biological action; among them those that exhibited the best biological actions were further analyzed phytochemically and their main metabolites were isolated through a bio-guided strategy.
Utilizing chromatographic methods and NMR (Nuclear Magnetic Resonance), 5 substances were successfully isolated and identified: 3 phenolic derivatives/depsides, salvianic acid A, rosmarinic acid and salvianolic acid K and 2 flavonoids, luteolin-3΄-O-β-D-glucuronide and hispidulin-7-O-β-D-glucuronide. The latter compound was isolated for the first time regarding this species.
The isolated substances were then investigated for potential healing activity using the scratch assay. Salvianolic acid K at a concentration of 10-3 mg/mL exhibited strong healing activity.
(EN)
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
